مصادیق شهید/اعاده عنوان شهادت

رأی شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری

با توجه به اینکه حسب محتویات پرونده، مرحوم ح. پ در مورخه ۱۰/۸/۱۳۵۸ در حین بازسازی حمام مخروبه روستای ... سبزوار در اثر ریزش آوار، دار فانی را وداع نموده است و ابتدا واجد عنوان شهادت گردیده و متعاقباً در مورخه ۳۱/۲/۱۳۶۲ این عنوان از آن مرحوم توسط بنیاد شهید سلب شده است؛ از آنجایی که اولاًـ برخلاف استنباط شعبه بدوی، صرف مشارکت در امور عمرانی مرتبط با انقلاب اسلامی نمی‌تواند عناوین شهادت یا جانبازی را حسب مورد در صورت وقوع سانحه در پی داشته باشد، ثانیاًـ برخلاف برداشت شکات و وکلای آنان اطلاق عنوان شهادت، حق مکتسبی نیست که در صورت زوال بتوان با استناد به آن حق، خواستار اعاده عنوان مذکور گردید، ثالثاًـ استفاده از عنوان شهید برای آن مرحوم در اماکن مربوطه نیز موجد حق در این خصوص نمی‌باشد، رابعاًـ نحوه فوت مرحوم مذکور با آیین‌نامه "تعیین مصادیق عملی شهید و خانواده‌های شاهد مصوب ۲۷/۱/۱۳۸۲" به شرح مواد ۱ و ۲ و ۳ آیین‌نامه مذکور مطابقت ندارد و آیین‌نامه مشابه موسوم به "تعیین و احراز مصادیق عملی شهید، در حکم شهید و سایر مصادیق ایثارگری مصوب ۲۴/۲/۱۳۹۳" هیات وزیران نیز مؤیّد آیین‌نامه قبلی مذکور است، خامساًـ استناد شعبه بدوی به شرح دادنامه تجدید‌نظر‌خواسته در صدور حکم به ورود شکایت، تبصره ۲ ماده ۴ قانون اصلاح قانون اساسنامه بنیاد شهید مصوب ۱۳۷۷ است، با این بیان که "کلیه کسانی که تا تاریخ تصویب این قانون (یعنی سال ۱۳۷۷) توسط بنیاد، به عنوان شهید، جانباز یا آزاده شناخته شده‌اند، همچنان از خدمات مربوط برخوردار خواهند بود". از آنجایی که برخلاف استنباط شعبه بدوی صادر کننده رأی، توصیف مذکور در مورد متوفی وجود نداشته و در مورخه ۳۱/۲/۱۳۶۲ یعنی ۱۵ سال قبل از تصویب قانون فوق‌الذکر، عنوان شهادت از مرحوم ح.پ. سلب شده است، بنابراین موضوع از شمول قانون اخیر‌الذکر نیز خارج می‌باشد. بنابه مراتب مذکور، اعتراض تجدید‌نظر‌خواه وارد تشخیص، در اجرای ماده ۷۱ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲، ضمن نقض دادنامه تجدید‌نظر‌خواسته، حکم به رد شکایت شکات (تجدید‌نظر‌خواندگان) صادر و اعلام می‌گردد. این رأی وفق ماده ۳ قانون اخیر‌الذکر قطعی است.
دادرس شعبه دوم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری ـ مستشار شعبه
اشراقی ـ عرفان