رای شماره ۲۲۰ مورخ ۱۳۸۰/۰۷/۰۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
کلاسه پرونده: ۲۵۹/۷۹
شماره دادنامه: ۲۲۰
تاریخ رای: یکشنبه ۸ مهر ۱۳۸۰
شاکی: آقای حکمت امیری
موضوع: ابطال قسمتی از مقررات مربوط به آزمون دورههای دکتری تخصصی اعزام به خارج از کشور در سال ۱۳۷۸
مقدمه: شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، اداره کل اعزام دانشجو به خارج از کشور پس از طی مراحل رسمی آزمون کتبی و آزمون تخصصی زبان پیشرفته انگلیسی پذیرفته شدگان این دو مرحله را ملزم به داشتن شرایط مختلفی نموده است که داشتن تاهل و شرط سنی و داشتن معدل ۱۶ تمام در دوره فوقلیسانس از دیگر شروط این اداره میباشد. از آنجا که اینجانب از معدود رزمندگانی میباشم که تا این سطح از سطوح علمی موفق به گذراندن این آزمونها گردیده و کلیه شروط علمی و … را گذرانده فقط به جرم عدم حد نصاب معدل از ادامه مسیر محروم ماندهام شرط معدل هیچگونه مرجع و ماخذ قانونی ندارد.اگر ملاک و مبنای انتخاب دانشجو و سطح علمی ایشان است پس یک آزمون علمی و تخصصی میبایست بتواند سره را از ناسره جدا نماید و به نظر میرسد دیگر نیازی به پیش شرطهای علمی دیگر نباشد. مضافاً اینکه در قانون اعزام دانشجو به خارج از کشور مصوب ۱۳۶۴ و آییننامه استفاده از بورسهای آموزشی خارج از کشور در فصل دوم ماده ۷ از قانون مذکور مربوط به امتحان اعزام و نحوه گزینش برای داوطلبان بخشی از شرط معدل خصوصاً با نصاب ۱۶ نکرده است. با توجه به مطالب فوق صدور حکم مقتضی به ابطال بخشنامه اداره کل بورس و امور دانشجویان خارج در خصوص نصاب معدل بر مبنای رقم ۱۶ جهت اعزام دانشجو به خارج از کشور را به دلیل مغایرت با موازین و قوانین موضوعه استدعا دارم.مدیرکل حقوقی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۸۵۵۳/۷۵ مورخ ۱۳۷۹/۰۹/۲۹ مبادرت به ارسال تصویر نامه شماره ۲۹۷۹۸/۰۲/۴۲ مورخ ۱۳۷۹/۰۹/۱۳ اداره کل بورس و امور دانشجویان خارج وزارت متبوع نموده است. در نامه مزبور آمده است، طبق ماده ۷ قانون اعزام ملاک انتخاب داوطلبان سوابق دانشگاهی متقاضی و آزمون علمی میباشد که براساس آییننامه مصوب مقام وزارت مبنی بر قانون اعزام تصمیمگیری در خصوص شرایط و نحوه انتخاب داوطلبین برعهده شورای مرکزی بورس میباشد بر همین اساس هم در آزمون اعزام سال ۱۳۷۸ موارد مصوب در دفترچه راهنمای آزمون ذکر و از داوطلبین خواسته شد که فقط در صورت دارا بودن این شرایط در آزمون شرکت کنند. لازم به ذکر است که در سالهای گذشته با توجه به راه اندازی و تقویت دورههای دکتری در داخل کشور اعزام به خارج از کشور در حد محدود آن هم با رعایت شرایط ویژه علمی و عمومی صورت میپذیرد. بدیهی است امکان شرکت در آزمونهای دکتری داخل برای سایر داوطلبین در هر حال وجود دارد.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجتالاسلاموالمسلمین درینجفآبادی و با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
به صراحت قسمت اخیر بند (الف) ماده ۷ قانون اعزام دانشجو به خارج از کشور مصوب ۱۳۶۴ موضوع شرایط انتخاب داوطلبان اعزام به خارج از کشور به منظور ادامه تحصیلات دانشگاهی «چنانچه تعداد داوطلب بیش از تعداد مورد نیاز باشد، اولویت افراد بر حسب صلاحیت علمی خواهد بود.» نظربه اینکه معدل مدرک تحصیلی داوطلبان مشمول قانون مذکور مبین میزان صلاحیت علمی آنان و مفید تشخیص اولویت در انتخاب داوطلبان است. بنابراین مقررات مربوط به شرایط اعطای بورس تحصیلی در قسمتی که شرکت کارشناسان ارشد در آزمونهای مورد نظر را به داشتن معدل ۱۶ موکول کرده است، مغایرتی با قانون ندارد.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - درّی نجف آبادی