رای شماره ۲۶۹۱ مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۶۹۱
تاریخ دادنامه: ۱۸؍۱۱؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۱۰۱۶۱۴
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای مهدی حسین دوست
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (ب) از جزء ۲-۲-۲ (شرایط اختصاصی) ذیل قسمت ۲-۲ (شرایط عمومی و اختصاصی ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری) مندرج در صفحه ۲۱ دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری سال ۱۴۰۱
گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال بند (ب) ذیل قسمت ۲-۲-۲ (شرایط اختصاصی) ذیل قسمت ۲-۲ (شرایط عمومی و اختصاصی ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری) مندرج در صفحه ۲۱ دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری سال ۱۴۰۱ را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" با توجه به اینکه هیات عمومی دیوان عدالت اداری پیش از این مطابق دادنامه ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۹۵۰-۱۶؍۱۲؍۱۳۹۹ و ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۸۶۰-۴؍۵؍۱۴۰۱ حکم به ابطال مقرراتی صادر کرده است که بر اساس آنها دانشجویان مشغول به تحصیل برای ثبت نام در آزمون باید تا موعد مقرر به صورت قطعی از تحصیل انصراف دهند، بنابراین درخواست ابطال بند (ب) از جزء ۲-۲-۲ (شرایط اختصاصی) از بند ۲-۲- (شرایط عمومی و اختصاصی ثبت نام و شرکت در ازمون سراسری) از بخش دوم دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در ازمون سراسری ورود به دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی سال ۱۴۰۱ که متضمن لزوم انصراف دانشجویان مشغول به تحصیل در دوره روزانه همه مقاطع تحصیلی برای قبولی در آزمون سراسری ۱۴۰۱ است مغایر با مفاد دادنامه های هیات عمومی که بالاتر ذکر شد میباشد و بر اساس ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری خواستار ابطال آن هستم. "
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" ۲-۲-۲- شرایط اختصاصی
.............
ب) پذیرفته شدگان دوره روزانه آزمون سراسری سال ۱۴۰۰ میتوانند در آزمون سراسری سال ۱۴۰۱ ثبت نام و شرکت نمایند. ضمناً متقاضیان مذکور و نیز دانشجویان در حال تحصیل در دوره روزانه همه مقاطع تحصیلی اعم از کاردانی (پیوسته و ناپیوسته)، کارشناسی (پیوسته و ناپیوسته)، کارشناسی ارشد (پیوسته و ناپیوسته) و دکتری عمومی یا تخصصی برای شرکت در آزمون سراسری سال ۱۴۰۱ باید تا تاریخ ۲۵؍۱۲؍۱۴۰۰ با تکمیل فرم شماره ۲ و تایید دانشگاه محل تحصیل انصراف قطعی خود را اعلام کنند و بند ۳۲ تقاضانامه ثبت نام را علامت بزنند در صورت عدم انصراف قطعی از تحصیل تا تاریخ فوق، در صورت قبولی در آزمون سراسری سال ۱۴۰۱ قبولی آنان در آزمون لغو خواهد شد. "
علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به سازمان سنجش آموزش کشور تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی، پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۸؍۱۱؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً براساس بند سوم اصل سوم و اصل سیام قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تحصیل حقی است برای عموم شهروندان و منع آن برمبنای قسمت اخیر ماده ۱ قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب سال ۱۳۵۳ جز با مجوز قانونی امکانپذیر نیست. ثانیاً وظایف و اختیارات شورای سنجش و پذیرش دانشجو طی شش بند در ماده ۳ قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور مصوب سال ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی احصاء شده و از هیچ یک از بندهای مذکور، صلاحیت ایجاد محرومیت از ثبت نام و شرکت در آزمون برای پذیرفتهشدگان دوره روزانه آزمون سراسری سال ۱۴۰۰ و همچنین دانشجویان دوره روزانه همه مقاطع تحصیلی که تا تاریخ ۲۵؍۱۲؍۱۴۰۰ انصراف ندادهاند، استنباط نمیشود. ثالثاً ایفای وظیفه «برنامهریزی، هماهنگی و نظارت» که مطابق صدر ماده ۲ قانون یادشده به شورای مزبور واگذار شده، مجوزی بر ایجاد تضییق برای شرکت در آزمون برای دانشجویان در حال تحصیل در دوره روزانه تمامی مقاطع تحصیلی در صورت عدم انصراف تا تاریخ ۲۵؍۱۲؍۱۴۰۰ نیست و این دسته از افراد میتوانند در صورت قبولی در آزمون و تا قبل از ثبت نام در دانشگاه محل قبولی نسبت به انصراف از دانشگاه قبلی محل تحصیل خود اقدام کنند. بنا به مراتب فوق، بند (ب) از جزء ۲-۲-۲ با عنوان «شرایط اختصاصی» ذیل قسمت «۲-۲- شرایط عمومی و اختصاصی ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری» مندرج در صفحه ۲۱ دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری سال ۱۴۰۱ که پذیرفتهشدگان دوره روزانه آزمون سراسری سال ۱۴۰۰ و نیز دانشجویان در حال تحصیل در دوره روزانه همه مقاطع تحصیلی را در صورت عدم انصراف تا تاریخ ۲۵؍۱۲؍۱۴۰۰ مجاز به ثبت نام و شرکت در آزمون سال ۱۴۰۱ ندانسته، خارج از حدود اختیار مرجع تصویبکننده آن و خلاف قوانین فوق الذکر است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری