رای شماره ۲۷۹ مورخ ۱۳۹۰/۰۷/۱۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۲۷۹

تاریخ دادنامه: ۱۱/۷/۱۳۹۰

کلاسه پرونده: ۸۸/۶۷۱

شاکی: آقای کاظم چعبی

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۲-۵ متمم بخشنامه شماره ۱/۱۰ امور بیمه شدگان مورخ ۱۵/۵/۱۳۸۱ سازمان تامین اجتماعی

گردش کار: شاکی به موجب دادخواست تقدیمی، متذکر شده است که میزان حق بیمه گرفته شده بابت ۴ سال سابقه انتقالی از سپاه پاسداران، طبق بخشنامه معترضٌعنه ۱۸% آخرین حقوق و مزایای دریافتی در زمان انتقال کسور محاسبه و وصول شده است که این امر خلاف ماده ۳ قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب ۱۳۶۵ و آیین‌نامه اجرایی مربوط است. لذا ابطال بند ۲-۵ متمم بخشنامه ۱/۱۰ امور بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی را خواستار شده است.

سرپرست دفتر امور حقوقی و دعاوی سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه دفاعیه شماره ۳۶۰۱۵ مورخ ۲۶/۱۲/۱۳۸۸ در پاسخ به شکایت یاد شده توضیح داده است که:« ۱- تبصره ۳ قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی (مصوب ۲۷/۳/۱۳۶۵) مقرر داشته است، « در خصوص آن دسته از مشمولان تامین اجتماعی و صندوقهای مشابه که سهم بازنشستگی آنان به ماخذ مذکور در ماده واحده از سایر صندوقهای بازنشستگی دریافت شده است با اخذ مابه التفاوت سهم بازنشستگی بر اساس قوانین و مقررات مربوط از مستخدم، سنوات خدمت آنان محاسبه خواهد شد. میزان و نحوه اخذ سهم بازنشستگی مذکور در این تبصره بر اساس آیین‌نامه‌ای خواهد بود که به تصویب هیات وزیران می‌رسد.» در اجرای تبصره یاد شده هیات وزیران در جلسه مورخ ۳/۸/۱۳۷۷ بنا به پیشنهاد مورخ ۹/۷/۱۳۷۴ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به استناد تبصره ۳ ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب ۱۳۶۵ تصویب‌نامه شماره ۵۹۵۲۲ مورخ ۲۷/۱۱/۱۳۶۵ اصلاح و چهار تبصره به شرح ذیل به ماده (۳) آیین‌نامه یاد شده اضافه کرده است.

تبصره ۱ (الحاقی ۳/۸/۱۳۷۷): در مورد اشخاصی که طبق ضوابط قانونی به سبب انتقال و تغییر ساختار سازمانی، مشترک صندوق تامین اجتماعی شده یا بشوند، حق بیمه متعلقه هر ماه از سنوات خدمت مورد نظر به ماخذ ۱۸% - ۷% سهم مستخدم و یازده درصد سهم کارفرما- حقوق و مزایای ماهانه زمان تقاضا در محل خدمت جدید که مبنای کسر حق بیمه قرار می‌گیرد و یا آخرین حقوق و مزایای مبنای برداشت کسور بازنشستگی در محل خدمت قبلی (هر کدام بیشتر باشد) محاسبه و مابه‌التفاوت آن با کسور بازنشستگی (سهم شخص و کارفرما) که به صندوق جدید منتقل شده است به ترتیب مقرر در این تبصره از شخص و کارفرمای سابق وصول خواهد شد.

تبصره ۲ (الحاقی ۳/۸/۱۳۷۷): اشخاصی که به دلیل استعفاء، بازخرید خدمت و اخراج، رابطه استخدامی آنان با دستگاه مربوط قطع شده است و مشترک صندوق تامین اجتماعی شده یا می‌شوند و کسور بازنشستگی یا حق بیمه خود را به طور کلی یا جزیی از دستگاه مربوط وصول نکرده‌اند به ماخذ هجده درصد به ترتیب مذکور در تبصره (۱) این ماده محاسبه و مابه‌التفاوت (سهم شخص و کارفرما) از شخص وصول خواهد شد.

