رای وحدت رویه شماره ۶۷۰ مورخ ۱۳۸۸/۰۹/۲۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ دادنامه: ۲۳ آذر ۱۳۸۸
شماره دادنامه: ۶۷۰
کلاسه پرونده: ۸۸/۶۴۵
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان آموزش و پرورش خراسان رضوی
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب اول و سوم دیوان عدالت اداری
مقدمه: الف- شعبه اول دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۶۶۵ موضوع شکایت آقای محسن رضایی عشرت آبادی، به طرفیت اداره آموزش و پرورش شهرستان کاشمر، به خواسته پرداخت اضافه کاری سه هفته آخر مرداد ماه ۱۳۸۷ به شرح دادنامه شماره ۱۹۸۴ مورخ ۲۵/۸/۱۳۸۷ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه حسب بند (الف) ماده ۳۹ قانون استخدام کشوری فوقالعاده اضافه کار فقط در قبال ساعات کار اضافی قابل پرداخت است و کلاسهای درس در پایان اردیبهشت ماه تعطیل و در خرداد ماه فقط امتحانات برگزار میشود و دبیران به تعداد روزهای تدریس جهت مراقبت در مدرسه حاضر میشوند که کمتر از ساعتهای موظف دبیران است و با این وصف صرف وجود ابلاغ دلالت بر انجام کار اضافه بر ساعات موظفی ننموده و شاکی نیز دلیلی بر انجا کار اضافی ارائه نکرده است، لذا حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام مینماید. ب- شعبه اول دیوان، در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۱۰۲۴ موضوع شکایت آقای فضل الله هاتفی به طرفیت سازمان آموزش و پرورش خراسان رضوی به خواسته عدم پرداخت حق الزحمه ساعات غیر موظف تدریس از خرداد ماه ۱۳۸۷ به شرح دادنامه شماره ۲۲۰۹ مورخ ۲۴/۹/۱۳۸۷ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه اداره طرف شکایت با ارائه برنامههای امتحانی دانش آموزان مقطع راهنمایی و متوسطه اعلام داشته از تاریخ ۱/۳/۱۳۸۷ امتحانات خرداد ماه دانش آموزان شروع شده و در ایام امتحانات کلاسهای درس دائر نمیباشد و با عنایت به اینکه، شاکی دلیلی بر دائر بودن کلاسهای درس و انجام کار اضافی به میزان بیش از یک هفته در خرداد ماه ارائه نکرده و با توجه به اینکه به دلالت بند (الف) ماده ۳۹ قانون استخدام کشوری فوقالعاده اضافه کاری فقط در قبال انجام کار اضافی قابل پرداخت است که در مانحن فیه دلیلی بر انجام کار اضافی از ناحیه شاکی محرز نمیباشد، بنابراین خواسته غیر وارد تشخیص و حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. ج- شعبه اول دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۱۱۹۲ موضوع شکایت آقای محمدرضا نبوی به طرفیت آموزش و پرورش ناحیه یک مشهد به خواسته، مطالبه ۳ هفته تدریس غیر موظف خرداد ماه ۱۳۸۷ و اصلاح آن بر اساس آخرین حکم صادر شده به شرح دادنامه شماره ۲۲۷۰ مورخ ۳/۱۰/۱۳۸۷ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه به موجب لایحه دفاعیه و ضمائم پیوست آن از جمله برنامه امتحانی خرداد ماه دانش آموزان مربوطه، مشخص میگردد که در ایام امتحانات خرداد ماه، دائر بودن کلاسهای درس الزامی نبوده و معمولاً هم دایر نمیشود و با عنایت به اینکه به موجب بند (الف) ماده ۳۹ قانون استخدام کشوری، پرداخت فوقالعاده اضافه کاری منوط به انجام کار اضافی میباشد که در مانحن فیه دلیلی بر آن از ناحیه شاکی ارائه نشده، بنابراین خواسته غیر وارد تشخیص و حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. د- شعبه سوم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۱۰۹۸ موضوع شکایت آقای حسین بهنامی فرد به طرفیت وزارت آموزش و پرورش به خواسته مطالبه حق التدریس از تاریخ ۸/۳/۱۳۸۷ لغایت ۳۱/۳/۱۳۸۷ به شرح دادنامه شماره ۲۵۲۴ مورخ ۲۷/۱۲/۱۳۸۷ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه ریاست سازمان آموزش و پرورش خراسان رضوی طی لایحه مذکور اظهار داشته دوره متوسطه از تاریخ ۱/۳/۱۳۸۷ لغایت ۲۳/۳/۱۳۸۷ اقدام به برگزاری امتحانات پایان سال نمودهاند که معلمان در روزهای برگزاری امتحانات فقط در جلسه امتحان حضور پیدا مینمایند و در قبال انجام کار موظفی حقوق دریافت نمودهاند. با عنایت به موارد فوق این سازمان برابر اعتبار موجود نسبت به پرداخت حق التدریس تا هفته اول خرداد ماه اقدام نموده است و الباقی سه هفته خرداد ماه به جهت کسری اعتبار با وزارت آموزش و پرورش جهت تخصیص اعتبار مربوطه مکاتبه شده است که در صورت جذب نسبت به پرداخت آن اقدام خواهد شد. بنابه مراتب فوق و مستنداً به رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۱۶۴ مورخ ۲۰/۱۲/۱۳۷۰ مبنی بر اینکه عدم تامین اعتبار مسقط حق مسلم شاکی نمیتواند باشد شکایت مطروحه وارد تشخیص و رای به ورود شکایت صادر و اعلام میگردد. هیات عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
الف- تعارض در مدلول دادنامههای فوقالذکر محرز به نظر میرسد. ب- نظر به اینکه حسب مقررات بند (الف) ماده ۳۹ قانون استخدام کشوری پرداخت فوقالعاده اضافه کار فقط در قبال ساعات کار اضافی و برای انجام وظایف مشخصی به طور غیر مستمر قابل پرداخت است و همچنین با توجه به مقررات بند ۹ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری پرداخت مبالغی تحت عنوان اضافه کار، حق التحقیق، حق التدریس، حق الترجمه و حق التالیف منوط به انجام خدمات خارج از وقت اداری توسط کارمند و به درخواست دستگاه متبوعه وی میباشد، در صورت عدم تحقق شرایط دوگانه مذکور، پرداخت فوقالعاده اضافه کار الزام آور نمیباشد، بنابراین دادنامههای شماره ۱۹۸۴ مورخ ۲۵/۸/۱۳۸۷ و شماره ۲۲۰۹ مورخ ۲۴/۹/۱۳۸۷ و شماره ۲۲۷۰ مورخ ۳/۱۰/۱۳۸۷ شعبه اول دیوان که با لحاظ مراتب مذکور صادر گردیده است، موافق اصول و موازین قانونی تشخیص داده میشود. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
معاون قضایی دیوان عدالت اداریمبشری