رای شماره ۶۵۱ مورخ ۱۳۸۷/۱۰/۰۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ دادنامه: ۸/۱۰/۱۳۸۷
شماره دادنامه: ۶۵۱
کلاسه پرونده: ۸۷/۴۱۹
شاکی: آقای مرتضی اخوان طباخ
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامههای شماره ۱/۵/۲۴۷۷۹ مورخ ۴/۵/۱۳۸۳ و ۱۰۰/۵۰/۵۱۵۴۲ مورخ ۱/۹/۱۳۸۴ وزارت نیرو
مقدمه: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، اینجانب در شرکت مدیریت تولید برق اصفهان شاغل میباشم، بر اساس آییننامه اجرایی ماده ۱۲ قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان با گذراندن ۱۷۵۰ ساعت کلاس موفق به اخذ مدرک تحصیلی فوق دیپلم در بخش فنی، همتراز فوق دیپلم مکانیک از وزارت نیرو شدم، طبق بند ۲/۳ بخشنامههای شماره ۲۷۷۰/ق مورخ ۲۳/۸/۱۳۶۷ و ۱۷۵/ق مورخ ۱/۲/۱۳۷۰ و ۲۷۲۷/د مورخ ۲۰/۵/۱۳۷۱ شورای امور اداری و استخدامی کشور جانبازانی که ۷۰ واحد درسی دانشگاهی را گذرانده و یا مدرک فوق دیپلم داشته باشند از نظر استخدامی همانند دارندگان مدرک تحصیلی لیسانس در شرایط احراز شغلی مربوط رفتار میگردد و جانبازان، آزادگان و رزمندگانی که ۶ ماه خدمت داوطلبانه در جبهه داشته باشند میتوانند در صورت داشتن دیپلم در پست مدیریت و مشاور منصوب شوند و نیز بر اساس بند یک بخشنامه ۲۷۲۷/د مورخ ۲۰/۵/۱۳۷۱ شورای امور اداری و استخدامی کلیه آزادگان و جانبازان از یک مقطع تحصیلی بالاتر برخوردار میشوند. همچنین بر اساس ماده ۱۸ قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی مصوب ۱۳۷۴ کلیه دستگاههای مشمول این قانون مکلفند نسبت به احتساب یک مقطع تحصیلی بالاتر از نظر امتیازات شغلی و سایر امتیازات مقرر در قوانین و مقررات مربوط برای جانبازان اقدام و حقوق و مزایای آنان را مطابقت نمایند و طبق ماده ۸ قانون مذکور، دستگاههای مشمول این قانون مکلفند حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ قانون نسبت به تبدیل وضعیت استخدامی جانبازان غیر رسمی خود حسب درخواست آنان و پس از احراز شرایط گزینش به استخدام رسمی، ثابت یا عناوین مشابه اقدام نمایند و در صورت فقدان پست سازمانی متناسب با شرایط عمومی جانبازان، نسبت به ایجاد پست مورد نظر از محل حذف پستهای بلاتصدی و در صورت فقدان پست سازمانی بلاتصدی، نسبت به ایجاد پست سازمانی جدید اقدام نماید. که در این رابطه بخشنامه شماره ۱۸۹۷۶/۴۱ مورخ ۲۴/۱۰/۱۳۷۴ سازمان امور اداری و استخدامی کشور موضوع اجرای ماده ۸ قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی صادر شده است. ولی در وزارت نیرو دو بخشنامه مورد شکایت در مورد انتصاب جانبازان، ایثارگران وآزادگان که دارای مدرک تحصیلی فوق دیپلم هستندو براساس بخشنامهها و قوانین مصوب ذکر شده لیسانس محسوب میشوند، صادر و اجراء گردیده که با مصوبههای شورای امور اداری و استخدامی کشور و قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی و با مصوبه هیات وزیران در مورد آییننامه اجرایی ماده ۱۲ قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی به دلایل زیر مغایرت دارد، ۱- در بخشنامههای شورای امور اداری و استخدامی کشور و مصوبه مجلس شورای اسلامی اشارهای به بخش فنی و یا اداری نشده است ولی در بخشنامه فوق بر روی بخش اداری تاکید شده است یعنی فرد ایثارگر چه فوق دیپلم فنی داشته باشد و چه فوق دیپلم اداری فقط در بخش اداری برای وی پست کارشناسی زده میشود. ۲- کسانی که در بخش فنی مشغول کار میباشند از تجربه کافی در امور اداری برخوردار نیستند و بخشنامه شامل حال آنان نمیگردد و در واقع بخش زیادی از جانبازان که در بخش مشاغل فنی مشغول کار میباشند و موفق به اخذ مدرک فوق دیپلم گردیدهاند، نادیده گرفته شدهاند. ۳- در بخشنامه فوق تاکید شده است در صورت وجود پست بلاتصدی، در صورتی که در مصوبات و قوانین ذکر شده بالا صحبتی از وجود پست بلاتصدی نشده است و جانبازی که موفق به اخذ مدرک فوق دیپلم شده بایستی بر اساس ماده ۸ قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان و بر اساس بخشنامه سازمان امور اداری و استخدامی کشور موضوع اجرای ماده ۸ قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان کلیه دستگاهها موظفند نسبت به تخصیص پستهای ثابت سازمانی متناسب با شان و منزلت جانبازان موصوف اقدام و در صورت عدم وجود پستهای سازمانی از محل حذف پستهای بلاتصدی و یا ایجاد پست سازمانی پس از تایید مراجع تشکیلاتی ذیربط عمل نمایند. ۴- در بخشنامه فوق تاکید شده در پستهای غیر مدیریتی فقط حکم کارشناسی زده شود در صورتی که براساس بخشنامه شماره ۱۷۵/ق مورخ ۱/۲/۱۳۷۰ شورای امور اداری و استخدامی کشور جانبازان و آزادگان و رزمندگانی که حداقل ۶ ماه خدمت داوطلبانه در جبهه داشته باشند نیز میتوانند در صورت دارا بودن مدرک تحصیلی دیپلم کامل متوسطه و با رعایت سایر مقررات به پستهای مدیریت و مشاور منصوب شوند. همچنین در بخشنامه شماره ۱۰۰/۵۰/۵۱۵۴۲ مورخ ۱/۹/۱۳۸۴ به دلایل ذیل دارای نقص قانونی نیز میباشد، ۱- در قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان اشارهای به نوع مدرک تحصیلی که حتماً باید رسمی و غیر معادل باشد، نشده است و دیگر اینکه این موضوع با ماده ۲ تصویبنامه شماره ۲۳۵۱۰/ت۱۸۰۶۰ ه مور ۱۰/۸/۱۳۷۸ در مورد آییننامه اجرایی ماده ۱۲ قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان در تضاد است. چون در ماده ۲ بخشنامه فوقالذکر آمده است که «کلیه دستگاهها مکلفند با برنامهریزی و اجرای دورههای کوتاه مدت شغلی جهت مستخدمان جانباز خود معلومات و مهارتهای مورد نیاز را در آنان ایجاد و موجبات ارتقای سطح شغلی آنان را فراهم نمایند. ۲- در قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان و آییننامههای اجرایی آن به داشتن ۱۰ سال سابقه کار پس از اخذ مدرک تحصیلی فوق دیپلم اشارهای نشده است و هرگاه شخص جانباز و ایثارگر مدرک تحصیلی بالاتر ارائه دهد، دستگاه مربوطه موظف است با احتساب یک مقطع تحصیلی بالاتر ایشان را در پست جدید منصوب کند. ۳- مدرک و رشته تحصیلی اینجانب فوق دیپلم بهرهبرداری نیروگاه گاز ثبت شده است در صورتی که در حکم کارگزینی صادر شده قبل از فوق دیپلم چنین عنوانی مشاهده نمیشود و فقط دیپلم علوم تجربی ثبت شده است. در بند ۱۰ حکم مذکور پس از شماره پست سازمانی عنوان جانباز درج گردیده است و این نشان دهنده اعتبار مدرک فوق دیپلم اخذ شده میباشد. و آخر اینکه چگونه مدرک صادر شده از سوی مجتمع عالی آموزشی و پژوهشی صنعت آب و برق که یکی از بزرگترین بخشهای وزارت نیرو میباشد برای خود وزارت نیرو معتبر نمیباشد و اگر این مدرک فوق دیپلم معتبر نیست، چرا بر اساس آن برای افراد عادی که دیپلمه هستند و موفق به گرفتن فوق دیپلم مذکور میشوند احکام فوق دیپلم صادر میشود. لذا اگر این مدرک فوق دیپلم است، باید امتیاز آن برای همه افراد اعم از عادی و یا جانباز و ایثارگر محاسبه گردیده و پرداخت شود. لذا متقاضی لغو بخشنامههای مغایر قانون فوقالذکر میباشم. مدیرکل دفتر حقوقی وزارت نیرو در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۴۱۰/۹۲۱۳۰ مورخ ۲۵/۸/۱۳۸۷ مبادرت به ارسال تصویر نامه شماره ۵۳۰/۸۴۱۴۸ مورخ ۳۰/۷/۱۳۸۷ دفتر توسعه منابع انسانی وزارت نیرو نموده است در این نامه آمده است، کلیه جانبازان مشمول در حال حاضر در چهارچوب ضوابط و مقررات در سطح وزارت نیرو از امتیازات یک مقطع تحصیلی بالاتر برخوردار میباشند که رسمی بودن و غیر معادل بودن مدرک تحصیلی و داشتن تجربه و مهارت لازم از شروط آن است. مضافاً انتصابات از اختیار هر دستگاه محسوب میشود و در ضوابط مربوط به ایثارگران این اختیار از دستگاهها گرفته نشده است و بخشنامههای صادره از جانب وزارت نیرو کلاً در چارچوب ضوابط و مقررات قانونی تهیه و تدوین میشود. هیات عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل در تاریخ فوق تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
علاوه بر این که حکم مقرر در ماده ۸ قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان مصوب ۱۳۷۴ در خصوص تبدیل وضع استخدامی مستخدمین جانباز و ایجاد پست ثابت سازمانی متناسب با رعایت شرایط مندرج در ماده مزبور ارتباطی با موضوع اعتراض شاکی ندارد و حسب لایحه جوابیه نسبت به اجرای قانون فوقالذکر در مورد احتساب یک مقطع تحصیلی بالاتر از نظر امتیازات شغلی و سایر امتیازات مقرر در قوانین و مقررات مربوط برای جانبازان اقدام شده است، اساساً احکام مندرج در مادتین فوقالذکر مفید ضرورت احتساب مدرک تحصیلی جانبازان به میزان یک مقطع تحصیلی بالاتر از حیث علمی و ارزش تحصیلی آن نیست و با توجه به اختیارات مدیریت در باب تعیین پست ثابت سازمانی مستخدمین دولت با رعایت شرایط و ضوابط قانونی مربوط بخشنامههای مورد اعتراض مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات مربوط نمیباشد.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری- رهبرپور