شرکت در نزاع دسته جمعی منجر به قتل

رأی خلاصه جریان پرونده

حسب محتویات پرونده در نتیجه درگیری پیش آمده بین رانندگان تریلی در معدن ش. که در تاریخ ۱۳۹۳/۲/۱۱ ساعت ۱۶/۳۰ به وقوع پیوسته شخصی بنام م.ح. در نتیجه برخورد خودرو کامیون شماره ۲۳۴۶۵۱ ایران ۱۴ به رانندگی آقای ک.ح. مصدوم و سپس فوت نموده است . ابتدا از ع.ت. ۲۳ ساله تحقیق شده گفته است : ... یکی از رانندگان م. را هل داد به سمت کامیون که کامیون وی را زیر کرد زمانی که محل رسیدیم اگر خودم را کنار نکشیده بودم مرا نیز زیر کرده بود که مجدداً رانندگان به سمت ما حمله‌ور شدند که دیدیم م. افتاده ... و به بیمارستان بردیم ص ۲ پرونده. آقای پ.خ. نیز اظهارات مشابهی بیان کرده و گفته : دیدم که کامیون از توی چاله به بالا می‌آید که در همین حین یکی از راننده‌ها با م. درگیر بود که م. را به سمت کامیون هل داد راننده نیز عمداً به روی وی آمد ص ۳ پرونده کسی که م. را هل داد می‌شناسم ... آقای س.ر. ۳۷ ساله نیز توضیحات مشابهی در تحقیقات اولیه بیان کرده است ص ۴ پرونده. آقای ع.ط. متولد سال ۱۳۶۱ در بازجویی اولیه گفته است : ... من و چند نفر دیگر کتک‌‌کاری کردند و حین فرار م. جلوی ماشین را گرفت و نفهمیدم که به آن برخورد کردم ولی بنده بخاطر اینکه سرنشین بنده به نام م. در درگیری مورد ضرب و شتم واقع شده متواری شدم . ص ۸ پرونده م. ط. ۲۴ ساله بیان داشته : معدن را به روی ما بست تماس گرفت چند نفر با شمشیر و گرز آمدند و من و چند نفر دیگر را کتک‌کاری کردند از ناحیه سر مجروح شدم ... ص ۹ پرونده. آقای م.ح. برادر مقتول گفته است : مشاهده کردم کسی که سرش شکسته است با یک نفر دیگر که سن جوانی داشت با کامیون از عمد زیرش گرفت (عین متن بازجویی است) و زیر چرخ سمت راننده رفت و کامیون سریعاً از محل متواری شد زمانی که کامیون تعقیب می‌کردیم کامیون به سمت ما می‌گرفت ... ص ۱۰ پرونده. پدر مقتول آقای ف. ح. از راننده مقصر شکایت نموده و تقاضای رسیدگی شرعی و قانونی کرده است ص ۱۵ پرونده. آقای م.ح. نزد بازپرس زرندیه گفته است : تا لحظه آخر برادرم پشت به کامیون بود و فرد سر شکسته (فردی که سرش شکسته بود) رو به ماشین تا لحظه رهایش نکرد راننده کامیون جوان بود از شیشه نگاه می‌کرد و فرمان کامیون را تا ته به سمت برادرم چرخاند و برادرم را زیر کرد که دو هشت چرخ از رویش رد شد ص ۱۹ پرونده. آقای پ.خ. متولد ۱۳۶۹ گفته است : وقتی رسیدیم دست هرکدام از رانندگان یک تالیور و چوب و لوله بود یک ماشین سنگین آمد می‌‌خواست ع. را زیر کند و یک ماشین دیگری آمد و فرمان را چرخاند و آمد به سمت آقای م. ط. و مرحوم م.ح. که پشتش به ماشین بود همینکه ماشین به سمت این دو نفر آمد در حالی که دست به یقه بودند آقای م. یکدفعه مرحوم را رها کرد و خودش کنار رفت و ماشین رفت روی مرحوم م. و زیر گرفت و ... ص ۲۱ . آقای س.ر. نزد بازپرس گفته است : دیدم یک دستگاه تریلی قصد زیر کردن بنده را داشت که یک وجبی صورتم رد شد خودم کنار کشیدم مشاهده کردم همان کامیون آقای م.ح. را زیر گرفت ص ۲۳ پرونده. از ک.ح. فرزند ح. متولد سال ۱۳۴۹ اهل شوشتر توسط بازپرس تحقیق گردیده اظهار داشته : ... افراد داخل پژو با سایر رانندگان درگیر شدند ولی متوجه نشدم که چه کسی م. را زیر نمود ولی مطمئن هستم م.ح. احتمالاً زیر همان خودرو افتاده بوده و ندیدم چه کسی اقدام به زیر گرفتن ح. نموده است ص ۲۶ پرونده. آقای ع.ط. فرزند س. گفته است : بنده اصلاً ندیدم که مقتول چه زمانی به زیر خودرو بنده رفته بود ص ۳۰ پرونده. پزشکی قانونی از م. ط. فرزند م. معاینه به عمل آورده و نوشته است که پارگی متلاحمه در فرق سر حادث شده است ص ۱۳۵ پرونده ضمناً از ع.ط. معاینه و تورم در مچ پای راست گواهی نموده است ص ۱۳۴ . آقای م. ط. در بازجویی اوراق ۱۳۸-۱۳۹ و ۱۴۰ پرونده اظهار نموده چون عرصه را تنگ دیدم ترسیدم ... قصد حرکت دادن خودرو داشتم متوفی را ندیدم که کجا بود بنده می‌خواستم خودرو را حرکت دهم و اقدام به راندن سمت جلو نمودم ... تا از صحنه بیرون بروم و ... برادر مقتول م.ح. با متهمین مواجهه حضوری گردیده اعلام داشته همین فرد م.ط. روز حادثه پشت فرمان بود . آن روز موهایش بلند بوده و در حال حاضر موهای وی کوتاه می‌باشد ص ۱۴۱ . آقای ر. در صفحه ۱۶۵ پرونده اظهار داشته : تا لحظه‌ای که لاستیک عقب اسب (سمت چپ) به لگن مرحوم خورد وی را رها نکرده بود اگر م. ط. مرحوم را رها کرده بود او خودش مثل من کنار می‌کشید که بعد از آن دو چرخ ماشین که رد شد که این آقای م. ط. سرش را از ماشین بیرون آورد کاملاً نگاه کرد اگر مستقیم خود را ادامه می‌داد فقط همان دو چرخ عقب اسب از روی مصدوم رد می‌شد ولی این کار را نکرد فرمان را شکست بطوریکه دو چرخ عقب دقیقاً از روی سینه مرحوم رد شد و خون از دماغ و گوشش سرازیر شد . آقای ا.ط. گفته است برادرم پشت فرمان نشست ما اصلاً قصد قتل نداشتیم ... سپس ر. اظهار داشته اگر م. ط. صورتش را از ماشین بیرون نمی‌آورد من اصلاً ایشان را نمی‌شناختم ... ص ۱۶۹ پرونده . در پاکت عکس بشرح صفحه ۲۱۲ پرونده هیچگونه عکسی وجود ندارد . پزشکی قانونی از جسد م.ح. معاینه بعمل آورده : سائیدگی در سمت چپ پیشانی ، کبودی در نواحی گوشه داخلی پلک بالایی راست ، زیرچشم چپ و سطح خلفی لاله گوش چپ مشهود بود آثار خروج خون از گوش چپ مشهود بود شکستگی خرد شده استخوان بینی ملموس بود . خونریزی در مخاط‌ها ، ملتحمه و پشت گوشها دیده نشد و ... (ص ۲۳۱ پرونده) علت فوت صدمات متعدد بدنی بدنبال اصابت جسم سخت تعیین شده است و ایضاءً شکستگی قسمت فوقانی و استخوان جناغ بصورت عرضی ، شکستگی استخوان ترقوه‌ای چپ در منطقه میانی و شکستگی دنده‌های راست از دنده سوم تا هشتم در دو ناحیه شکستگی دنده‌های چپ از دنده دوم تا ششم مشهود و ملموس بود و ... گواهی شده است ص ۲۳۶ پرونده. بازپرس درباره اتهام م. ط. دایر بر مشارکت در قتل عمدی م.ح. و شرکت در نزاع دسته‌جمعی قرار مجرمیت صادر و درباره اتهام آقایان م.ح ، پ.خ، ‌ع.ت. و شرکت در نزاع دسته‌جمعی قرار مجرمیت صادر و درباره اتهام آقایان م.ح. ، پ.خ.، ع.ت. ، ا.ا. ، ا.ط. ، ع.ط. دایر بر شرکت در نزاع دسته‌جمعی منجر به قتل عمدی مرحوم ح.ز. و ایضاءً اتهام پ.خ. و ع.ت. دایر بر ایراد صدمه بدنی عمدی نیز قرار مجرمیت صادر و درباره بقیه متهمان منجمله ع.ح. ، س.ر. ، ح.ط. ، ح.ط. ، ک.ح. ، س.ش. ، ر.ل. و ب.م. دایر بر شرکت در نزاع دسته‌جمعی منجر به قتل عمدی قرار منع تعقیب صادر کرده است (ص ۲۵۱ پرونده). پزشکی در پاسخ به استعلام در مورد نحوه حدوث صدمات و فوت مرقوم داشته : با توجه به شدت و گستردگی صدمات وارده ایجاد آنها متعاقب حادثه تصادف با کامیون متحمل‌تر است ص ۲۵۸ پرونده. کیفرخواست از طرف دادیار صادر و پرونده به دادگاه ارسال شده است (اوراق ۲۶۷ الی ۲۷۱ پرونده). شعبه اول دادگاه کیفری استان مرکزی طی دادنامه شماره ۰۰۰۷۸۰۰۱۱-۱۳۹۳/۸/۷ درباره اتهام آقایان ۱- م.ح. ۲- پ.خ. ۳- ع.ت. ۴- ا.ا. ۵- ا.ط. ۶- ع.ط. دایر بر شرکت در نزاع دسته‌جمعی منتهی به قتل عمدی مرحوم م.ح. و نیز اتهام آقایان پ.خ. و ع.ت. دایر بر ایراد صدمات بدنی عمدی به آقایان ع. و م.ط. با استدلال به اینکه مشارکت در نزاع دسته‌جمعی منتهی به قتل و ایراد صدمه بدنی یک جرم مستقل می‌باشد و ارتباطی به اتهام اصلی آقایان م. و م. ط. دایر بر مشارکت در قتل ندارد و مستنداً به ماده ۵۶ قانون آئین دادرسی کیفری نامبردگان را شریک یا معاون قتل ندانسته تا رسیدگی توأم و یکجا را ایجاب نماید لذا قرار عدم صلاحیت به اعتبار و شایستگی دادگاه عمومی جزایی ز. صادر و اعلام نموده است (ص ۲۸۳ پرونده). شعبه اول دادگاه کیفری استان مرکزی در تاریخ ۱۳۹۳/۹/۲۶ با حضور نماینده دادستان ، متهمین و وکلای آنها ، اولیاء‌دم و وکیل ایشان تشکیل گردیده ابتدا نماینده دادستان کیفرخواست را قرائت نموده سپس ولی‌دم مقتول آقای ف. ح. (پدر) تقاضای قصاص نموده و اضافه کرده گواهی انحصار وراثت هنوز دریافت نکرده است و از همسرم نیز که ۱۳ سال قبل طلاق داده‌ام نیز وکالت دارم . در ادامه آقای س.ح. الف. وکیل اولیاء‌دم مطالبی عنوان داشته ضمن توضیح مقدمات و مطالب دیگری گفته است : مرحوم م. پشت به تریلی بوده و از حرکت تریلی به سمت خود آگاهی نداشته ولی آقای م. (ط.) آگاه بوده است که به محض نزدیک شدن تریلی به پشت م. بدلیل اینکه دست به یقه بوده ... وی را رها و هل می‌‌دهد به طوری که لگن مقتول به دو چرخ عقب اسب تریلر اصابت می‌کند در این میان شهود راننده را می‌بیند که به علت کوتاهی قد قادر به رؤیت از آینه نبوده از پنجره تریلی به بیرون عقب بطور کامل خم می‌شود و صحنه تلو خوردن (غلط خوردن) مقتول را می‌بییند علیرغم اینکه قادر بوده به مسیر خود بطور مستقیم ادامه دهد از این امر سرباز می‌زند و فرمان را بطوری می‌شکند که مقتول را طعمه چرخ‌های عقب می‌نماید و همه چرخ‌های تریلر از روی وی عبور می‌دهد ... ص ۳۱۲ پرونده. لذا برای هر دو نفر متهم به اتهام مشارکت و نوع جنایت تقاضای اشد مجازات و قصاص می‌‌نمائیم حاضریم فاضل دیه را پرداخت نمائیم و دلایل اثباتی اقرار راننده تریلی به رؤیت مقتول م. قبل از اصابت بوی ، اقرار م. بر اینکه قبل از اصابت وی را هل نداده‌ام او را رها کرده‌ام در حالیکه مقتول از ناحیه بینی دچار شکستگی و از ناحیه دست آسیب دیده ... هل دادن و رها کردن یک نتیجه داشته است و اظهارات شهود که ۳ نفر عمدی بودن را هل دادن مرحوم توسط م. و چرخانیدن فرمان توسط م. و زیر گرفتن مرحوم بصورت عمدی در پرونده موجود است دادگاه اتهام م. ط. دایر بر مشارکت در قتل عمدی مرحوم م.ح. و شرکت در نزاع دسته‌جمعی تفهیم و قرائت نموده که گفته است اتهام قتل عمدی قبول ندارم زمانی که رسیدیم معدن چند تا ماشین جلوی ما بود چند تا بارگیری کردند و نوبت ماشین ل. که جلوی ما بود بار زد ... نوبت م. رسید ما نشسته بودیم مرحوم گفت بار نمی‌زنم می‌خواهم نهار بخورم هر قدر اصرار کردیم قبول نکرد بما گفت شما آدم نیستید بیل ‌لودر پر بود خاک را جلوی لاستیک ماشین ریخت م. گفت چرا این کار کردی گفت شما نمی‌فهمید ، آدم نیستید با لودر رفت جاده را بست ما یک ربع ماندیم مرحوم به برادرش زنگ زد و ل. هم رفت خاکش را خالی کرد آن ۴ نفر رسیدند ع. برادرم و م. پشت ماشین بودند آمدند ع. را کتک زدند رفتم داخل ماشین نشستم درب‌ها را قفل کردم به ع. گفتم بیا داخل ماشین و آمد وقتی ع. آمد م. رفت داخل نگهبانی و آن سه نفر دنبال م. بودند من هم رفتم م. را سوار کردم و رفتیم به پاسگاه و جریان گفتیم که ما را کتک زدند در پاسگاه گفتند ماشین آخری یکی را زیر گرفته و ما فهمیدم ماشین ما بوده است ما ندیدیم کسی چون گرد و خاک همه جا را فراگرفته بود گواهینامه ندارم چون برادرم ع. مجروح بود مجبور بودم پشت ماشین نشستم کامیون مال ع. است بخاطر اینکه گواهینامه نداشتم فرار کردم کامیون ۱۸ چرخ دارد . دادگاه : براساس اظهارات شهود و مطلعین شما سر خود را از پنجره ماشین بیرون آورده و با علم به اینکه مقتول در محل بوده ایشان را زیر گرفته‌اید ؟ متهم : قبول ندارم چنین کاری نکرده‌ام من نگفتم که او را دیده‌ا‌‌م اصلاً در درگیری نبودم سر م. شکسته بود و پای ع. شکسته بود زمانی که سوار کامیون شدم کامیون روشن بود به رانندگی کامیون مسلط هستم گواهی‌نامه پایه ۲ دارم با کامیون در معادن رانندگی کرده‌ام دادگاه اتهام م. ط. دایر بر مشارکت در قتل عمدی مرحوم م.ح. و شرکت در نزاع دسته‌جمعی تفهیم نموده که دفاعاً گفته قبول ندارم درگیری من با مرحوم پایین معدن بود اصلاً وی را بیرون ندیدم من بالای کامیون بودم آمدیم دفاع کنم و فرار کنم وقتی افتادم زمین م. آمد در حین حرکت سوار کامیون شدم درگیری من با مقتول لفظی بوده در بالای معدن مقتول را ندیدم پایین معدن گلاویز بودم و بالای معدن اصلاً با وی درگیر نبودم اصلاً وی آن‌جا نبود . اظهارات شهود را قبول ندارم آنها خودشان با ما درگیر بودند من اصلاً مرحوم را هل نداده‌ام خود مقتول با میله آهنی روی انگشتان دستم زد و سرم را پ.خ. شکست و با چوب به سرم زد آسیب دیدگی قبل از زیر گرفتن مقتول بوده است دادگاه : آقای ر. گفتند شما مقتول را نگه داشته (در صفحه ۱۶۵) و اگر او را رها می‌کردید زیرچرخ نمی‌رفت عده دیگری از شهود نیز چنین مطالبی مطرح کرده‌اند ؟ متهم : من اتهامات را قبول ندارم ... من مرحوم در بالای معدن اصلاً ندیدم . سپس وکیل متهمین دفاعیات مفصلی بشرح اوراق ۳۱۸ الی ۳۲۳ پرونده بیان داشته و دلایل استنادی وکیل محترم اولیاء‌دم را رد نموده است . دادگاه جلسه رسیدگی دیگری در تاریخ ۱۳۹۳/۱۱/۱۲ با حضور نماینده دادستان، اولیاء‌دم و وکیل آنها و متهمین م. و م.ط. و وکیل آنها و گواهان تشکیل داده ابتدا نماینده دادستان تقاضای رسیدگی نموده دادگاه از شهود خواسته با اتیان سوگند حقایق را بیان نمایند که وکیل متهمین اظهار داشته ایشان را جرح می‌نمایم با توجه به اینکه مقنن شرایطی برای شهود مقرر داشته با بررسی اجمالی و سوابق شهود تعرفه شده اولاً همگی شهود از مهاجمین و نزاع‌کنندگان می‌باشند و بنا به اظهارات خودشان جهت نزاع به محل حادثه به دعوت آقای م.ح. برادر مقتول رفته‌اند که در دادگاه زرندیه به تحمل یکسال حبس و پرداخت دیه محکوم شده‌اند بنابراین با وجود خصومت که عدم وجود آن یکی از شرایط شهادت شهود است مفقود است دوم اینکه بعضی از شهود واجد عدالت مد نظر قانونگذار نمی‌باشند ... آقای پ.خ. دارای سابقه کیفری است آقای ا.ا. نیز به همین شکل است درخصوص سایر شهود اگر دادگاه به تکلیف قانونی خود وفق ماده ۱۹۲ ق.م. اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ عمل نماید در صورت اعتقاد به شهادت شرعی تقاضا می‌شود فرصت کافی برای جرح مشهود به اینجانبان اعطاء شود . در ادامه دادگاه اظهارات شهود را استماع نموده که آقایان پ.خ. و ا.ا. و س.ر. و ع.ت. فرزند م. مطالب خود را توضیح داده‌اند . جملگی گفته‌اند مرحوم به زیر ماشین و چرخهای عقب رفت اگر کامیون مستقیم ادامه می‌داد مرحوم زیر ماشین نمی‌رفت آقای م. ط. سرش را از کامیون بیرون آورد و دید مقتول زیر ماشین نرفته فرمان را چرخاند تا مقتول کاملاً به زیر ماشین رود ضمناً ا.ا. و پ.خ. گفته‌اند که م. ط. روبروی کامیون بود که مقتول را به زیر ماشین هل داد و فرار کرد و ... سپس دفاعیات متهمین اخذ گردیده که گفته‌اند قبول نداریم و م. گفته است چهار نفر با خودرو پژو به ما حمله کردند و آقای ع.ر. و خود مقتول به من حمله کردند وکیل متهمین : تقاضا داریم از رانندگانی که در محل حضور داشته‌اند آقایان ط. و بقیه دعوت شوند و اظهارات آنان استماع شود . شهود برای توجیه حضور خود به دروغ متوسل شده‌اند و اینکه شهود بدون توجه به اظهارات قبلی خود و برای حضور خویش دروغ می‌گویند ... از محضر دادگاه تقاضای بازبینی خودروی مشابه و ترسیم حالات مختلف برای تطبیق یا عدم تطبیق موضوع با واقع دارم . دیگر اینکه مهاجمین (شهود حاضر) با ابزار خود از قبیل لوله ، چوب و غیره به موکلین حمله نموده و آنها را مجروح کرده‌اند در این وضعیت چگونه ممکن است راننده با این قد حدود ۱۶۰ الی ۱۷۰ سانتی‌متر به حالت آرام و بدون استرس سرش را از شیشه بیرون آورد و الی آخر ... و نیز عدم اطلاع موکلین از حادثه مذکور که هر ۳ نفر ( م. - علی و م. ) با خودروی مذکور و آخرین ماشین به جلوی پاسگاه می‌روند اگر اطلاع از این قضیه داشت یقیناً با آن خودرو که آثار خون نیز داشته به پاسگاه نمی‌رفت یکی از شهود گفته است که علت اینکه م. نتوانست کنار برود بی‌حالی وی بود و جان نداشت ... آخرین دفاع متهمین نیز اخذ شده است ص ۳۶۴ پرونده. در تاریخ ۱۳۹۳/۱۱/۱۳ دادرس محترم دادگاه‌ آقای ع.ر. و دو نفر از مستشاران آقایان رم. و م. جهت بازدید تریلی که مقتول با آن زیر گرفته شده با حضور پدر مقتول و آقای س. ‌پور وکیل متهمین بازدید بعمل آورده و چنین مرقوم داشته‌اند : با ملاحظه تریلی شماره ۱۴۰-۶۵۱-۲۳۴ بین باک گازوئیل و جفت چرخ بعدی فاصله تقریبی ۲۰ تا ۳۰ سانتی متر است اگر مقتول به این قسمت هل داده شده به لحاظ فاصله کم بین باک و لاستیک‌ها قدری دشوار است که بعد از چرخ‌های پشت باک زیر گرفته شده باشد چون با هل دادن به طور طبیعی باید با لاستیک و باک برخورد نماید و بین لاستیک و باک به راحتی نمی توان فردی را قرار داد (چون فاصله خیلی کم است) همچنین با چرخاندن فرمان نیز نمی‌توان فردی را به وسیله آن جفت چرخ (پشت باک) زیرگرفت چون آن چرخ‌ها با اسب کامیون وصل و ثابت است و به حالت درجا و سکون قابل چرخیدن نیست مگر مسافتی متعارف را طی کند ... اما قرار گرفتن فرد مذکور در زیر جفت چرخ یکی مانده به آخر به راحتی است البته اگر راننده مستقیم حرکت کند در اینکه عمدی است یا غیرعمدی قابل بحث است اما راننده می‌تواند با چرخاندن فرمان به سمت چپ فردی را بوسیله دو محور عقب زیر کند و اینجانبان پشت فرمان قرار گرفتیم و فاصله بین صندلی و کلاچ و ترمز که قابل تنظیم هم باشد و نیز شیشه سمت راننده طوری است که هر راننده با هر قد و اندازه به راحتی می‌تواند بیرون را نگاه کند و مسیر حرکت خود را تعیین نماید که در این فرض راننده می‌تواند عقب خود را کاملاً رؤیت کند و مسیر محورهای عقب را ببیند یک گونی پر از کاموا یا شبیه متکاء در کنار چرخهای بعد از باک (محور دوم از جلو) قرار داده شد و راننده فرمان را به سمت چپ کامیون چرخاند و حرکت کرد در این فرض متکا پس از عبور کامیون زیر محورهای عقب قرار گرفت و امکان اینکه فردی را به عمد با چرخاندن فرمان به سمت چپ زیر دو محور عقب خودرو قرار دهیم وجود داشت اما زیر گرفتن فردی بوسیله دو محور بعد از باک (محور دوم و سوم از جلو) فردی دشوار است (ص ۳۸۰ پرونده). خانم ف.ع. همسر مقتول آقای ف. ح. را از وکالت خود عزل نموده است (ص ۳۸۲ و ۳۸۳ پرونده). دادگاه به لحاظ اختلاف نظر اعضا به تاریخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۱ ضمن عدول از آخرین دفاع به استناد مواد ۷۸-۷۹-۸۰ و ۸۱ ق.آ.د. کیفری قرار معاینه محلی صادر و طرفین و وکلای آنها را دعوت نموده است (ص ۳۹۲ پرونده).که به شرح اوراق ۴۰۵ و *** پرونده کروکی محل ترسیم و اعضاء محترم دادگاه با تشریح راههای خروجی از معدن مرقوم داشته‌اند که راننده راه سخت‌تر را انتخاب کرده سر آن پیچ که عمد ط. با مقتول دست به یقه بوده وقتی کامیون با طول زیاد می‌خواهد بپیچد و دور بزند تا در راه اصلی بیفتد هر کسی آنجا باشد اگر امکان فرار یا عبور نداشته باشد بطور قهری زیر لاستیک می‌رود البته زیرا لاستیک‌های عقب کامیون و زیر گرفتن با لاستیکی که نزدیک باک است قدری دشوار بنظر می‌رسد و ...دادگاه در جلسه رسیدگی مورخه ۱۳۹۴/۵/۲۹ مواجهه حضوری بین آقایان ؛ س. ر. ، م.م. ، م. ط. ، م. ص. ، ع. س. ‌پور ، ف. ف. و ف. ح. انجام داده و درخصوص عدول بعضی از شهود منجمله س.ر. توضیحاتی اخذ و استماع نموده است و ... ص ۴۳۹ و ... آقای م. م. نیز بعنوان مطلع درخصوص اظهارات آقای س.ر. و اینکه خانواده متهم به قتل بوی پیشنهاداتی داده‌اند تا از شهادت خود عدول نماید بشرح اوراق ۴۴۲ و ۴۴۳ در محضر دادگاه مطالبی بیان داشته است . النهایه بتاریخ ۱۳۹۴/۷/۴ جلسه رسیدگی با حضور نماینده دادستان اولیاء‌دم و متهمین و وکلای آنها تشکیل گردیده و آخرین دفاع متهمین نیز اخذ شده است (اوراق ۴۴۶ تا ۴۵۵ پرونده). دادگاه ختم رسیدگی اعلام و به موجب دادنامه شماره‌ی ۰۰۰۱۷۸۰۰۰۱۳۶-۱۳۹۴/۷/۱۱ با بیان گردشکار مفصلی از پرونده و نحوه شروع درگیری و وقوع حادثه با توجه به نحوه اظهارات شهود آقایان ۱- پ.خ. ۲- ا.ا. ۳- ع.ت. و ۴- س.ر. در تحقیقات مقدماتی و در جلسه دادگاه مبنی بر عمدی بودن زیرگرفتن مقتول م.ح. توسط م. ط. و عدم احراز و عدول آقای س.