رای شماره ۱۴ مورخ ۱۳۸۱/۰۱/۲۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
کلاسه پرونده: ۴۲۴/۷۹
شاکی: آقای پرویز محمدی
موضوع: ابطال ردیف یک بند (پ) مصوبه مورخ ۱۰/۴/۱۳۷۷ کمیسیون جزء ۲ بند (د) تبصره ۸ قانون بودجه سال ۱۳۷۷ کل کشور
تاریخ رای: یکشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۸۱
شماره دادنامه: ۱۴
مقدمه: شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، به موجب مصوبه مورد شکایت دفاتر اسناد رسمی مشمول و مسئول عوارض مقرر جهت آموزش و پرورش شناخته شدهاند، حال آنکه اولاً برابر تبصره یک ماده ۲ قانون نظام صنفی، دفاتر اسناد رسمی در زمره اصناف قرار نگرفته، بلکه از اجزاء منسوب و وابسته به وزارت دادگستری قلمداد و زیر مجموعه آن به شمار میروند. ثانیاً با مقایسه دو تعریف ۱- تبصره ۲ ماده ۱۳ قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استانها و مناطق کشور ۲- ماده یک قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب تیرماه ۱۳۵۴ قدر مسلم این است که دفترخانه، کارخانه نیست و با توجه به مواد ۵۸۴ و ۵۸۷ قانون تجارت و مواد ۱ و ۲ آییننامه اصلاحی ثبت تشکیلات و موسسات غیر تجاری مصوب سال ۱۳۳۷ و اصلاحات بعدی آن به نظر میرسد دفاتر اسناد رسمی را موسسه هم نمیتوان تلقی نمود. ثالثاً خدمات ثبتی دفاتر اسناد رسمی از نوع خدمات عمومی تلقی میگردد. با عنایت به مراتب فوقالذکر تقاضای صدور حکم دائر بر ابطال ردیف ۱ بند (ب) مصوبه موصوف را دارد.مدیرکل حقوقی وزارت آموزش و پرورش در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۸/۲۷۱۴/۸۱۰ مورخ ۱۳۸۰/۰۴/۱۰ مبادرت به ارسال تصویر نامه شماره ۴۴۱/۷۶۰ مورخ ۱۳۸۰/۰۲/۲۳ دفتر بودجه و تشکیلات وزارت آموزش و پرورش نموده است. در این نامه آمده است، خدمات دفاتر اسناد رسمی به استناد صورتجلسه کمیسیون جزء ۲ بند (د) تبصره ۸ قانون بودجه سال ۱۳۷۷ کل کشور از تاریخ ۱۳۷۷/۰۴/۱۶ مشمول پرداخت ۱% عوارض آموزشی بوده و به استناد بند (د) تبصره ۸ قانون بودجه سال ۱۳۷۸ کل کشور و ماده ۱۳ قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش مصوب ۱۳۷۲ و آییننامه اجرایی ماده فوقالذکر مصوبه شماره ۴۶۷۱۵/ت۱۸۵۱۳ت مورخ ۱۳۷۷/۱۲/۰۹ هیات وزیران و صورتجلسه مورخ ۱۳۷۹/۰۴/۱۵ کمیسیون ماده ۵ آییننامه اجرایی ماده ۱۳ قانون مذکور و نامه شماره ۱۷۲۵۰ مورخ ۱۳۷۹/۰۵/۱۸ سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان و بند (الف) ماده ۱۴۵ قانون برنامه سوم توسعه ارائه خدمات توسط دفاتر اسناد رسمی در سالهای ۷۸، ۷۹، ۸۰ مشمول پرداخت ۲% عوارض آموزشی است. ضمناً در خصوص چگونگی وصول عوارض آموزشی طی صورتجلسه مورخ ۱۳۷۷/۰۴/۰۳ تفاهمات لازم با هیات مدیره کانون سردفتران به عمل آمد.هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجتالاسلاموالمسلمین درینجفآبادی و با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت بهصدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
حکم مقرر در جزء ۲ بند (د) تبصره ۸ قانون بودجه سال ۱۳۷۷ کل کشور متضمن جواز تعیین کالاها و خدمات مشمول پرداخت عوارض مذکور در قانون به پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش در سطح کشور یا شوراهای آموزش و پرورش استانها برای هر استان و تصویب کمیسیون مقرر در قانون فوقالاشعار است. نظر به انطباق معنی و مفهوم واژه خدمات با وظایف و مسئولیتهای دفاتر اسناد رسمی در زمینه ثبت عقود و معاملات اشخاص و انجام سایر امور محوله، مصوبه مورد اعتراض از جهت اینکه امور فوقالذکر را از مصادیق خدمات مورد نظر قانونگذار اعلام کرده است، مغایرتی با قانون ندارد.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - درّی نجف آبادی