قابل انتقال بودن حق قصاص توسط اولیاء دم
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۲/۲۱
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر کرد کوی
موضوع
قابل انتقال بودن حق قصاص توسط اولیاء دم
پرسش
با توجه به ماده ۳۵۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ بیان نمایید که آیا حق قصاص قاتل، توسط اولیاء دم قابل انتقال به غیر اولیاء دم میباشد؟
نظر هیات عالی
حق قصاص از جمله حقوقی است که انتقال آن صرفاً به نحو قهری ممکن میباشد نتیجتاً نقل و انتقال آن به نحو قراردادی ممتنع خواهد بود.
نظر اکثریت
حقوق به لحاظ قابلیت اسقاط و نقل و انتقال بر چند گونهاند: حقوقی که قابل اسقاط و نقل و انتقال نیستند (مانند حق اُبُوّت)؛ حقوقی که قابل اسقاط هستند، اما نقل و انتقال نمییابند؛ (مانند حق ناشی از غیبت) حقوق قابل اسقاط که تنها با ارث منتقل میشوند (مانندحق شفعه)، حقوقی که هم قابل اسقاط هستند هم قابل نقل و انتقال (مانند حق خیار و حق قصاص)؛ و حقوقی که در قابلیت اسقاط یا نقل و انتقال آنها تردید وجود دارد (مانند حق فسخ در عقود جایز مثل شرکت و مضاربه) در خصوص موضوع سوال باید بیان نمود که از نوع حقوقی است که در قابلیت انتقال آن تردید وجود دارد و اگر اصل حق بودنِ مجعولِ شرعی احراز گردد، ولی در قابلیت اسقاط و انتقال آن تردید شود و منشا این تردید، آن باشد که منشا اصلی حق، علت تامه آن حق است یا نه، یا درباره خصوصیت داشتن صاحب حق تردید باشد، در این صورت قابل اسقاط و انتقال بودن آن منتفی است، زیرا شک در این حالت، شک در مفهوم و حدود حق نیست که بتوان به عرف مراجعه کرد، بلکه این شک، مصداقی است و نمیتوان برای رفع آن به ادله عام موضوع استناد کرد.
نظر اقلیت
طبیعتِ حق، مقتضی جواز اسقاط و انتقال آن است، زیرا صاحب حق، مالک آن و مسلط بر آن است. بنابراین، در صورت شک در وجود مانع، وجود این آثار اثبات میشود. همچنین، اگر تردید شود که حقِ خاصی در شرع برای شخص خاصی جعل شده یا نه، پس از احراز این که آن شخص عرفاً مورد حق است و خصوصیتی ندارد، به اقتضای ادله عام، نقل و اسقاط آن را باید جایز شمرد.