نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۲۶ مورخ ۱۴۰۳/۰۷/۰۱
تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۰۷/۰۱
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۲۶
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۲۶-۲۴۴ح
استعلام:
چنانچه وثیقهگذار به تعهدات خود برای تحویل محکومعلیه مماطل پس از مرخصی عمل نکند و صدور دستور ضبط وجهالوثاقه بر اساس تبصره یک ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴ ضرورت یابد، خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید: ۱- با توجه به قید مندرج در ذیل تبصره یک ماده ۳ قانون یادشده، مبنی بر اعمال مقررات آیین دادرسی کیفری، آیا برای صدور دستور ضبط وجهالوثاقه جلب محکومعلیه و احراز استنکاف وی ضروری است؟ ۲- چنانچه دو نوبت به وثیقهگذار ابلاغ الکترونیکی شود و بهرغم رویت پیامک از ورود به سامانه و رویت ابلاغیه خودداری کند (ابلاغ واقعی)، ضمانت اجرای رفتار وثیقهگذار جهت فرار از ابلاغ واقعی به وی چیست؟ آیا این استنکاف در حکم ابلاغ واقعی است؟ چگونه باید تعارض راجع به لزوم ابلاغ واقعی و حفظ حقوق وثیقهگذار و لزوم حفظ حقوق محکومله و تسریع در اجرای حکم را مرتفع کرد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- با عنایت به حکم مقرر در بند «ذ» ماده ۸ آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مصوب ۱۴۰۰/۰۲/۲۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده ۲۰۶ این آییننامه، اقدامهای قانونی به منظور ضبط تامین اخذ شده برای اعطای مرخصی محکومان مالی که در اجرای تبصره ماده ۱۹۸ آییننامه مذکور و ماده ۲۵ آییننامه نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۹/۰۶/۱۸ به مرخصی رفته و پس از خاتمه مرخصی مرتکب غیبت شدهاند، با قاضی اجرای احکام کیفری و یا هر مقام قضایی است که وظیفه وی را انجام میدهد. بنابر این پرسش مطرح شده که مبتنی بر مقدمات مغایر با مراتب فوق میباشد، منتفی است.۲- اولاً، به موجب بند «ز» ماده یک آییننامه نحوه استفاده از سامانههای رایانهای و مخابراتی مصوب ۱۳۹۵/۰۵/۲۴، ابلاغ الکترونیکی عبارت است از ارسال الکترونیکی اوراق قضایی و آگهیها از طریق سامانه ابلاغ و وفق ماده ۱۲ آییننامه یادشده وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب در سامانه ابلاغ، ابلاغ محسوب میشود و مطابق ماده ۱۴ همین آییننامه مرکز موظف است چنانچه از مخاطب شماره تلفن همراه یا پست الکترونیکی در دسترس باشد، ارسال اوراق قضایی به سامانه ابلاغ را از این طریق اطلاعرسانی نماید؛ بنابراین، آنچه ملاک ابلاغ الکترونیکی محسوب میشود، وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب است و ارسال پیامک به تلفن همراه وی صرفاً جهت اطلاعرسانی است و ملاک ابلاغ نمیباشد و تاریخ وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب، تاریخ ابلاغ محسوب میشود. ثانیاً، هرچند به تصریح تبصره یک ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴ ابلاغ واقعی به کفیل یا وثیقهگذار ضرورت دارد؛ اما با توجه به قسمت اخیر تبصره یادشده که مقررات مربوط به دستورات؛ از جمله دستور ضبط وثیقه یا اخذ وجه الکفاله را تابع قانون آیین دادرسی کیفری دانسته است؛ چنانچه به دلایلی نظیر عدم مشاهده سامانه ثنا و یا عدم اعلام تغییر نشانی از سوی کفیل یا وثیقهگذار و دیگر موارد مذکور در ماده ۲۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، ابلاغ واقعی به کفیل یا وثیقهگذار امکانپذیر نباشد، ابلاغ قانونی اخطاریه برای ضبط وثیقه یا اخذ وجهالکفاله کافی است.