صوری بودن بیع به دلیل عدم پرداخت ثمن

رأی متن رأی

پیرو گزارش مورخ ۱۳۹۳/۸/۲۰ و دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۹۰۰۷۹۰۰۲۲۹ شعبه ۱۹ دیوان عالی کشور و اعاده پرونده به دادگاه صادر کننده رأی منقوض ، بالاخره شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی قزوین پس از یک سلسله رسیدگی بموجب دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۲۸۱۰۳۰۰۶۴۳ مورخ ۱۳۹۴/۷/۲۰ چنین رأی صادر کرده است « رأی دادگاه : در خصوص دعوی خانم ها ۱- م. ر.ن. ( ن. ) ۲- م. ر. هر دو با وکالت آقایان ۱- ن. ش.ت. ۲- ه. د. بطرفیت آقای ر. ر.ن. مبنی بر اعلان بطلان مبایعه نامه های عادی مورخ ۱۳۸۵/۸/۱۷ و ۱۳۸۷/۷/۲۵ و تقسیم نامه های عادی مورخ ۱۳۸۷/۷/۲۹ و ۱۳۸۸/۳/۱۹ در خصوص اراضی پلاک های ... و ... بخش ... قزوین و ... فرعی از ... اصلی بخش .. قزوین به دلیل صوری بودن و فقدان قصد انشاء مقوم به پنجاه و یک میلیون ریال بانضمام خسارات دادرسی و همچنین دادخواست خوانده اخیرالذکر با وکالت آقای الف. ح.م. بطرفیت آقایان و خانمها ۱- س. ۲- ح. هر دو ر.ن. ۳- م. ر. ۴ - م. ر.ن. مبنی بر تأیید صحت و اصالت مبایعه نامه های مورخ ۱۳۸۵/۵/۱۷ مشاور املاک الف و ۱۳۸۷/۷/۲۵ و تقسیم نامه های مورخ ۱۳۸۷/۲/۲۹ و ۱۳۸۸/۳/۱۹ و سپس الزام ایشان به تنظیم سند رسمی با احتساب خسارات دادرسی و حق الوکاله وکیل مقوم به ۵۰۱۰۰۰۰۰ ریال جمعاً ۱۰۰۲۰۰۰۰۰ ریال با این توضیح وکیل خواهانهای صدر الذکر که مورث موکل آنها اعتیاد شدید به مواد روانگردان داشته و در زمان استعمال مواد روانگردان در حالی که اراده انشائی وی مختل بوده بدون قصد بیع و انتقال سهم الارث خود را داشته باشد و بدون اینکه وجهی بابت ثمن معامله گرفته باشد مورد سوء استفاده خوانده ( ر. ر.ن. ) قرار گرفته و علی الظاهر مبادرت به امضای اسناد ناقله ای مینماید که بر اساس قرائن و امارات ، قصد بیع نداشته و لذا درخواست صدور حکم به شرح ستون خواسته را دارد از طرف وکیل خوانده مزبور طی دادخواست مطروحه درخواست تنفیذ اسناد مطروحه فوق و الزام خواندگان به تنظیم سند انتقال را نموده است و چنین توضیح داده است که پس از فوت مرحوم حاج م. ر.ن. ، مورث طرفین ، در خصوص اموال متوفی تقسیماتی بین خودشان انجام داده اند بدین نحو که پلاک های ثبتی ... و ... مشتمل بر یک باب مغازه و واحد مسکونی با تمامی متعلقات آن و نیز یک قطعه زمین به پلاک ثبتی یک فرعی از ... - اصلی بخش ... قزوین در سهم خواهان و م. ( مورث خواندگان ردیف سوم و چهارم ) قرار گرفته و متقابلاً پلاک های ثبتی ... فرعی از ...- اصلی بخش ... قزوین با توافق در سهم خواندگان ردیف ۱ و ۲ قرار گرفت. خانم ع. ل. هم مادر طرفین می باشد که به رحمت ایزدی پیوسته و طرفین دعوی ورثه می باشند. خواهان اظهار داشته که بموجب دو فقره مبایعه نامه های تنظیمی اقدام به خرید سهم الارث م. ر.ن. ( مورث خواندگان ردیف سوم و چهارم ) از پلاک های ... و ... اصلی بخش ... قزوین و .. فرعی از ... -اصلی بخش ... قزوین نموده است و در آخرین تقسیم نامه در مورخ ۱۳۸۸/۳/۱۹ هنگام تقسیم پلاک ... اصلی ، مورث خواندگان ردیف سوم و چهارم در دفتر کل اقرار به واگذاری سهم الارث خویش به خواهان نموده است و بلا فاصله پس از تنظیم تقسیم نامه و مبایعه نامه های مزبور فروشنده مبادرت به اعطای وکالت جهت تنظیم سند رسمی به نام خواهان می نماید لیکن با فوت وی و عدم امکان اقدام مزبور ، درخواست صدور حکم به شرح ستون خواسته را دارد. علیهذا دادگاه با عنایت به متن دادخواست تقدیمی وکیل خواهان ( آقای ر. ر.ن. ) مفاد مبایعه نامه های شماره ... مورخ ۱۳۸۵/۸/۱۷ و ۱۳۸۷/۷/۲۵ که مورث خواندگان ردیف ۳ و ۴ سهم الارث خویش را از منزل مسکونی و ششدانگ مغازه نانوائی هر دو از پلاک های ... و ... -اصلی بخش مشتمل به یک باب مغازه و منزل مسکونی و ششدانگ یک قطعه زمین از یک فرعی از ... اصلی مکرر از ... فرعی پلاک ... -اصلی بخش .. قزوین موسوم به قریه د. به خواهان منتقل شده است و موضوع مزبور مصون از تعرض و دفاع مانده است ضمن اینکه خواندگان ردیف اول و دوم نیز به صحت تقسیم نامه های یاد شده اقرار و اذعان نموده و ادعای خواهان را تأیید نموده اند. همچنین جاری بودن اصل صحت عقود و معاملات در ما نحن فیه و پاسخ استعلام واصله از اداره ثبت اسناد و املاک قزوین و اینکه نقایص مورد نظر دیوان محترم عالی کشور از جهت استعلام ثبتی و تحقیق از طرفین در خصوص چگونگی پرداخت ثمن نیز انجام شده است و از این حیث چنانچه وکیل خواهان مزبور نیز عنوان نموده ، صرف عدم پرداخت ثمن با فرض صحت ادعای خواندگان ، دلیلی بر صوری بودن بیع و عدم تحقق آن نبوده و لذا بنا به مراتب فوق با وارد دانستن دعوی اصلی مطروحه و بلا دلیل تلقی کردن دعوی طاری مطروحه توسط خواندگان ردیف سوم و چهارم دعوی اصلی مستنداً به مواد ۲۲۳ و ۲۱۹ از قانون مدنی و مواد ۱۹۸ و ۵۱۵ از قانون آئین دادرسی مدنی ضمن احراز صحت و اصالت تقسیم نامه ها و مبایعه نامه استنادی خواهان به شرح متن دادخواست و صدور حکم محکومیت خواندگان را به حضور در احد از دفاتر اسناد رسمی و تنظیم سند رسمی انتقال سهم الارث هر یک از ... و ... مشتمل بر یک باب مغازه و واحد مسکونی و نیز یک قطعه زمین به پلاک ثبتی ... فرعی از ...- اصلی اعلام می نمایند. ضمن اینکه دعوی طاری مطروحه را ناوارد تشخیص داده و مستنداً به ماده ۱۹۷ قانون آئین دادرسی مدنی حکم بر بی حقی دعوی طاری صادر و اعلام می نماید. رأی صادره نظر به اقرار قاطع خواندگان ردیف اول و دوم دعوی اصلی قطعی است لیکن نسبت به خواندگان ردیف سوم و چهارم دعوی مزبور حضوری بوده و ظرف بیست روز از تاریخ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان قزوین می باشد»; این دادنامه (۰۰۶۴۳) در تاریخ ۹۴/۷/۲۹ به فرجام خواهانها ابلاغ شده مشارالیها در تاریخ ۹۴/۹/۲ طی دادخواست و لایحه تقدیمی با وکالت آقای ن. ش.ت. فرجام خواهی کرده اند. آقای ر. ر.ن. با وکالت آقای الف. ح.م. نیز لایحه جوابیه شش صفحه ای خود را در تاریخ ۹۴/۱۰/۱۳ تقدیم داشته است. پرونده به دیوان عالی کشور ارسال جهت رسیدگی به شعبه ۱۹ دیوان ارجاع شده است کلیه محتویات پرونده به هنگام شور قرائت می شود. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای کریمی صحنه سرائی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد:

رأی متن رأی

فرجام خواهان ایراد و اعتراض مؤثری که نقض رأی فرجامخواسته را ایجاب نماید ننموده اند از نظر تشریفات دادرسی نیز با عنایت بمستندات ارائه شده ایرادی وارد نیست با توجه باینکه نسبت بامضاء ذیل مبایعه های ۸۵/۸/۱۷ و ۸۷/۷/۲۵ و تقسیم نامه های ۸۷/۲/۲۹ و ۸۸/۳/۱۹ منتسب به مورث خواهان ها ایرادی نشده و دلیلی که مثبت ادعای صوری بودن معاملات ارائه نگردیده و با عنایت بمواد ۳۳۸ و ۳۳۹ قانون مدنی در تحقق بیع استنباط دادگاه از دلائل و مستندات ارائه شده خالی از اشکال است رأی فرجام خواسته بشماره ۹۴۰۹۹۷۲۸۱۰۳۰۰۶۴۴ شعبه سوم دادگاه عمومی شهرستان قزوین نتیجتاً تأیید میگردد ادعای عدم تأدیه ثمن مستلزم طرح دعوای جداگانه است.
رئیس شعبه۱۹دیوان عالی کشور-مصطفی فاتحی
مستشار-عبدال ر. کریمی صحنه سرائی