ر. از اظهاراتش که در مواجهه حضوری به لحاظ تطمیع مشارالیه از جانب متهمین و اینکه پدر متهم افرادی را برای تطمیع و وعده خرید بیل میکانیکی برای ر. تعیین نموده و ایضاءً شرح معاینه جسد و نظرات پزشکی قانونی و صورت‌جلسات معاینه محل و بازسازی صحنه قتل که به موجب آن اشراف و دید مناسب راننده تریلی حین وقوع جرم به جاده و مسیرهای خروجی و تغییر مسیر بطور آگاهانه راننده از راه خروجی مستقیم و آسان به سمت راه دشوار که محل درگیری مقتول با م. ط. بوده و دفاعیات بلاوجه و تناقض‌گو‌هایی متهم ردیف اول و اقاریر متهم ردیف دوم به مشارکت در نزاع و سایر قرائن و امارات مفید علم و یقین موجود در پرونده از جمله متواری شدن متهم ردیف اول به سمت شوشتر بلافاصله پس از قتل و تبانی رانندگان جهت عدم معرفی راننده در ابتدای تحقیقات ، دادگاه فعل ارتکابی متهم ردیف اول را منطبق با وصف مباشرت در قتل عمد تشخیص و بزهکاری متهم ردیف اول درخصوص مباشرت در ارتکاب قتل عمدی مرحوم م.ح. و مشارکت در نزاع دسته‌جمعی منتهی به قتل عمدی و بزهکاری متهم ردیف دوم درخصوص مشارکت در نزاع دسته‌جمعی منتهی به قتل عمدی از طریق حصول علم برای دادگاه محرز است لذا مستنداً به مواد ۲، ۱۴ ، ۱۶ ، ۱۸ ، ۱۹ ، ۱۲۵-۱۶۰-۱۶۲-۱۷۲-۱۷۶-۲۱۱ و ۲۸۹ بند الف ماده ۲۹۰-۳۵۱-۳۸۱-۴۱۷-۴۱۸-۴۱۹ و ۴۹۲ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ و بند ۱ ماده ۶۱۵ ق. مجازات اسلامی (تعزیرات ۱۳۷۵) متهم ردیف اول م. ط. را از حیث ارتکاب قتل عمدی مرحوم م.ح. به قصاص نفس در حق اولیاء‌دم و از حیث شرکت در نزاع دسته‌جمعی منتهی به قتل عمدی به تحمل سه سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی و متهم ردیف دوم م. ط. را از حیث شرکت در نزاع دسته‌جمعی منتهی به قتل به تحمل سه سال حبس تعزیری (درجه ۵) با احتساب ایام بازداشت قبلی محکوم می‌نماید که قصاص نفس پس از قطعیت حکم و استیذان قابل اجرا خواهد بود و درباره اتهام متهم م. ط. دایر بر مشارکت در قتل عمدی مرحوم م.ح. با عنایت به تحقیقات معموله و تعارض بین اظهارات شهود و مطلعین در هل دادن یا رها کردن مرحوم ح. از سوی متهم در زمان برخورد مقتول با تریلی و فقد دلایل شرعی و قانونی کافی برای احراز مشارکت نامبرده در قتل و قاعده فقهی (تدرء الحدود بالشبهات) مستنداً به ماده ۱۲۰ ق.م. اسلامی و اصل ۳۷ قانون اساسی حکم برائت صادر نموده است . پس از ابلاغ رأی آقای س. ‌پور وکیل متهم ط. با تقدیم لایحه اعتراضیه و نیز آقای ک.ع. بوکالت از اولیاء‌دم مقتول در مورد برائت آقای م. ط. از اتهام مشارکت در ارتکاب قتل عمدی مرحوم م.ح. فرجام‌خواهی نموده‌اند که پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است . هیأت شعبه به تاریخ بالا تشکیل جلسه داده و پس از قرائت گزارش آقای محمد کرمی عضو ممیز و اوراق پرونده و اخذ نظریه کتبی جناب آقای کامران محمد حسینی دادیار محترم دادسرای دیوان عالی کشور مبنی بر با توجه به گزارش عضو محترم ممیز نظر به اینکه بنظر می‌رسد دادگاه با یک سری پیش‌فرض‌هایی اقدام به صدور رأی کرده است و بررسی دقیق‌تر موضوع و عنایت به اینکه وسیله‌ نقلیه کامیون و رانندگی با وسیله سنگین نیازمند رعایت مقررات رانندگی خاص خود را دارد لذا بنظر اینجانب موضوع جهت بررسی دقیق‌تر توسط کارشناس تصادفات می‌باشد لذا پرونده نقض جهت رسیدگی به شعبه هم‌عرض ارسال گردد . مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

قطع نظر از اظهارات متناقض افرادی که به عنوان شاهد نام برده شده‌اند و اینکه نامبردگان فی‌الواقع به دعوت و تماس تلفنی مرحوم م.ح. در معیت برادر مقتول آقای م.ح. برای حمایت از مقتول وارد صحنه درگیری شده و خود نیز در تشدید وضعیت و شرایط منازعه و درگیری منتهی به مرگ مقتول دخالت داشته‌اند موضوع اصلی پرونده دایر مدار ارتکاب قتل عمد و یا غیرعمد می‌باشد که پزشکی قانونی نیز در پاسخ استعلام در مورد نحوه حدوث صدمات و فوت مرحوم چنین پاسخ داده است : با توجه به شدت و گستردگی صدمات وارده ایجاد آنها متعاقب حادثه تصادف با کامیون متحمل‌تر است (صفحه ۲۵۸ پرونده) و افراد حاضر در صحنه حادثه نیز حادثه فوت را ناشی از برخورد کامیون با ایشان تعریف نموده‌اند بعلاوه هیأت محترم قضایی دادگاه طی دو مرحله بشرح صورت‌جلسات معاینه محل در اوراق ۳۸۰ و ۳۹۲ و ۴۰۵ و *** پرونده به محل حادثه رفته و ضمن ترسیم کروکی با تشریح راههای خروجی معدن مرقوم داشته‌اند : که راننده راه سخت‌تر را انتخاب کرده سر‌ آن پیچ که م. ط. با مقتول دست به یقه بوده وقتی کامیون با طول زیاد می‌خواهد پیچید و دور بزند تا در راه اصلی بیفتد هرکس آنجا باشد اگر امکان فرار یا عبور نداشته باشد بطور قهری زیر لاستیک می‌رود (البته زیر لاستیک‌های عقب کامیون و زیرگرفتن با لاستیکی که نزدیک باک است قدری دشوار بنظر می‌رسد) و قضات مزبور نیز در بازدید و معاینه مورخه ۱۳۹۳/۱۱/۱۳ بشرح صفحه ۳۸۰ پرونده ضمن تشریح وضعیت و مشاهده کامیون تریلی شماره ۱۴-۶۵۱ ع ۲۳ و توضیح فاصله بین چرخها و باک النهایه آورده‌‌اند که: در اینکه عمدی است یا غیرعمدی قابل بحث است و سپس خود پشت فرمان رفته‌اند و با بیان فاصله بین صندلی راننده و کلاچ ترمز (که قابل تنظیم می‌باشد) نوشته‌اند : شیشه سمت راننده که طوری است که هر راننده‌ای با هر قد و اندازه که باشد به راحتی می‌تواند بیرون را نگاه کند و مسیر حرکت خود را تعیین نماید که در این فرض راننده می‌تواند عقب خود را کاملاً رؤیت کند و مسیر محورهای عقب را ببیند و با گذاشتن یک گونی پر از کاموا یا شبیه متکاء در کنار چرخ‌های بعد از باک (محور دوم از جلو) و چرخاندن فرمان به سمت چپ و حرکت، متکا پس از عبور کامیون زیر محورهای عقب (دو محور عقب) قرار گرفته‌اند و نتیجه گرفته‌اند که امکان اینکه فردی را به عمد (با چرخاندن فرمان به سمت چپ) زیر دو محور عقب قرار دهیم وجود داشت اما زیر گرفتن فردی بوسیله دو محور بعد از باک (محور دوم و سوم از جلو) قدری دشوار است و ...که ملاحظه می‌گردد موضوع که امری فنی بوده و در حوزه اظهارنظر تخصصی کارشناس امور تصادفات قرار می‌گیرد که دادگاه محترم به این امر توجه و وقعی نیز نفرموده‌اند بنا برمراتب شایسته است که نظر کارشناس یا کارشناسان متخصص و خبره در این خصوص که امری کاملاً علمی و تخصصی است اخذ و سپس صدور رأی فرمایند بعلاوه از بابت اتهام دیگر متهم م. ط. و محکومیت حبس ایشان برای شرکت در نزاع دسته‌جمعی با توجه به اینکه مشارالیه در نتیجه همین نزاع متهم و مرتکب قتل گردیده و نزاع مقدمه‌ای درخصوص متهم برای ارتکاب قتل می‌باشد بنابراین صدور مجازات جداگانه و مستقل فاقد وجاهت می‌باشد با توجه به نواقصی که مرقوم گردیده و اینکه علم تحصیلی دادگاه به لحاظ تکیه بر پاره‌ای حدسیات یقین حاصل از مستندات بین دو امر مطروحه محسوب نمی‌شود و مجرد علم استنباطی است بنابراین صحیح نبوده و مستوجب نقض می‌باشد لذا مستنداً به بند ۴ شق ب ماده ۴۶۹ ق.آ.د. کیفری نقض و رسیدگی مجدد را به شعبه همعرض ارجـــاع می‌نمـایـــد .
شعبه ۲۹ دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار
نبی‌اله راجی - محمد کرمی