رای وحدت رویه شماره ۴۸۳ مورخ ۱۳۸۷/۰۷/۲۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ: ۲۸/۷/۱۳۸۷
شماره دادنامه: ۴۸۳
کلاسه پرونده: ۸۷/۴۸۲
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: مرکز امور مشاوران حقوقی، وکلاء و کارشناسان قوه قضائیه
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب ۲۵ و ۱۲ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری
مقدمه: الف- شعبه ۲۵ دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۴/۱۶۶۶ موضوع شکایت آقای علیرضا شکفته به طرفیت مرکز امور مشاوران حقوقی وکلا و کارشناسان قوه قضائیه به خواسته اعتراض به رد صلاحیت وی جهت دریافت پروانه وکالت به شرح دادنامه شماره ۱۲۳۶ مورخ ۲۸/۷/۱۳۸۶ چنین رای صادر نموده است، طبق ماده ۲ آییننامه اجرایی ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه تصمیمات هیات اجرایی از جمله در مورد تشخیص صلاحیت علمی و عمومی داوطلبان قطعی و قابل اعتراض در مراجع قضایی نمیباشد بر این پایه با وصف اعتبار آییننامه مزبور و عدم ابطال آن از سوی هیات عمومی دیوان عدالت اداری شکایت شاکی در وضعیت موجود قابلیت طرح در شعبه دیوان را ندارد و رد میگردد. ب- شعبه ۱۸ دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۳/۲۱۵۴ موضوع شکایت آقای حسن عطایی به طرفیت هیات اجرایی مشاوران حقوق و وکالت قوه قضائیه به خواسته ابطال تصمیم هیات اجرایی مشاوران حقوقی و وکالت مبنی بر رد صلاحیت و صدور پروانه مشاوره حقوقی و وکالت به شرح دادنامه شماره ۲۳۹۶ مورخ ۲/۱۲/۱۳۸۴ چنین رای صادر نموده است، حسب نظریه تفسیری شورای نگهبان و اصل ۱۷۳ قانون اساسی فقط دستورالعمل ها و بخشنامههای ریاست محترم قوه قضائیه قابلیت رسیدگی در دیوان نداشته و این موضوع تسری به سایر واحدهای قوه قضائیه نداشته علیهذا قرار رد ایراد مطروحه صادر و اعلام میگردد. در مورد شکایت شاکی نظر به اینکه اولاً حسب آگهی منتشره در روزنامه اطلاعات شاکی پذیرفته شده آزمون مشاوره حقوقی موضوع ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه بوده و بازنشسته دادگستری بوده ثانیاً حسب مدارک تقدیمی سابقه سوء کیفری نداشته و نتیجه آزمایشات تست اعتیاد وی منفی بوده و ثالثاً حسب دانشنامه پایان تحصیلات دوره کارشناسی دارای مدرک تحصیلی کارشناسی در رشته حقوق قضایی بوده رابعاً حسب گواهی امور اداری دادگستری استان اردبیل از نحوه خدمت وی اعلام رضایت گردیده خامساً حسب گواهیهای قضات محاکم عمومی اردبیل نیز از نحوه عملکرد شاکی اعلام رضایت گردیده سادساً شاکی دارای کلیه شرایط مندرج در ماده ۳ آییننامه اجرایی ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم بوده و بازنشسته دادگستری بوده است. سابعاً، دستگاه طرف شکایت هیچگونه استدلالی در مورد عدم صلاحیت شاکی جهت اخذ پروانه ننموده و ادلهای اعلام و ارسال نکرده است، علیهذا حکم به ورود شکایت و الزام مرکز امور مشاوران طرف شکایت به صدور پروانه مشاوره حقوقی و وکالت پایه ۲ برای شاکی صادر و اعلام میگردد. ج- شعبه ۱۲ تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۵/۲۹۱ موضوع تجدیدنظر خواهی (مرکز امور مشاوران حقوقی و وکلاء و کارشناسان قوه قضائیه) نسبت به دادنامه شماره ۲۳۹۶ مورخ ۲/۱۲/۱۳۸۴ به شرح دادنامه شماره ۶۴۴ مورخ ۵/۴/۱۳۸۵ چنین رای صادر نموده است، با توجه به محتویات پرونده نظر به اینکه از طرف تجدیدنظر خواه نسبت به دادنامه تجدیدنظر خواسته اعتراض موجه و موثری به عمل نیامده و با بررسی سوابق امر بر کیفیت رسیدگی و اعمال مقررات نیز ایراد و اشکالی که فسخ دادنامه بدوی را ایجاب نماید مشهود نیست بنابراین با رد تجدیدنظر خواهی دادنامه بدوی عیناً تایید و استوار میگردد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
قانون گذار به شرح ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به منظور تحقق اهداف مندرج در این ماده به قوه قضائیه اجازه داده است تا نسبت به تایید صلاحیت فارغ التحصیلان رشته حقوق جهت صدور مجوز تاسیس موسسات مشاور حقوقی به موجب آییننامهای که به تصویب رئیس قوه قضائیه میرسد اقدام نماید و تشخیص صلاحیت افراد داوطلب و صدور مجوز کارآموزی مشاوره حقوقی، وکالت و کارشناسی و تعیین حوزههای قضایی محل خدمت آنان و اعطای پروانههای مشاوره حقوقی و وکالت پایه یک و دو و پروانه کارشناسی و تایید صلاحیت پس از بررسی توسط مرکز به هیات مقرر در ماده ۲ آییننامه اجرایی قانون مذکور محول شده که تصمیم و رای اکثریت اعضاء هیات مزبور در امور فوقالذکر واجد ماهیت اداری است که به حکم ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری رسیدگی به اعتراض نسبت به آن در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار دارد بنابراین دادنامه شماره ۲۳۹۶ مورخ ۲/۱۲/۱۳۸۴ شعبه هجده بدوی دیوان که به موجب دادنامه شماره ۶۴۴ مورخ ۵/۴/۱۳۸۵ شعبه دوازدهم تجدیدنظر دیوان تایید شده و قطعیت یافته در حدی که متضمن اعلام صلاحیت دیوان عدالت اداری در رسیدگی به این قبیل شکایات است صحیح و موافق قانون میباشد. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری - رهبرپور