رای شماره ۱۴۸۱مورخ ۱۴۰۱/۰۹/۰۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۴۸۱

تاریخ دادنامه: ۱؍۹؍۱۴۰۱

شماره پرونده: ۹۹۰۲۵۹۳

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای سید امیرحسین سیدی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده ۹ آیین‌نامه چگونگی تشکیل، حدود وظایف و اختیارات و نحوه عملکرد انجمن های صنفی و کانون های مربوط مصوب ۳؍۸؍۱۳۸۹

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده ۹ آیین‌نامه چگونگی تشکیل، حدود وظایف و اختیارات و نحوه عملکرد انجمن های صنفی و کانون های مربوط مصوب ۳؍۸؍۱۳۸۹ را به استناد مواد ۲۷، ۱۳۰، ۱۳۱، ۱۳۶ و ۱۵۷ قانون کار، تبصره ۱ ماده واحده قانون رفع موانع اجرایی قانون بیمه های اجتماعی کارگران ساختمانی و نحوه مجازات متخلفان، مواد ۸، ۹ و ۱۰ آیین‌نامه مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی و به دلیل مغایرت مقرره مورد اعتراض با قاعده فقهی نفی سبیل و آیه ۳۸ سوره شورا، آیه ۱۱۳ سوره هود و آیات ۶۵ و ۱۴۱ سوره نساء خواستار شده است.

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

"وزیران عضو کارگروه تصویب نامه شماره ۷۲۸۸۴؍ت۳۴۴۵۲ه- مورخ ۹؍۱۱؍۱۳۸۴ به استناد تبصره ۵ ماده ۱۳۱ قانون کار- مصوب ۱۳۶۹- و با رعایت تصویب نامه یاد شده، آیین‌نامه چگونگی تشکیل، حدود وظایف و اختیارات و نحوه عملکرد انجمن های صنفی و کانون های مربوط را به شرح زیر تصویب نمودند:

آیین‌نامه چگونگی تشکیل، حدود وظایف و اختیارات و نحوه عملکرد انجمن های صنفی و کانون های مربوط

........

فصل دوم: هیات موسس و ارکان انجمن های صنفی و کانون های مربوط

.......

ماده ۹- شرایط داوطلبان عضویت در هیات مدیره و بازرسان تشکل های موضوع این آیین‌نامه به شرح زیر می‌باشد:

۱- تابعیت جمهوری اسلامی ایران

۲- التزام عملی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

۳- عدم وابستگی به احزاب و گروه های سیاسی غیر قانونی

۴- نداشتن محکومیت قطعی کیفری موثر

۵- داشتن حسن شهرت

۶- عدم اعتیاد به مواد مخدر"

در پاسخ به شکایت مذکور، معاون حقوقی رئیس جمهور به موجب لایحه شماره ۱۳۴۹۵۵؍۴۴۹۶۵ مورخ ۲۰؍۱۱؍۱۳۹۹ توضیح داده است که:

"پیش از این دادخواست مشابهی (موضوع پرونده شماره ۹۷۰۲۱۹۲)، به این معاونت واصل و با توجه به رسیدگی قبلی هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری نسبت به موضوع شکایت و صدور دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۷۹۲ مورخ ۲؍۶؍۱۳۹۹، مبنی بر عدم مغایرت قانونی ماده (۹) آیین‌نامه یاد شده و اعتبار امر مختوم، اتخاذ تصمیم شایسته دائر بر رد دادخواست با استناد به ماده ۸۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲، مورد درخواست است."

در پاسخ به ادعای شاکی مبنی بر خلاف شرع بودن مقرره مورد شکایت، قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره ۳۲۶۷۲؍۱۰۲ مورخ ۱؍۶؍۱۴۰۱ اعلام کرده است که:

"موضوع ماده ۹ آیین‌نامه چگونگی تشکیل، حدود وظایف و اختیارات و نحوه عملکرد انجمن های صنفی و کانون های مربوط، در جلسه مورخ ۲۹؍۴؍۱۴۰۱ فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت که به شرح ذیل اعلام نظر می‌گردد:

- همان طور که قبلاً طی نامه شماره ۶۹۵۱؍۱۰۲؍۹۷ مورخ ۲؍۶؍۱۳۹۷ اعلام شده است، با توجه به حدود و اختیارات اعضاء هیات مدیره و بازرسان تشکل های مذکور، عدم ذکر شرط ایمان، اسلام و وثاقت، دارای توالی فاسد بوده و خلاف شرع می‌باشد."

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱؍۹؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره ۳۲۶۷۲؍۱۰۲ مورخ ۱؍۶؍۱۴۰۱ و در رابطه با جنبه شرعی ماده ۹ آیین‌نامه چگونگی تشکیل، حدود وظایف و اختیارات و چگونگی عملکرد انجمن های صنفی و کانون های مربوطه مصوب ۳؍۸؍۱۳۸۹ اعلام کرده است که: «همانطور که قبلاً طی نامه شماره ۶۹۵۱؍۱۰۲؍۹۷ مورخ ۲؍۶؍۱۳۹۷ اعلام شده است، با توجه به حدود و اختیارات اعضای هیات مدیره و بازرسان تشکل های مذکور، عدم ذکر شرط ایمان، اسلام، وثاقت دارای توالی فاسد بوده و خلاف شرع می‌باشد.» بنابراین مستند به حکم مقرر در تبصره ۲ ماده ۸۴ و ماده ۸۷ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ مبنی بر لزوم تبعیت هیات عمومی دیوان عدالت اداری از نظر فقهای شورای نگهبان در خصوص جنبه شرعی مقررات اجرایی، ماده ۹ آیین‌نامه چگونگی تشکیل، حدود وظایف و اختیارات و چگونگی عملکرد انجمن های صنفی و کانون های مربوطه مصوب ۳؍۸؍۱۳۸۹ در حد مقرر در نظریه فقهای شورای نگهبان خلاف شرع بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود./

حکمتعلی مظفری

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری