رای شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۵۳۳۲۸۴ مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۰۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شماره دادنامه: ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۵۳۳۲۸۴
تاریخ دادنامه: ۲/۳/۱۴۰۲
شماره پرونده: ۰۱۰۶۰۴۹
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای محمد حجتی پور با وکالت آقای علی یزدانی پور
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر بیرجند
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۲ ردیف (ب) از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر بیرجند تحت عنوان نحوه محاسبه سهم شهرداری از تفکیک (موضوع قانون اصلاحی ماده ۱۰۱ قانون شهرداری برای اراضی بیشتر از ۵۰۰ متر مربع)
گردش کار: آقای علی یزدانی پور به وکالت از شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند ۲ ردیف (ب) از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر بیرجند را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" ۱- موکل نسبت به اخذ سند مالکیت رسمی یک قطعه زمین به مساحت ۲/۲۱۹۷ متر مربع تحت پلاک ثبتی ۷۴ فرعی از ۱۶۶۷ اصلی واقع در دشت علی آباد بیرجند (خارج از محدوده خدماتی شهر) از طریق اداره ثبت شهرستان بیرجند اقدام نموده است.
۲- در ادامه شهرداری شهرستان بیرجند مستند به بند ۲ ردیف (ب) دفترچه تعرفه عوارض مصوب شورای شهر بیرجند مورخ ۱۴۰۰ زمین موکل را مشمول ارزش افزوده ناشی از تغییر در قطعات اعلام نموده است.
۳- این در حالیست که شورای شهر مستند به ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی شهر و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، صلاحیتی برای وضع آییننامه اجرایی با دستورالعمل و... برای مواد قانون شهرداری ندارد.
۴- النهایه مستند به ماده ۱۰۱ قانون شهرداری و با عنایت به موارد مطروحه و اشاره به آرای متعدد هیات عمومی دیوان من جمله رای شماره ۳۱۱۷-۳۰/۱۱/۱۴۰۰ و بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری از آن مقام استدعای ابطال بند ۲ ردیف (ب) دفترچه تعرفه عوارض مصوب شورای اسلامی شهر بیرجند مورخ ۱۴۰۰ را دارم."
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر بیرجند
ب- نحوه محاسبه سهم شهرداری از تفکیک (موضوع قانون اصلاحی ماده ۱۰۱ برای اراضی بیشتر از ۵۰۰ متر مربع
بند ۲: کلیه اراضی و املاکی که از طریق ماده ۱۴۷-۱۴۸ قانون ثبت و یا بدون مجوز شهرداری سند ششدانگ دریافت نمودهاند با کسر عرصه در مسیر به ازای هر مترمربع مشمول پرداخت ۱۰% ارزش روز مسکونی براساس دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر بابت باقیمانده زمین میگردد."
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر بیرجند به موجب لایحه شماره ۲۴۴۸/۱۴۰۱/ش-۵/۱۱/۱۴۰۱ توضیحاتی داده که خلاصه آن به قرار زیر است:
" ۱- خواهان آقای محمد حجتی پور حسب اذعان و اقرار خود ایشان، علیرغم مساحت قابل توجه ملک متعلق به نامبرده، صرفاً در راستای عدم پرداخت حقوق مسلم و قانونی شهرداری منجمله در بحث تفکیک، از طریق اداره ثبت شهرستان جهت تفکیک ملک خود اقدام نموده که این رویه ناصحیح به جز تضییع حقوق شهرداری که مصداق بارز اموال عمومی و بیت المال است هیچ نتیجه ای در پی نداشته و ندارد و برخلاف قاعده «منع ترجیح بلامرجح» خواهد بود. با تاکید بر آنکه قانونگذار در اصلاحیه ماده ۱۰۱ قانون شهرداری ها نیز چنین اقداماتی را جرم انگاری نموده است.
۲- دادنامه استنادی خواهان تحت شماره ۳۱۱۷ اصلاً و اساساً مبنای مشترک و حتی مشابهی با موضوع پرونده حاضر ندارد.
۳- موکداً آنکه دو شرط اساسی مندرج در آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری در بحث ابطال عوارضی با عناوین مشابه، اولاً متراژ زیر ۵۰۰ متر مربع ثانیاً انجام تفکیک قبل از سال ۱۳۹۰ (سال تصویب ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون شهرداری ها) بوده که در فرض پرونده پیش رو هیچ یک از این دو شرط محقق نمیباشد.
علی ایحال نظر بر مراتب مذکور رد شکایت مطروحه مورد تقاضاست."
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲/۳/۱۴۰۲ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
براساس تبصره ۳ ماده ۱۰۱ قانون شهرداری اصلاحی مصوب ۲۸/۱/۱۳۹۰ در اراضی با مساحت بیشتر از پانصد متر مربع که دارای سند شش دانگ است، شهرداری برای تامین سرانه فضای عمومی و خدماتی تا سقف بیست و پنج درصد و برای تامین اراضی مورد نیاز احداث شوارع و معابر عمومی شهر در اثر تفکیک و افراز این اراضی مطابق با طرح جامع و تفصیلی با توجه به ارزش افزوده ایجادشده از عمل تفکیک برای مالک، تا بیست و پنج درصد از باقیمانده اراضی را دریافت مینماید و شهرداری مجاز است با توافق مالک قدرالسهم مذکور را براساس قیمت روز زمین طبق نظر کارشناس رسمی دریافت نماید. با توجه به حکم قانونی مذکور و با عنایت به اینکه براساس بند ۲ ردیف (ب) دفترچه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ شهرداری بیرجند که با عنوان نحوه محاسبه سهم شهرداری از تفکیک (موضوع قانون اصلاحی ماده ۱۰۱ برای اراضی بیشتر از ۵۰۰ متر مربع) به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، حکمی کلّی مقرر شده است که متضمن استثناء کردن اراضی کمتر از ۵۰۰ متر مربع نیست، بنابراین اطلاق بند ۲ ردیف (ب) دفترچه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ شهرداری بیرجند در حدی که به اراضی زیر ۵۰۰ متر مربع نیز تسری مییابد، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
و به استناد بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری