رای شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۲۱۲۰۶۲۶ مورخ ۱۴۰۲/۰۸/۱۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شماره دادنامه: ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۲۱۲۰۶۲۶

تاریخ دادنامه: ۱۴۰۲/۰۸/۱۶

شماره پرونده: ۰۱۰۶۳۶۶

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: سازمان بازرسی کل کشور

طرف شکایت: شورای اسلامی شهر سنقر

موضوع شکایت و خواسته: ابطال تعرفه شماره ۱۴-۲ عوارض تاسیسات شهری، ردیف ۲ تعرفه شماره ۱۵-۲ عوارض آتش نشانی و فضای سبز، تعرفه شماره ۱۶-۲ عوارض تفکیک عرصه و افزایش واحد از تعرفه عوارض ساختمانی، محلی و صنوف سال ۱۴۰۰شهرداری سنقر

گردش کار: سرپرست معاونت حقوقی نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ۱۱۸۱۵۳-۱۴۰۱/۰۴/۲۵ اعلام کرده است که:

" ۱- در تعرفه شماره ۱۴-۲ دفترچه عوارض ساختمانی، محلی و صنوف سال ۱۴۰۰ شهرداری سنقر عوارضی تحت عنوان «عوارض پذیره تاسیسات شهری» تصویب شده است. این در حالی است که به استناد آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره های ۲۱۰-۱۳۹۵/۰۳/۱۸، ۳۱۹-۱۳۹۶/۰۴/۱۳، ۵۶۷-۱۳۹۶/۰۶/۱۴ و ۸۸۷-۱۳۹۶/۰۹/۱۴ تصویب عوارضی تحت عنوان «عوارض دکل، آنتن، تاسیسات مخابراتی و ارتباطی در (BTS)» یا عناوین مشابه، مغایر با قوانین و خارج از حدود و اختیارات شورای اسلامی شهر دانسته شده و ابطال گردیده است.

۲- در تعرفه شماره ۱۵-۲ دفترچه عوارض یاد شده، عوارضی تحت عنوان «عوارض آتش نشانی و فضای سبز» تصویب شده است. این در حالی است که به استناد آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره های ۷۴۶-۱۳۹۶/۰۸/۲۷، ۱۱۵۳-۱۳۹۶/۱۱/۱۰، ۱۰۱-۱۳۹۸/۰۲/۰۳، ۱۸۸-۱۳۹۸/۰۲/۱۷ و ۷۳۹-۱۴۰۰/۰۳/۲۲ اخذ عوارض بابت فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر دانسته شده و ابطال گردیده است.

۳- در تعرفه شماره ۱۶-۲ دفترچه عوارض مذکور، عوارضی تحت عنوان «عوارض تفکیک عرصه و افزایش واحد» تصویب شده است. این در حالی است که به استناد آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره های ۶۹۷ و ۶۸۹ - ۱۳۹۵/۰۹/۱۶، ۶۸۶ الی ۶۹۵ - ۱۳۹۵/۰۹/۱۶، ۳۱۵ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۳، ۱۱۵۳ - ۱۳۹۶/۱۱/۱۰، ۲۲۴ - ۱۳۹۸/۰۲/۲۴، ۱۱۴۶-۱۴۰۰/۰۴/۰۵، ۱۵۵۹-۱۴۰۰/۰۶/۲۳ و ۲۱۸۶-۱۴۰۰/۰۷/۲۷ مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر دانسته شده و ابطال گردیده است.

بنا به مراتب تعرفه های شماره ۱۴-۲، ۱۵-۲ و ۱۶-۲ دفترچه عوارض ساختمانی، محلی و صنوف سال ۱۴۰۰ شهرداری سنقر مغایر با قوانین موضوعه، آراء یاد شده و خارج از حدود اختیارات واضع تشخیص و ابطال آنها در هیات عمومی دیوان (به صورت فوق العاده و خارج از نوبت) از تاریخ تصویب مورد تقاضا می‌باشد. مزید امتنان است دستور فرمایید از نتیجه اقدام و تصمیم متخذه این سازمان را مطلع نمایند. "

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

"تعرفه عوارض (ساختمانی، محلی و صنوف) شهرداری سنقر در سال ۱۴۰۰

تعرفه شماره (۱۴-۲) عوارض پذیره تاسیسات شهری

ردیف

عنوان تعرفه عوارض

ماخذ و نحوه محاسبه عوارض

توضیحات

۱

عوارض از دکل، آنتن، تاسیسات مخابراتی و ارتباطی در (BTS)

T=۲۵×L×P×H×۱۶.d

الف:T= عوارض ماهانه به ریال

ب: L= ضریب کاربری (برای کاربری های مسکونی و بهداشتی۲، برای کاربری های تجاری، اداری و صنعتی ۱/۸ و سایر کاربری ها ۱/۵)

ج: H= ارتفاع دکل

د: d= عرض معبر (به شرط آن که ۸% ≤ باشد)

تعرفه شماره (۱۵-۲) عوارض آتش نشانی و فضای سبز

ردیف

عنوان تعرفه عوارض

ماخذ و نحوه محاسبه عوارض

توضیحات

۱

آتش نشانی

معادل ۵% عوارض زیربنا به اضافه یک درصد عوارض تراکم ساختمان های بالای پنج سقف

تبصره(۱): این عوارض هنگام صدور پروانه، اصلاح و یا پایان کار ساختمانی توسط شهرداری وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی و یا فضای سبز هزینه گردد.

