مرجع صالح رسیدگی به اعسار دعاوی در صلاحیت دادگاه انقلاب
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۷۹/۱۱/۲۵
برگزار شده توسط: استان خوزستان/ شهر بندر ماهشهر
موضوع
مرجع صالح رسیدگی به اعسار دعاوی در صلاحیت دادگاه انقلاب
پرسش
۱. با توجه به اینکه در ماده ۲۴ قانون آیین دادرسی مدنی در مـورد اعسـار قیـد نشـده کـه رسیدگی به این موضوع در صلاحیت دادگاهی است که ابتدا به دعوای اصـلی رسـیدگی کرده است چنانچه موضوع اصلی در دادگاه انقلاب اسلامی مطـرح بـوده رسـیدگی بـه اعسار هم در صلاحیت همان دادگاه است یا با توجه به صلاحیت عام دادگاه های عمـومی در صلاحیت دادگاه عمومی است؟ ۲. آیا اعسار از هزینه دادرسی و محکوم به قابل اعتراض است یا قطعی در صورتی که قابـل اعتراض باشد رسیدگی به آن در چه مرجعی صورت می گیرد؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال با توجه به ماده ۱ قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به ماده ۲۴ همان قانون دادگاه انقلاب اسلامی صالح است.
نظر اکثریت
ماده ۲۴ قانون آیین دادرسی مدنی صراحت دارد که رسیدگی به دعـوای اعسـار در صـلاحیت دادگاهی است که نخست به آن دعوا رسیدگی کرده است یا صلاحیت رسیدگی بـه آن را دارد و با عنایت به اینکه در بعضی از موارد که موضوع ماهیت حقـوقی دارد مثـل مـواردی کـه در صلاحیت دادگاه اصل ۴۹ قانون اساسی می باشد و دادگاه انقلاب اسلامی رسـیدگی مـی نمایـد رسیدگی به موضوع اعسار هم در صلاحیت دادگاه انقلاب است. راجع به قابل اعتراض بـودن اعسار و مرجع رسیدگی به آن عقیده این است که قبول اعسار در باب هزینـه دادرسـی قطعـی است اما رد آن قابل اعتراض در استان است. اما اعسار از محکوم به رد و قبول آن هر دو قابل اعتراض و تجدیدنظرخواهی در استان است و در صـورت زنـدانی بـودن متقاضـی بـا قبـول اعسار باید بلافاصله آزاد شود.
نظر اقلیت
۱. اعسار از هزینه دادرسی اگر موضوع اصلی در دادگاه انقلاب اسلامی مطرح شـده در همـان دادگاه رسیدگی می شود. ۲. راجع به اعتراض به آن اگر اعسـار قبـول شـود قابـل اعتـراض در تجدید نظر استان و اگر اعسار رد شود رای قطعی است و قابل اعتراض بودن اعسار از محکوم به و مرجع رسیدگی به تجدید نظر آن نیز به همان طریق فوق است.