نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۴۸ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۲۴
تاریخ نظریه: ۱۴۰۰/۰۶/۲۴
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۰/۴۸
شماره پرونده: ۱۴۰۰-۶۶-۴۸ ع
استعلام:
۱- چنانچه ملکی کمتر از پانصد متر مربع مساحت داشته و مالک رسمی یا عادی به شهرداری مراجعه کند و قسمتی از زمین وی در معبر قرار گیرد، آیا برای تفکیک و افراز و اخذ پروانه شهرداری میتواند تا ۴۳/۷۵ درصد معادل دو فقره ۲۵ درصد از زمین را رایگان برای شوارع و نیازهای عمومی تملک کند؛ با این استدلال که تبصره ۴ ماده مذکور دو قسمت دارد و قسمت نخست در خصوص اراضی حاصل از تبصره ۳ است که مربوط به املاک دارای بیش از پانصد متر مربع است و قسمت دوم تبصره ۴ نیز مربوط به معابر، شوارع و اراضی خدماتی است که از قیود تبصره ۳ از جمله داشتن بیش از پانصد متر مربع مساحت خارج است؟ یا آیا مالکان برای عقبنشینی مذکور میتوانند بهای زمین را مطالبه کنند و در عین حال برای باقیمانده زمین پروانه نیز اخذ کنند؟
۲- آیا صدور سند ناشی از اجرای قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی مصوب ۱۳۹۰، افراز یا تفکیک محسوب میشود تا نیاز به استعلام از مراجع ذیربط از جمله شهرداری داشته باشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- مستفاد از تبصرههای ۳ و ۴ ماده ۱۰۱ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی، اعمال مقررات تبصره مزبور تنها ناظر به اراضی با مساحت بیشتر از پانصد متر مربع است که دارای سند مالکیت شش دانگ است و لذا اراضی کمتر از پانصد متر مربع و یا اراضی که به صورت شش دانگ درنیامده است؛ اعم از اینکه مفروز یا مشاع باشد را شامل نمیشود.
۲- اولاً، صدور سند مالکیت در نتیجه اجرای قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سابقه ثبتی مصوب ۱۳۹۰ الزاماً مستلزم افراز و یا تفکیک ساختمانها و اراضی موضوع این قانون نیست؛ ثانیاً، با توجه به صدر ماده ۱۰۱ قانون شهرداری (اصلاحی ۱۳۹۰/۱/۲۸) که ادارات ثبت اسناد و املاک و حسب مورد دادگاهها را در موقع دریافت تقاضای تفکیک یا افراز اراضی موضوع این قانون مکلف به اخذ نقشهای دانسته که قبلاً به تأیید شهرداری مربوط رسیده باشد، به قیاس اولویت هیأت حل اختلاف موضوع قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی مصوب ۱۳۹۰ نیز در مواردی که راجع به تقاضای تفکیک و افراز اراضی موضوع ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون شهرداری باید مبادرت به رسیدگی در محدوده صلاحیت خود کنند، ملزم به رعایت مقررات ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون اخیرالذکر خواهند بود؛ ضمن آنکه تبصره یک ماده یک قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی مصوب ۱۳۹۰ هیأت حل اختلاف را مکلف دانسته است حسب مورد از دستگاههای ذیربط استعلام و یا از نمایندگان آنها برای شرکت در جلسه، بدون حق رأی دعوت کند.