صلاحیت دادگاه عمومی بخش در رسیدگی به جرایم مواد مخدر

رأی خلاصه جریان پرونده

آقای د. ر. به اتهام حمل ۱۸۸۳ گرم شیشه تحت تعقیب قرار گرفته است بدین شرح که پلیس فرودگاه ک. در ساعت ۱۵/۳۰ مورخ ۱۳۹۲/۶/۱۸ در حین کنترل مسافرین خروجی به مقصد دبی با پرواز شماره ... شرکت هواپیمائی ... از کیف دستی متهم مقدار یک کیلو و نهصد گرم مواد مشکوک به شیشه کشف که پس از توزین وزن آن ۱۸۸۳ گرم و بنا به اعلام مرکز توسعه سلامت ک. نوع آن شیشه اعلام گردیده است ( ص ۶ و ۱ ) متهم در دفاع از خود در مرجع انتظامی اعلام نموده که در جلو درب ورودی سالن داخلی شخصی به نام ر. کیف را به وی تحویل نموده و او را فریب داده است و از محتوای آن بی‌اطلاع می‌باشد پرونده به دادگستری ک. ارسال و دادگاه از متهم تحقیق به عمل آورده است. متهم در دادگاه اظهار نموده «حدود یک ماه (قبل) در میدان آزادی (تهران) سوار تاکسی شدم و ایشان (شاید منظور متهم راننده تاکسی باشد) گفت کارمان تجارت است و می‌خواستی کاری بهتر داشته باشی و شماره تماس از من گرفت و گفت با شما تماس می‌گیرم بعد از یک هفته تماس گرفت و قطعات زیادی به من نشان داد و گفت این‌ها قطعات گران قیمت است، دیروز شخصی به نام ر. با شماره تلفن من تماس گرفت در رابطه با کار گفت چند تا چیز می‌خواستیم ببریم دبی و به من گفت برو فرودگاه مهرآباد و پشت کانتر اسمت را بگو و کارت پرواز بگیر و با پرواز... ساعت ۱۳/۳۰ وارد فرودگاه ک. شدم و سپس ر. با من تماس گرفت و گفت بیا به سمت (درب) ورودی و من آمدم بیرون و جلو درب ورودی ایشان را دیدم و کیف ( را ) به (من) داد گفت بگذار داخل چمدان و کارهای بلیت من را هماهنگ می‌کرد ... من اصلاً هیچ اطلاعی نداشته و روحم از مواد خبر نداشت. من اطلاعی از مواد نداشتم و مواد از ( را ) شخصی به نام ر. که شماره‌اش داخل موبایلم است به من داد، یک کیف و گفت داخل ساک بگذار و ببر دبی و از دبی می‌روی هنگ‌کنگ و از هنگ‌کنگ به مالزی می‌روی و این‌ها وسایل گران‌قیمت کامپیوتر داخل آن است و کلیه بلیت را ر. تهیه کرده وی در آخرین دفاع اظهار نموده « به خدا قسم می‌خورم بی‌گناه هستم و از هیچ چیز خبر نداشتم گول خوردم تقاضای کمک دارم » دادگاه ک. با صدور کیفرخواست پرونده را به دادگاه انقلاب ب. ارسال نموده است. دادگاه با حضور دادستان و متهم و وکلای وی تشکیل جلسه داده و دادستان به شرح کیفرخواست تقاضای مجازات متهم را نموده و دادگاه اتهام را به متهم تفهیم کرده است. متهم در دفاع از خود همان اظهارات قبلی خود را تکرار کرده و وکیل وی در همین راستا از متهم دفاع کرده و اضافه کرده که مواد مخدر مشکوک به شیشه می‌باشد و آزمایش خلوص نشده و از این بابت پرونده ناقص است. دادگاه دستور تست و توزین مواد را صادر کرده و پرونده را جهت رفع نقص به دادگاه ک. عودت نموده است، رئیس حوزه قضایی ک. با صدور قرار امتناع از رسیدگی پرونده را به دادگستری ب. ارسال و دادرس دادگاه انقلاب ب. دستور رفع نقص مذکور را خطاب به دادسرای عمومی و انقلاب ب. صادر و پرونده را به دادسرا ارسال کرده است. دادیار شعبه دوم دادسرا با تذکر اینکه مواد طبق برگ ۶ پرونده توزین شده است دستور اعاده پرونده را به دادگاه داده است. دادگاه مجدداً دستور ثبت پرونده را صادر و دستور داده تا مواد مکشوفه به مرکز استان جهت تعیین درجه خلوص ارسال شود ( ص ۶۶ ) و متعاقب آن در تاریخ ۱۳۹۳/۷/۳۰ ضمن اعلام ختم رسیدگی و احراز بزهکاری متهم وی را مستنداً به بند ۶ ماده ۸ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر به اعدام محکوم و به استناد ماده ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی حکم به ضبط مواد به نفع دولت صادر کرده است این رأی توسط وکیل محکوم‌علیه با تقدیم لایحه‌ای که هنگام شور قرائت می‌شود مورد اعتراض قرار گرفته و پرونده به دفتر دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای علی علیا عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای فرشاد رحیمی دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر نقض رای فرجام‌خواسته و ارجاع رسیدگی به شعبه هم‌عرض در خصوص دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۶۳۹۵۰۰۳۲۸ مورخ ۱۳۹۳/۷/۳۰ تجدیدنظرخواسته مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

با پذیرش اعتراض آقای د. ر. به عنوان فرجام‌خواهی از دادنامه فوق‌الاشعار که طی آن به جرم حمل ۱۸۸۳ گرم مواد روان‌گردان به اعدام محکوم شده است صرف‌نظر از اینکه فرض تعلق مـواد مـوصوف به فردی به نام ر. تأثیری در حصول برائت مشارالیه ندارد ولی مع‌الوصف برابر تبصره ۳۳ ماده ۳ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب اسلامی و مادتین ۳۳۷ و ۳۰۲ قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ دادرسی دادگاه عمومی بخش فقط در جرائم داخل در صلاحیت دادگاه کیفری استان سابق ( دادگاه کیفری یک ) به عنوان جانشین بازپرس صالح به رسیدگی بوده و با لزوم اکتفاء به موضع نص و با تاکید به صلاحیت محاکم انقلاب اسلامی در رسیدگی جرائم مربوط به مواد مخدر صلاحیتی برای دادرسی دادگاه عمومی بخش شناخته نشده است و مزید بر آن به دلیل دستگیری محکوم‌علیه در سالن پرواز خارجی فرودگاه ک. و اینکه با پرواز شماره ... به مقصد دبی در صدد خروج از کشور بوده و از مسیر حمل قصد عدم توزیع مواد در داخل کشور معلوم به علم اجمالی بوده و مجازات قانونی جرم در حد شمول تبصره یک ماده ۸ قانون مبارزه با مواد مخدر قرار دارد لذا حکم اعدام نامبرده قابل ابرام نبوده و مستنداً به بند ۴ شق ب ماده ۴۶۹ قانون آئین دادرسی کیفری دادنامه فرجام‌خواسته را نقض می‌نماید تا پرونده در دادگاه هم‌عرض مورد رسیدگی قرار بگیرد .
رئیس و عضو معاون شعبه ۴۶ دیوان عالی کشور
دکتر علی اصغرجمالو - علی علیا