تبصره ۳ (الحاقی ۳/۸/۱۳۷۷): در صورتی که مشمولان تبصره‌های (۱ و ۲) این ماده ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ نسبت به پرداخت مابه‌التفاوت اقدام نکنند و یا ترتیبی برای پرداخت آن ندهند بر اساس تقاضای مجدد و رعایت تبصره‌های مذکور، مابه‌التفاوت قابل وصول خواهد بود.

تبصره ۴ (الحاقی ۳/۸/۱۳۷۷): سوابق مشمولان تامین اجتماعی که به یکی از علل مندرج در تبصره (۲) این ماده با دستگاه متبوع قطع رابطه استخدامی کرده یا می‌کنند محفوظ و از مزایای قانونی آن بهره‌مند می‌شوند.

لازم به ذکر است موضوع ابطال تبصره‌های۱ و ۲ و ۳ تصویب‌نامه یاد شده از قبل مورد اعتراض قرار گرفته و هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره ۱۷۸ مورخ ۳/۶/۱۳۸۱ مورد تایید قرار گرفته و مغایر قانون شناخته نشده است.

۲- بند ۲-۵ بخشنامه معترضٌ‌عنه نیز چنین مقرر داشته است: " در مورد اشخاصی که رابطه استخدامی آنان با دستگاه متبوع به سبب استفعاء، بازخرید خدمت و اخراج قطع شده است و درخواست انتقال کسور آنان از (۳/۸/۱۳۷۷ تصویب مصوبه هیات وزیران) به بعد ثبت دفتر شعبه شده است میزان مابه‌التفاوت متعلقه همانند بند ۱-۵ محاسبه و به طور کامل از بیمه شده وصول خواهد شد." که این امر به معنای اخذ حق بیمه به ماخذ ۱۸% وفق بند ۱-۵ بخشنامه موصوف منطبق با تبصره‌های ۱ و ۲ الحاقی به آیین‌نامه اجرایی قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب ۱۳۶۵ است.

با عنایت به مراتب فوق و این که اخذ مابه‌التفاوت ناشی از انتقال کسور بازنشستگی از مشمولان موصوف (از جمله

شاکی) مطابق قانون و آیین‌نامه اجرایی مربوط صورت پذیرفته است و مغایرتی با آن ندارد و همچنین موضوع ابطال تبصره‌های ۱ و ۲ و ۳ تصویب‌نامه مورخ ۳/۸/۱۳۷۷ در هیات عمومی مطرح و به موجب دادنامه شماره ۱۷۸ مورخ ۳/۶/۱۳۸۱ مورد تایید هیات عمومی دیوان عدالت اداری قرار گرفته است، تقاضای رسیدگی و رد شکایت مطرح شده مورد استدعاست.»

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور روسا، مستشاران و دادرسان علی‌البدل شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به شرح آتی به صدور رای مبادرت می‌کند.

رای هیات عمومی

نظر به این که هیات وزیران به موجب تبصره ۲ الحاقی به ماده ۳ آیین‌نامه ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب ۳/۸/۱۳۷۷ مقرر داشته است در مورد اشخاصی که به دلیل استعفا، بازخرید از خدمت، و اخراج رابطه استخدامی آنان با دستگاه مربوط قطع شده است و مشترک صندوق تامین اجتماعی شده یا می‌شوند و کسور بازنشستگی یا حق بیمه خود را به طور کلی یا جزیی از دستگاه مربوط وصول نکرده‌اند به ماخذ ۱۸درصد به ترتیب مذکور در تبصره یک این ماده محاسبه و مابه‌التفاوت سهم شخص و کارفرما از شخص وصول خواهد شد، بنابراین بند ۲-۵ بخشنامه شماره ۱/۱۰ حوزه فنی و درآمد سازمان تامین اجتماعی که متضمن حکم مقرر در تبصره ۲ مذکور است، مخالفتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع کننده تشخیص داده نشد.

معاون قضایی دیوان عدالت اداری- علی مبشری