مسئولیت غاصب در خسارات وارده
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۳/۰۱/۲۶
برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر سقز
موضوع
مسئولیت غاصب در خسارات وارده
پرسش
آیا منافع وجه نقد قابل مطالبه است؟ در صورت صحت موضوع مبنای محاسبه منافع یا خسارات به چه صورت خواهد بود؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (*۴) مدنی: در سوال مطروحه برادر متوفی طلب برادرش را بدون اجازه وراث و با توصیه متوفی دریافت کرده است و با وجود مطالبه وراث از استرداد آن خودداری می کند. بر حسب مقررات ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی با مطالبه داین و تمکن مدیون و امتناع از پرداخت دین در صورت تغییر فاحش قیمت ها تا هنگام پرداخت وراث حق مطالبه خسارت و ضرر وارده را دارند. بدیهی است پس از مطالبه وراث و عدم پرداخت وجوه دریافتی از ناحیه برادر متوفی عمل ارتکابی در حکم غصب بوده و بر حسب مقررات ماده ۳۲۰ قانون مدنی از زمان مطالبه به اندازه زمان تصرف خود ضامن است و دادگاه بر طبق مقررات مرقوم بر حسب مورد اقدام خواهد کرد.
نظر اکثریت
عمل شخصی که طلب متوفی را از بدهکاران اخذ و به جای استرداد به وراث او خود اقدام به استفاده از آن می کند نوعی غصب می باشد. یعنی ید وی ید ضمانی است نه امانی زیرا نه اذنی از ناحیه متوفی برای تصرف در آن وجود داشته و نه وراث چنین حقی را به وی داده اند. طبق ماده ۳۱۱ قانون مدنی وی علاوه بر رد عین مال امانی (وجوه نقد تصرفی) به موجب ماده ۳۲۰ همان قانون مکلف به پرداخت خسارات و منافع ایام تصرف مال مغصوبه است خواه به صورت اجرت المثل باشد یا به صورت سود بانکی که در این صورت بر اساس شاخص تورم اعلامی از ناحیه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران محاسبه و اخذ خواهد شد. اما چنان چه سود مال مغصوبه مشخص باشد و مدعی بتواند میزان دقیق این سود را معین کند فقط نسبت به پرداخت همان مبلغ اقدام خواهد شد. ضمنا موضوع ارتباطی به عدم النفع ندارد.
نظر اقلیت
اقلیت چند نظر ارایه داده اند که به شرح ذیل اعلام می شود: