رای وحدت رویه شماره ۴۶۵ مورخ ۱۳۸۸/۰۶/۰۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شماره دادنامه: ۴۶۵
تاریخ: ۱ شهریور ۱۳۸۸
کلاسه پرونده: ۸۸/۴۰۰
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: مدیرکل حقوقی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب دیوان عدالت اداری
مقدمه: الف- شعبه سوم دیوان در رسیدگی به کلاسه پروندههای ۸۷/۱۳۵۸، ۸۷/۱۳۶۴، ۸۷/۱۴۱۲، ۸۷/۱۴۴۷، ۸۷/۱۴۶۰، ۸۷/۱۴۳۰، ۸۷/۱۳۵۷، ۸۷/۱۴۷۵، ۸۷/۱۴۹۵و ۸۷/۱۵۴۲ موضوع شکایت خانمها ۱- هدی کدخدازاده ۲- فرناز خداپرست ۳- پریا توکلیپور ۴- صدیقه رودنشین ۵- مریم حمیدزادهدستگاه چین ۶- هما حکیمیان ۷- بهناز موحدی ۸- دکتر مرضیه ذبیحیماچیانی ۹- طیبه میاندوآبی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته الزام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به استفاده از تعهد خدمت در مناطق مذکور در سند رسمی به شرح دادنامههای شماره ۲۲۳۵ مورخ ۸/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۳۹۳ مورخ ۳۰/۱۱/۸۷ و شماره ۲۳۹۰ مورخ ۳۰/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۴۲۴-۲۴۲۳ مورخ ۳۰/۱۱/۸۷ و شماره ۲۴۴۱ مورخ ۱۹/۱۲/۸۷ و شماره ۲۴۲۶ مورخ ۳۰/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۴۲۵ مورخ ۳۰/۱۱/۸۷ و شماره ۲۴۷۶ مورخ ۲۰/۱۲/۱۳۸۷ و شماره ۲۵۹۶ مورخ ۲۸/۱۲/۱۳۸۷ چنین رای صادر نمودهاند، نظر به اینکه همه موازین و مقرراتی که مستند طرف شکایت در لایحه دفاعیه قرار گرفته مشعر به لزوم خدمت فارغ التحصیلان رشتههای تخصصی پزشکی در مناطق محروم مورد نظر وزارت بهداشت میباشد و تعهدنامه محضری و رسمی ماخوذه از شاکیه در همین راستا مبادرت به تعیین محل خدمت وی پس از فراغت از تحصیل در مناطق محروم که دانشگاه علوم پزشکی ایران و (شهید بهشتی) معرفی نماید، نموده است و در واقع توافق و تعهد نامهای تکمیلی در حدود قوانین موضوعه از جمله ماده ۱۵ قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان میباشد که برای طرفین لازمالاتباع است بنابراین اقدام طرف شکایت در تعیین دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی (غیر از محل مذکور در تعهدنامه) به عنوان محل خدمت شاکیه تخطی از مضمون سند تعهد مبحوث عنه به نظر میرسد و موافق اصول و موازین حقوقی نمیباشد و از طرفی شاکیه با وجود تعهد موصوف که محل خدمت وی را پس از فراغت از تحصیل حوزه دانشگاه علوم پزشکی ایران تعیین کرده است حاضر به پذیرش آن گردیده و در نتیجه تحمیل انجام متعهد در محلی غیر آنچه در سند تعهد محضری مشخص گردیده خلاف عدالت و انصاف به نظر میرسد، لذا در مجموع شکایت مطروحه وارد تشخیص گردیده و حکم به الزام خوانده به استفاده از تعهدات خدمتی شاکیه در مناطق مذکور تعهدنامه محضری صادر و اعلام میگردد. ب- شعبه اول دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۱۱۳۲ موضوع شکایت خانم مریم حقدارساحلی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته الزام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به استفاده از تعهد خدمت شاکیه در مناطق مذکور در سند رسمی شماره ۱۳۴۱۵۸ مورخ ۱۲/۶/۱۳۸۴ در دفتر اسناد رسمی شماره ۴۴۲ حوزه ثبتی تهران به شرح دادنامه شماره ۲/۲۴۲۵ مورخ ۲۸/۱۰/۱۳۸۷ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه به دلالت اوراق و محتویات پرونده از جمله تعهدنامه فوقالذکر شاکیه با استفاده از سهمیه مناطق محروم و در اجرای ماده ۱۴ قانون خدمت پزشک و پیراپزشکان در دوره دستیاری پذیرفته شده است و هدف از اعطاء سهمیه برای این قبیل دانشجویان تربیت نیروی انسانی متخصص جهت خدمت در مناطق محروم بوده و ماده ۱۴ مذکور در فوق نیز دستیاران استفاده کننده از سهمیه مناطق محروم در دوره دستیاری را مکلف نموده پس از انجام دوره تخصصی برابر طول دوره مذکور به عنوان خدمات قانونی موضوع این قانون در نقاط مربوط انجام وظیفه کرده و پس از انجام خدمات مذکور پروانه دائم دریافت نمایند. بنابراین تخلفی از مقررات از جانب طرف شکایت ثابت نبوده و حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. ج- شعبه چهارم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۱۲۶۹ موضوع شکایت خانم بنفشه امینیخواه به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته صدور حکم دائر بر ابطال نامه شماره ۷۱۹۲۹/۸/ب مورخ ۲۳/۷/۱۳۸۷ و الزام طرف شکایت به اجرای مفاد تعهد خاص محضری به شماره ۵۲۲۳ مورخ ۲۶/۵/۱۳۸۳ حوزه ثبتی تهران، به شرح دادنامه شماره ۲۲۰۸ مورخ ۱۲/۱۱/۱۳۸۷ چنین رای صادر نموده است، با عنایت به مفاد مواد یک و ۱۴ قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان و قانون تخصیص سهمیه برای زنان در پذیرش دستیاری رشتههای تخصصی پزشکی و اینکه در تعهدنامه استنادی محل خدمت شاکیه منطقه محروم رباط کریم یا سایر مناطقی که دانشگاه تعیین مینماید، ذکر گردیده است، تصمیم معترضعنه خلاف موازین قانونی تشخیص داده نمیشود، لذا به استناد ماده ۷ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. هیات عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل در تاریخ فوق تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
الف- تعارض در مدلول دادنامههای فوقالذکر محرز به نظر میرسد. ب- به موجب ماده ۱۴ قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان «به منظور تربیت پزشک متخصص مورد نیاز مناطق محروم و نیازمند کشور، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است به هنگام پذیرش دستیار تخصصی، سهمیههای جداگانهای را برای مناطق محروم و نیازمند کشور اختصاص دهد. دستیاران تخصصی استفاده کننده از سهمیه مذکور موظفند پس از انجام دوره تخصص، برابر طول دوره تخصص به عنوان خدمات قانونی موضوع این قانون در نقاط مربوط انجام دهند و پس از انجام خدمات مذکور پروانه دائم دریافت خواهند نمود.» و در تبصره ۲ ماده فوقالذکر تصریح شده است که «دستیاران تخصصی موضوع ماده فوق موظفند قبل از شروع دوره دستیاری تعهد ثبتی لازم جهت خدمت در نقاط مربوط به دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بسپارند.» نظر به اینه دستیاران فارغ التحصیل به شرح تعهدنامههای رسمی تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی تعهد کردهاند که معادل مدت مقرر در تعهدنامه مذکور در نقاط محروم و نیازمند واقع در حوزه دانشگاه محل تحصیل خود انجام وظیفه کنند و اعزام و انتقال آنها به نقاط محروم و نیازمند سایر استانها انطباقی با مقررات فوقالذکر و مفاد تعهدنامه تنظیمی ندارد، بنابراین دادنامههای شماره ۲۲۳۵ مورخ ۸/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۳۹۰، ۲۳۹۳، ۲۴۲۳، ۲۴۲۴، ۲۴۲۵، ۲۴۲۶مورخ ۳۰/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۴۴۱ مورخ ۱۹/۱۲/۱۳۸۷ و شماره ۲۴۷۶ مورخ ۲۰/۱۲/۱۳۸۷ و شماره ۲۵۹۶ مورخ ۱۸/۱۲/۱۳۸۷ شعبه سوم دیوان مبنی بر ورود شکایت و الزام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به تعیین محل خدمت شاکیان در یکی از نقاط محروم و نیازمند مندرج در تعهدنامههای رسمی، صحیح و موافق قانون است. این رای مستنداً به بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری - رهبرپور