نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۳۸۴ مورخ ۱۴۰۲/۰۶/۰۴

تاریخ نظریه: ۱۴۰۲/۰۶/۰۴
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۳۸۴
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۱۲۷-۳۸۴ح
استعلام:
در صورتی‌که حکم غیابی به صورت قانونی به محکوم‌علیه ابلاغ شود، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:۱- آیا مهلت واخواهی (بیست روز یا دو ماه حسب مورد) از تاریخ ابلاغ قانونی محاسبه می‌شود و یا به سبب عدم ابلاغ واقعی به محکوم‌علیه، واخواهی دارای مدت نخواهد بود؟۲- آیا پس از سپری شدن مهلت واخواهی و تجدیدنظرخواهی، حکم غیابی قابل اجرا است و یا به جهت بدون مدت بودن واخواهی (به سبب عدم ابلاغ واقعی حکم غیابی)، حکم غیابی قابل اجرا نخواهد بود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱ و ۲- اولاً، با توجه به مفاد تبصره یک ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ که حکم غیابی را پس از انقضای مهلت قانونی و قطعی شدن دادنامه قابل اجرا دانسته و با لحاظ ماده ۳۳۶ همین قانون که مهلت درخواست تجدید نظر را بیست روز از تاریخ ابلاغ یا انقضای مدت واخواهی اعلام کرده و همچنین با توجه به ماده یک قانون اجرای احکام مدنی مصوب ۱۳۵۶ که اجرای هیچ حکمی را پیش از قطعیت آن نمی‌پذیرد، حکم غیابی (قابل تجدید نظر) زمانی قابل اجرا خواهد بود که مهلت واخواهی و تجدید نظرخواهی سپری شده باشد و این مهلت از تاریخ ابلاغ حکم غیابی؛ هرچند به نحو قانونی باشد، آغاز می‌شود. ثانیاً، چنانچه رای غیابی به محکوم‌علیه ابلاغ واقعی نشود و با سپری شدن مهلت واخواهی و تجدید نظرخواهی قطعی شود و محکوم‌علیه غایب خارج از مهلت، واخواهی کرده و مدعی عدم اطلاع از رای باشد، با توجه به قسمت اخیر تبصره یک ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، دادگاه ابتدا در مورد ادعای وی مبنی بر عدم اطلاع از مفاد رای رسیدگی و حسب مورد قرار رد یا قبول دادخواست واخواهی صادر می‌کند؛ صدور قرار رد واخواهی بدون رسیدگی و احراز صحت و سقم ادعای وی مبنی بر عدم اطلاع از رای غیابی فاقد وجاهت قانونی است؛ صدور قرار قبولی واخواهی نیز مانع اجرای حکم خواهد بود.