نحوه تقسیم مسئولیت عاملین وقوع رفتار مجرمانه جرحی
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۷-۵۵۹۳
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۶/۱۱/۰۵
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر مرند
موضوع
نحوه تقسیم مسئولیت عاملین وقوع رفتار مجرمانه جرحی
پرسش
عده ای با سه دستگاه موتورسیکلت راکبین یک دستگاه موتورسیکلت را مورد تعقیب قرار می دهند. در این اثنا احد از راکبین موتورسیکلت های تعقیب کننده با مشت و لگد راکبین موتورسیکلت مورد تعقیب را می زند. در این حین موتور سیکلت مورد تعقیب از جاده منحرف و واژگون می گردد. واحد از راکبین آن مجروح می گردد در نهایت هیات پنج نفره کارشناسان رسمی علت تامه وقوع تصادف را ۵۰ درصد متوجه تعقیب کننده ای که با مشت و لگد می زده و ۵۰درصد راکب موتورسیکلت مورد تعقیب را به علت تخطی از سرعت مطمینه اعلام کرده اند. آیا این نظر با اوضاع و احوال مسلم حاکم بر قضیه همخوانی دارد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال موضوع اجتماع سبب و مباشر مطرح است تعقیب کنندگان اگر سبب سرعت گرفتن راننده و تجاوز از سرعت مطمینه یا مجاز شده باشند و راننده به علت تجاوز از سرعت مطمینه مسیولیت پیدا می کنند و در صورت قابلیت استناد حادثه به هر دو عامل به نسبت میزان تاثیری که کارشناس تعیین کرده است مسیول پرداخت دیه جراحات وارده به سرنشینان موتور خواهند بود. نظر اتفاقی: هرچند وقوع رفتار مجرمانه حین رانندگی به وقوع پیوسته است اما نباید آن را تصادف جرحی حین رانندگی تلقی کرد و تخطی مجنی علیه را از سرعت مطمینه حین رانندگی از اسباب وقوع بزه محسوب نمود. بلکه قاضی رسیدگی کننده به پرونده اول باید بررسی کند آیا موضوع منطبق باحکم ماده ۴۹۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۴ می باشد یا خیر؟ در صورت انطباق با آن باید به این سیوال پاسخ داده شود که آیا علت تامه واژگونی موتورسوار در حال فرار ضربات مشت و لگد موتورسوار پشتی بوده است یا خیر؟ اگر صرف ضربات موتورسوار پشتی علت واژگونی موتور سوار درحال فرار هرچند باسرعت غیرمجاز باشد مسیول تام وقوع رفتار مجرمانه مشت و لگدزننده می باشد. در پرداخت وجه متعلقه سایرین مسیولیتی ندارند همزمان موتورسوار تعقیب کننده را در صورت تحقق شرایط می توان به عنوان معاون در وقوع بزه به استناد ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ مورد پیگیری قرار داد. اما چنانچه مشت و لگد موثر در سرنگونی مجنی علیه نباشد. بلکه تعقیب آنها و ترس راننده فرارکننده باعث وقوع حادثه شده باشد کلیه تعقیب کنندگان وفق مقررات ماده ۵۲۶قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۴ هریک به میزان تاثیر رفتارشان مسیول هستند و در هر صورت مجنی علیه فاقد مسیولیت می باشد. چرا که اگر تعقیب کنندگان نبودند هرچند نامبرده با سرعت غیرمجاز رانندگی می کرد احتمالا حادثه مذکور به وجود نمی آمد.