رای شماره ۹۷۴ مورخ ۱۳۹۹/۰۸/۲۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۹۷۴ تاریخ دادنامه: ۲۰/۸/۱۳۹۹ شماره پرونده: ۹۷۰۳۲۶۱

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای بهنام محمودی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال مواد ۵ و ۶ آیین‌نامه تبلیغات محیطی سال ۱۳۹۶ شورای اسلامی شهر سمنان

گردش‌کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال مواد ۵ و ۶ و ۱۵ آیین‌نامه تبلیغات محیطی سال ۱۳۹۶ شورای اسلامی شهر سمنان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

"احتراماً با عنایت به آن که شوراهای شهر و روستا صرفاً صلاحیت وضع عوارض بر محدوده صلاحیتی خود را دارند لیکن شرکت های بیمه و بانک ها با کلیه شعب خود در حکم واحد بوده و عوارض آنها در بند (الف) ماده ۳۸ قانون مالیات بر ارزش افزوده معین گردیده است بنابراین تعیین آن از سوی شورای شهر و روستا خارج از صلاحیت و حیطه کاری آنها می‌باشد و از سوی دیگر بر اساس ماده ۵۰ قانون مذکور و با امعان نظر به تعیین تکلیف عوارض شرکت های خدماتی در این قانون، تعیین عوارض مجدد از سوی شوراهای شهر فاقد وجاهت قانونی می‌باشد. این در حالی است که شورای شهر سمنان با تصویب آیین‌نامه تبلیغات محیطی نسبت به صدور فرم تشخیص عوارض شورای اسلامی شهر سمنان با صدور و تصویب این مصوبه مشکلات عدیده ای را برای کسبه شهر سمنان به وجود آورده به طوری که تعدادی از این پرونده ها به کمیسیون ماده ۷۷ ارجاع شده است و در کمیسیون ها به آراء متعددی که در دیوان عدالت اداری ابطال گردیده است توجهی نشده و ادعا می کنند که این آراء برای ابطال مصوبات شوراهای شهرهای دیگر می‌باشد و به آراء دیوان توجهی ندارند و آن را مورد پذیرش قرار نمی دهند.

حال با عنایت به تعارض آیین‌نامه فوق با قانون مالیات بر ارزش افزوده و صدور آراء متعدد دیوان عدالت اداری و با توجه به ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری که اشعار داشته است چنانچه مصوبه ای در هیات عمومی ابطال شود رعایت مفاد رای هیات عمومی در مصوبات بعدی الزامی است. هرگاه مراجع مربوطه مصوبه جدیدی مغایر رای هیات عمومی تصویب کنند، رئیس دیوان موضوع را خارج از نوبت بدون رعایت مفاد ماده ۸۳ این قانون و فقط با دعوت نماینده مرجع تصویب کننده در هیات عمومی مطرح می نمایند از آن مقام عالی به شرح موارد مطروحه فوق خواستار ابطال مواد ۵ و ۶ و ماده ۱۵ آیین‌نامه تبلیغات محیطی سمنان مصوب شورای شهر سمنان به استناد ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و درخواست رسیدگی خارج از نوبت می باشم."

در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شده بود، وی به موجب لایحه ای که به شماره ۹۷-۹۷۰۳۲۶۱-۲ مورخ ۱۳/۱۲/۱۳۹۷ ثبت دفتر هیات عمومی و هیات های تخصص دیوان عدالت اداری شده توضیح داده است که:

"ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری

با سلام و احترام - در خصوص رفع نقص اعلامی در کلاسه پرونده ۹۷۰۳۲۶۱ (شماره پرونده ۹۷۰۹۹۸۰۹۰۵۸۰۱۹۱۳) به استحضار آن مقام عالی می رساند هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه های شماره ۴۱۵ در کلاسه پرونده ۹۴/۱۰۱۱-۱۶/۶/۱۳۹۵ و شماره ۶۸۲ در کلاسه پرونده ۹۴/۵۵-۱۶/۱۰/۱۳۹۵ و شماره ۱۲۳۳ الی ۱۲۳۶ در کلاسه پرونده های ۹۴/۳۲۴، ۹۴/۴۸۵، ۹۴/۷۰۰ و ۹۵/۲۶۱-۱۹/۱۱/۱۳۹۵ و شماره ۴۰۶ و ۴۰۷ در کلاسه پرونده های ۸۷/۵۲ و ۸۶/۵۸۳-۳/۶/۱۳۸۷ و شماره ۲۴۱ در کلاسه پرونده ۸۸/۲۲۲- ۷/۶/۱۳۹۰ و شماره ۷۱۰ در کلاسه پرونده ۹۲/۵۰۱-۲۳/۶/۱۳۹۴ و شماره ۸۵۰ در کلاسه پرونده ۹۳/۸۶۱-۲۵/۷/۱۳۹۴ و شماره ۴۱۴ در کلاسه پرونده ۹۰/۱۳۱۰-۱۶/۶/۱۳۹۵ به استناد بند ۱ ماده ۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب مصوبات شورای شهر را در شهرهای مختلف در خصوص وضع عوارض بر تابلوهای معرف سردرب اماکن اداری و تجاری را ابطال نموده است لذا ضمن رفع نقص با اعلام شماره و تاریخ دادنامه های صادره قبلی تقاضای ابطال مصوبات شورای شهر سمنان اعلامی در دادخواست از آن هیات عمومی مورد استدعاست."

متن مقرره های مورد اعتراض به شرح زیر است:

"اصل اول) تابلوهای معرف

ماده پنج: سازمان مجوز تابلوهای معرف را در صورتی که عرض تابلو از ۳؍۱ متر و طول آن از ۵/۳ متر بیشتر باشد با اخذ هزینه معادل جدول ذیل صادر می‌نماید. (حداکثر طول تابلوی معرف اصناف ۷۵% دهانه و شعب بیمه و بانک‌ها ۵۰% دهانه محل فعالیت و حداقل ۵/۳ متر)

غیر از محل فعالیت

بام

سر درب

۲۱۲SP

۱۱۲SP

۵/۰۱۲MP

اصناف

۶۰ SP

۲۰SP

۱۶MP

شعب بیمه

۳۶SP

۶۰SP

۴۸MP

بانک‌ها، موسسات مالی اعتباری

تبصره یک) سازمان مجوز تابلوهایی که طرح آنها دارای تاییدیه از کمیته زیباسازی شهرداری می‌باشند را با ۲۰% تخفیف و تابلوهای که جنس آنها کاشی و سرامیک و مورد تایید کمیته زیباسازی باشند را با ۵۰% تخفیف نسبت به سایر تابلوها صادر خواهند نمود.

تبصره دو) بانک ها و موسسات مالی و اعتباری و شعب بیمه می‌توانند با تنظیم توافق نامه تا سقف مبلغ فوق الذکر در اجراء برنامه های فرهنگی - اجتماعی و آذین بندی سطح شهر مشارکت نمایند.

ماده شش: سازمان مجوز تابلوهای LED را در صورتی که عرض آن از ۸۰ سانتیمتر و طول در مورد اصناف از ۷۰% دهانه محل فعالیت و در مورد بانک‌ها و شعب بیمه از ۱۵% دهانه محل فعالیت فراتر رود را با اخذ هزینه به شرح ذیل صادر می‌نماید.

۱۱۲MP

معرف یک محل فعالیت

تابلویLED اول

۲۱۲SP

معرف یک محل فعالیت

تابلویLED دوم

(۳+n)۱۲SP

معرف n محل فعالیت

تابلویLED

۳۱۲SP

تابلویLED بانک‌ها

تبصره های دو ذیل ماده پنج جهت ماده شش فصل اول نیز قابل اجرا خواهد بود.

ماده پانزدهم: نصب تابلو به صورت عمود بر نمای ساختمان ممنوع بوده و سازمان موظف به جمع آوری این تابلو ها می‌باشد."

در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر سمنان به موجب لایحه شماره ۴۶۵/۹۸/۱۵-۲۲/۴/۱۳۹۸ توضیح داده است که: "در خصوص دادخواست آقای بهنام محمودی به طرفیت شورای اسلامی شهر سمنان به خواسته ابطال مواد ۵، ۶ و ۱۵ آیین‌نامه تبلیغات محیطی سمنان موضوع مصوبه جلسه شماره ۳۴۱-۲۸/۱۰/۱۳۹۵ شورای اسلامی شهر سمنان در مورد تصویب آیین‌نامه تبلیغات محیطی سمنان از مجموعه تعرفه عوارض بها و خدمات شهرداری سمنان و سازمان‌های وابسته در سال ۱۳۹۶ که طی ابلاغیه شماره ۱۳۸/۴-۶/۲/۱۳۹۶ سازمان فرهنگی و ورزشی شهرداری سمنان ابلاغ گردیده و به شرح پرونده کلاسه شماره ۹۷۰۳۲۶۱ در آن هیات مطرح رسیدگی است و دادخواست و ضمائم آن جهت پاسخ گویی به شورا ی اسلامی شهر سمنان ارسال گردیده با توجه به تاریخ وصول دادخواست در دفتر شورای اسلامی شهر سمنان در مهلت مقرر قانونی به شرح زیر مبادرت به پاسخ می‌نماید و با عنایت به اینکه آیین‌نامه تبلیغات محیطی سمنان از جمله مواد ۵، ۶ و ۱۵ مورد شکایت مربوط به سال ۱۳۹۶ و متولی اجرای آن سازمان فرهنگی و ورزشی بوده که با پایان یافتن سال اعتبار مصوبه و تغییر متولی اجرای آن، عملاً آیین‌نامه فاقد اعتبار قانونی و جنبه اجرایی نداشته لذا شکایت مطروحه قابلیت طرح در هیات عمومی دیوان عدالت اداری را ندارد و صدور قرار رد دادخواست از حضور ریاست هیات عمومی دیوان مورد تقاضا است. توضیحاً به آگاهی می رساند همان طور که استحضار دارند به استناد بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام می‌شود از وظایف شورای اسلامی شهر به شمار آمده است و به استناد تبصره ۱ ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۷/۲/۱۳۸۷ شوراهای اسلامی شهر جهت وضع هر یک از عوارض محلی جدید که تکلیف آنها در این قانون مشخص نشده باشد موظف گردیده اند موارد مذکور را حداکثر تا پانزدهم بهمن ماه هر سال برای اجرای سال بعد تصویب و اعلام عمومی نمایند. شورای اسلامی شهر سمنان بر حسب وظایف و اختیارات قانونی تعرفه عوارض مربوط به سال ۱۳۹۶ شهرداری سمنان و سازمان های وابسته را در جلسه شماره ۳۴۱-۲۸/۱۰/۱۳۹۵ شورا تصویب و پس از تایید فرمانداری سمنان جهت اجرا در سال ۱۳۹۶ به شهرداری سمنان ابلاغ نموده است. با عنایت به اینکه آیین‌نامه تبلیغات محیطی سمنان مربوط به تعرفه عوارض سال ۱۳۹۶ و اجرای آن توسط سازمان فرهنگی و ورزشی شهرداری سمنان مقرر گردیده که با پایان یافتن سال اجرای مصوبه و سلب اختیار از سازمان مجری آیین‌نامه مزبور فاقد اعتبار و عملاً جنبه اجرایی نداشته و درخواست ابطال مصوبه موضوعاً منتفی است. با عنایت به مراتب معروضه و مستندات ارائه شده صدور قرار رد دادخواست خواهان از ریاست هیات عمومی دیوان عدالت اداری مورد استدعاست."

رسیدگی به موضوع از جمله مصادیق حکم ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تشخیص نشد و پرونده در اجرای ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ به هیات تخصصی شوراهای اسلامی ارجاع می‌شود و هیات مذکور به موجب دادنامه شماره ۶۷-۳۱/۲/۱۳۹۹ مواد ۵، ۶ و ۱۵ آیین‌نامه تبلیغات محیطی شهرداری سمنان برای سال ۱۳۹۶ به استثناء آن قسمت از مواد ۵ و ۶ تحت عنوان تابلو معرفی یک محل فعالیت مصوب شورای اسلامی شهر سمنان را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد. رای مذکور به علّت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت.

رسیدگی به مواد ۵ و ۶ آیین‌نامه تبلیغات محیطی سال ۱۳۹۶ شورای اسلامی شهر سمنان در دستور کار هیات عمومی قرار گرفت. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۰/۸/۱۳۹۹ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

با توجه به اینکه در آراء شماره ۲۶۸-۱۶/۲/۱۳۹۹ و ۱۳۲۴ الی ۱۳۲۶-۲۶/۶/۱۳۹۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض برای تابلوهای تبلیغاتی و مازاد بر معرف محل مغایر قانون تشخیص نشده است، بنابراین مصوبات مورد اعتراض که ناظر بر وضع عوارض بر تابلوهای تبلیغاتی و مازاد بر معرف محل است قابل ابطال نیست.

محمدکاظم بهرامی - رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری