رای شماره ۷۶ تا ۸۱ مورخ ۱۳۷۵/۰۵/۲۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
کلاسه پرونده: ۸۲/۷۴، ۱۱۴/۷۴، ۱۲۱/۷۴، ۱۵۸/۷۴، ۵۹/۷۵، ۶۱/۷۵
شماره دادنامه: ۸۱ - ۷۶
تاریخ: ۲ مرداد ۱۳۷۵
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: ۱ - آقای ابراهیم کشور دوست ۲ - شرکت صنایع پمپ سازی ایران (پمپیران) ۳ - شرکت پگاه اصفهان ۴ - خسرو دهقانی ۵ - شرکت صنایعمس شهید باهنر ۶ - شرکت تهران کسری با مسئولیت محدود
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۳۵۵۸.۵۰۱۵۸ - ۳۰.۵ - ۷۳/۹/۲۳ و ۸۵۹۵.۳۳۹۶۲ - ۳۰.۴ - ۷۴/۸/۱ معاون درآمدهای مالیاتی وزارت امور اقتصادی و دارائی
مقدمه: شکات طی دادخواستهای تقدیمی اعلام داشتهاند، ۱ - بخشنامه شماره ۳۵۵۸.۵۰۱۵۸ - ۳۰.۵ - ۷۳.۹.۲۳ معاون درآمدهای مالیاتی وزارتامور اقتصادی و دارائی که مقررات ماده ۱۳۲ اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۷۱.۲.۷ را ناظر به آن دسته از واحدهای تولیدی واجد شرایطدانسته است که مجوز تاسیس آنها از ۷۱.۲.۷ به بعد صادر شده یا بشود مغایر با نص صریح ماده مزبور میباشد زیرا ماده ۱۳۲ اصلاحی ناظر بهواحدهای تولیدی واجد شرایط است که حسب مورد برای آنها کارت شناسائی یا پروانه بهره برداری صادر میشود حذف پروانه بهره برداری در بخشنامهفوق الذکر موجب تضییع حقوق آن دسته از واحدهای تولیدی است که مجوز تاسیس خود را قبل از تاریخ ۷۱.۲.۷ اخذ کردهاند و به موجب قوانینمصوب قبل از ۷۱.۲.۷ مشمول معافیت مالیاتی نبودهاند لیکن بعد از ۷۱.۲.۷ پروانه بهره برداری اخذ و به بهره برداری رسیدهاند و به موجب مقررات۱۳۲ اصلاحی مشمول معافیت مالیاتی شدهاند چون نتیجهگیری مندرج درآخر بخشنامه مزبوربه استناد مواد ۹۷و ۹۸ قانون مالیاتهای مستقیم مصوباسفند ماه ۱۳۴۵ و ماده ۱۳۲ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۶۶.۱۲.۳ مجلس شورای اسلامی شده است که ناظر به آن دسته از واحدهای تولیدیواجد شرایط خواهد بود که از تاریخ تصویب مواد مزبور از طرف مراجع ذیربط برای آنها پروانه یا کارت تاسیس صادر شده است مقررات قانون سابقنمیتواند ناسخ مقررات لاحق یعنی ماده ۱۳۲ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۷۲.۲.۷ گردد که ناظر به آن دسته از واحدهای تولیدی واجد شرایطخواهد بود که از تاریخ تصویب این ماده ازطرف مراجع ذی ربط برای آنها کارت شناسائی یا پروانه بهره برداری صادر میشود.
۲ - بخشنامه شماره ۸۵۹۵.۳۳۹۶۲ - ۳۰.۴ مورخ ۷۴.۸.۱ همواره صدور مجوز تاسیس و همچنین شروع بهره برداری مقدم به صدور کارت شناساییو پروانه بهره برداری است منطوق ماده ۱۳۲ اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم موید این معناست که اگر بهره برداری از یک واحد تولیدی و معدنی قبلاز تصویب اصلاحیه آغاز شده باشد، مشمول آثار قانونی قلمداد میگردند درج قید "... از تاریخ بهره برداری.." درمتن قانون آگاهانه و عامداً صورتپذیرفته است. اگر این قید از متن قانون حذف گردد، شمول آثار معافیت مالیاتی به تاریخ صدور کارت شتاسائی یا پروانه بهره برداری بر میگردد و بادرجاین قید، شمول این معافیت به تاریخ شروع بهره برداری معطوف میگردد معاونت درآمدهای مالیاتی وزارت امور اقتصادی و دارائی ضمن بخشنامهلاحق (۷۴.۸.۱) همان دیدگاه بخشنامه سابق (۷۳.۹.۲۳) را به صورتی دیگر بیان نموده است. نامبرده ضمن بخشنامه اخیر عبارت "... از تاریخ بهرهبرداری..." مندرج در قانون را محذوف دانسته و مقرر نموده است که اگر یک واحد تولیدی به استناد مجوز تاسیس ماخوذه قبل از تاریخ ۷۱.۲.۷ یعنیتاریخ تصویب ماده ۱۳۲ اصلاحی واحد خود را راه اندازی نموده به بهره برداری رسانیده باشد ولی پروانه بهره برداری او بعد از این تاریخ صادر شدهباشد مشمول معافیت قرار نمیگیرد بلکه مشمول شرایط و مقررات قبل از قانون مزبور خواهد بود. اگر بخواهیم نظر معاونت مزبور را بپذیریم باید قبولکنیم که عبارت "... از تاریخ بهره برداری..." مندرج در متن قانون عبارت زائدی است زیرا دیدگاه آن معاونت با حذف این عبارت تامین میگردد تنها دراین صورت نگرش معاونت یاد شده قابل پذیرش است. این برخورد مبتنی بر اشتباه است. حذف عبارت "...از تاریخ بهره برداری..." از متن ماده ۱۳۲مارالذکر یعنی اسناد لغو بر مقنن و این عمل قبیحی است. معاونت مالیاتی وزارت امور اقتصادی و دارائی اگر به اعمال صحیح قانون میپرداخت ومبادرت به صدور بخشنامههای غیر قانونی نمینمود منتهی به طرح سوالات مکرر نمیشد و منتج به اعمال شیوههای متفاوت نمیگردید و اشکالی نیزبروز نمیکرد زیرا متن قانون روشن و خالی از ابهام است. نماینده قضایی وزارت امور اقتصادی و دارائی در پاسخ به شکایات شکات طی نامه شماره۱۰۴۹۲ - ۹۱ مورخ ۷۴.۱۱.۸ اعلام داشته آن دسته از واحدهای تولیدی که تاریخ صدور پروانه بهره برداری ونیز تاریخ بهره برداری آنها بعد از مقطعزمانی ۷۱.۲.۷ باشد مشمول معافیت موضوع ماده ۱۳۲ اصلاحی بوده و چنانچه واحد تولیدی بیش از تاریخ ۷۱.۲.۷ شروع به بهره برداری نموده باشد(ولو با اخذ پروانه بهره برداری، بعد از تاریخ مذکور) بار عایت شرایط مندرج در ماده ۱۳۲ قبل از اصلاح و تبصرههای آن محق به استفاده از معافیت مقرردر ماده ۱۳۲ اشعاری قبل از اصلاح خواهد بود.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجه الاسلام والمسلمین اسماعیل فردوسی پور و با حضور روسای شعب دیوان تشکیل وپس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
ملاک برخورداری از معافیت موضوع ماده ۱۳۲ اصلاحی قانون مالیات های مستقیم مصوب ۷۱/۲/۷ صدو کارت شناسائی و یا پروانه بهره برداری پس ازتصویب قانون مزبور است. بنابراین مدلول بخشنامههای شماره ۳۵۵۸.۵۰۱۸۵ - ۵ - ۳۰ - ۷۳/۹/۲۳ و ۸۵۹۵.۳۳۹۶۲ - ۳۰.۴ - ۷۴/۸/۱ که معافیت مالیاتی فوق الذکر را علاوه بر شرایط مندرج در اصلاحیه مذکور مقید به عدم شروع بهره برداری قبل از تاریخ تصویب اصلاحیه مزبور(۷۱/۲/۷) نموده است، خلاف قانون تشخیص و ابطال میگردد.
رئیس هیات دیوان عدالت اداری - اسماعیل فردوسی پور