رای شماره ۱۴۳۲ تا ۱۴۳۴ مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۰۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
کلاسه پرونده:۸۲/۶۸۴، ۸۴/۲۹۱، ۸۵/۸۱۸
شاکی:۱- علی سحرخیز ۲- سهیلا آیینه وند ۳- حسین رضا جمشیدی
موضوع:۱- ابطال بخشنامه شماره ۱۷۰۳۰/۱۴۰ مورخ ۶/۸/۱۳۸۱ مدیرکل دفتر وزارتی وزیر آموزش وپرورش ۲- ابطال مصوبه مورخ ۳۰/۵/۱۳۷۵ هیات امناء سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان ۳- ابطال تبصره ماده ۱۰ اساسنامه سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان مصوب ۲۲/۳/۱۳۶۷
تاریخ رای:یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۸۶
شماره دادنامه: ۱۴۳۲، ۱۴۳۳، ۱۴۳۴
مقدمه: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، اینجانب جهت ثبت نام فرزندم که در کنکور استعدادهای درخشان پذیرفته شده به مرکز یاد شده مراجعه نمودم که اولیاء مدرسه مبلغی را جهت ثبت نام مطالبه نمودند. پس از اعتراض و پیگیری، رئیس مرکز استعدادهای درخشان اظهار داشتهاند که بخشنامه شماره ۱۷۰۳۰/۱۴۰ مورخ ۱۳۸۱/۰۸/۰۶ مدیرکل وزارتی را اجرا میکنند. با توجه به اینکه این مرکز دولتی بوده و از طرفی قانون اساسی، طبق اصل سیام دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد، لذا خواهشمند است بخشنامه اخذ شهریه از پذیرفته شدگان مراکز استعدادهای درخشان به شماره ۱۷۰۳۰/۱۴۰- ۱۳۸۱/۰۸/۰۶ را که مغایر اصل ۳۰ قانون اساسی است ابطال نمایند. مدیرکل امور اداری وزارت آموزش و پرورش در پاسخ به شکایت فوق طی لایحه شماره ۴۲/۲۳۴۱۶/۷۱۰ مورخ ۱۳۸۳/۰۴/۰۶ مبادرت به ارسال تصویر نامه شماره ۷۱۹۷/آ/۱۰۴ معاون آموزشی و پژوهشی سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان نموده است. در این نامه آمده است، این سازمان، سازمانی ملی است و ضمن آموزش دانش آموزان، رسالت پرورش خاص آنها را عهده دار است. لذا فعالیتهای فوق برنامه در این مراکز آموزشی بیش از فعالیتهای انجام شده در مدارس عادی است و برای تامین نیازمندیهای مالی ناشی از این فعالیتها، هیات امناء پیشبینی هایی نموده است. ۲- شاکی به شرح دادخواست تقدیمی بیان داشته است، مدارس مربوط به سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان جهت ثبت نام مبلغی معادل با پنجاه درصد شهریه مدارس غیر انتفاعی به عنوان حق الثبت تعیین نمودهاند که پرداخت آن برای اغلب خانوادهها مشکل است و مسئولین سازمان جهت اخذ شهریه استناد به مصوبه مروخ ۱۳۷۵/۰۵/۳۰ هیات امناء سازمان در ارتباط با میزان حق الثبت مدارس وابسته نمودهاند. در حالی که این مدارس دولتی بوده و از نظر اختصاص بودجه هیچ تفاوتی با دیگر مدارس دولتی ندارند. لذا تقاضای ابطال مصوبه مورخ ۱۳۷۵/۰۵/۳۰ هیات امنآء سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان را دارد. معاون امور آموزشی و تربیتی در پاسخ به شکایت فوق طی لایحه شماره ۱۰۴/۴۶۰۹/۱۰۴ مورخ ۱۳۸۵/۰۹/۳۰ اعلام داشتهاند، حسب تصویب هیات امنای سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان، حق الثبت مراکز آموزشی سمپاد معادل پنجاه درصد مبلغ بخشنامه مربوط به ثبت نام مدارس غیر انتفاعی در هر شهر تعیین میگردد. علاوه بر آن سازمان به تناسب وضعیت مالی افراد میتواند از کف تعیین شده عدول و حداقل مبلغ مورد تشخیص را دریافت نمایند. همچنین با توجه به بالا بودن ساعات آموزشی این مراکز نسبت به آموزش عمومی، ارائه برنامههای آموزشی، پژوهشی، المپیاد و خدمات کیفی آزمون خاص به دانش آموزان تحت پوشش به صورت داوطلبانه از سوی اولیاء و بر اساس تمایل آنان در طول سال تحصیلی و در نوبتهای متعدد کمکهای مردمی اهدا میگردد. ۳- شاکی طی دادخواست تقدیمی و لایحه تکمیلی بیان داشته است، مجلس شورای اسلامی به موجب ماده واحده اصلاح ماده ۱۱ قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش اخذ هرگونه هزینه اجباری را ممنوع و اعطای کمکهای مردمی را داوطلبانه و خارج از فصل ثبت نام لحاظ نموده ولی مرکز آموزشی شهید بهشتی خرم آباد وابسته به سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان طی بخشنامهای اخذ شهریه را اجباری نموده که خلاف اصل ۳۰ قانون اساسی و ماده واحده اصلاح ماده ۱۱ قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش میباشد. لذا تقاضای ابطال تبصره ماده ۱۰ اساسنامه سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان را دارم. مدیر مرکز آموزش شهید بهشتی خرم آباد وابسته به سازمان آموزش و پرورش استان لرستان در پاسخ به شکایت فوق طی لایحه شماره ۱۱۲ مورخ ۱۳۸۴/۰۶/۰۵ اعلام داشتهاند، الف) براساس مصوبه مورخ ۱۳۶۶/۰۳/۳۰ هیات وزیران سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان در زمره موسسات غیر انتفاعی و عام المنفعه محسوب میشود. با عنایت به اساسنامه سازمان مذکور هیات امنایی بودن اداره سازمان مورد تاکید قرار گرفته است. ب) با استناد به مصوبه مورخ ۱۳۷۵/۰۵/۳۰ هیات امنا سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان میزان شهریه مراکز آموزشی معادل پنجاه درصد مبلغ بخشنامه مربوط به ثبت نام در مدارس غیر انتفاعی هر شهر تعیین شده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
نظربه برنامههای آموزشی خاص سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان به ویژه ارائه خدمات علمی متنوع فوق برنامههای آموزشی متداول و ضرورت تامین هزینههای مربوط به آن، بخشنامههای مورد اعتراض در زمینه لزوم تامین هزینههای مذکور با عنایت به اعمال معافیت از پرداخت و یا تخفیف در میزان آن مغایرتی با قانون ندارد.
معاون قضایی دیوان عدالت اداریرهبرپور