تبصره(۲): عوارض فوق از بناهایی که توسط کمیسیون ماده ۱۰۰ رای ابقاء صادر می‌شود نیز وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی و یا فضای سبز هزینه گردد.

۲

فضای سبز

معادل ۵% عوارض زیربنا به اضافه یک درصد عوارض تراکم ساختمان های بالای پنج سقف

تعرفه شماره (۱۶-۲) عوارض تفکیک عرصه و افزایش واحد

ردیف

کاربری

تفکیک عرصه

افزایش واحد

توضیحات

۱

مسکونی

P ۴

A ۲۵%

در جدول فوق عوارض عرصه جهت اراضی کمتر از ۵۰۰ مترمربع اعمال می‌گردد و در اراضی بالای ۵۰۰ مترمربع به استناد ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون شهرداری ها عمل می گرد.

۲

تجاری خدماتی

P ۵

A ۵۰%

۳

کارگاهیصنعتی

P ۵

A ۳۰%

۴

اداریانتظامی و نظامی

SP

A ۳۶%

۵

سایر

SP

A ۳۶%

A: ارزش معاملاتی اعیانی براساس مقررات عمومی و ضوابط اجرایی ارزش معاملاتی املاک موضوع ماده ۶۴ قانون مالیات های مستقیم مورد محاسبه قرار می‌گیرد.

تبصره۱: زیربنا خالص واحدها مورد ملاک محاسبه و اخذ عوارض افزایش واحد می‌باشد.

تبصره۲: چنانچه تعداد واحدهای مندرج در پروانه با تعداد واحدهای اجراء شده تطبیق داشته باشد افزایش واحد نبایستی وصول گردد. (جابه جایی واحدها)

تبصره۳: در صورت ارجاع پرونده ها از کمیسیون ماده صد به شهرداری در خصوص افزایش تعداد واحدها به شرح ذیل اقدام گردد.

۱- در صورت تبدیل یک واحد به دو یا چند واحد بدون افزایش مساحت طبقه، هزینه افزایش واحد براساس متراژ طبقه محاسبه و وصول می‌گردد.

۲- در صورت تبدیل یک واحد به دو یا چند واحد همراه با افزایش مساحت طبقه میزان متراژ تخلف مازاد بر اساس تعرفه شماره (۸-۲) محاسبه و مابقی متراژ براساس جدول این ماده اخذ گردد.

۳- در مورد تبدیل واحدها از دوبلکس به دو یا چند واحد براساس تبصره ۳ این ماده اقدام می‌گردد.

۴- در صورت رفع تخلف توسط مالک عوارضی وصول نمی گردد.

تبصره۴: عوارض افراز املاک مشابه تفکیک و با شرایط تفکیک قابل وصول می‌باشد.- رئیس شورای اسلامی شهر سنقر "

علی رغم ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نشده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۲/۰۸/۱۶ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

الف. با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۶۴۹ مورخ ۱۴۰۱/۰۴/۱۴ این هیات، اخذ عوارض سالیانه و ماهیانه از دکل ها و تاسیسات مخابراتی و ارتباطی خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین تعرفه شماره (۱۴-۲) تحت عنوان عوارض پذیره تاسیسات شهری از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ شهرداری سنقر که به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

ب. هرچند براساس بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیه‌های بعدی آن عوارض فضای سبز پیش‌بینی نشده و در آرای مختلف هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای اخیرالصدور شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۳۱۲۰۷۶ مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۱۲ این هیات نیز وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین ردیف ۲ تعرفه شماره (۱۵-۲) از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ شهرداری سنقر که تحت عنوان عوارض فضای سبز به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

ج. با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره ۷۵۳ مورخ ۱۳۹۵/۰۹/۳۰ این هیات وضع عوارض برای تفکیک عرصه اراضی و اعیان ساختمان ها و همچنین وضع عوارض برای کسری حدنصاب تفکیک در تمام اشکال آن در مصوبات شوراهای اسلامی شهر خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین تعرفه شماره (۱۶-۲) از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ شهرداری سنقر که تحت عنوان عوارض تفکیک عرصه و افزایش واحد به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

این رای براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب ۱۴۰۲/۰۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم‌ گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./

حکمتعلی مظفری

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری