نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۲۸ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۶

در فرضی که پرونده با شکایت شاکی مبنی بر تصرف عدوانی، ممانعت از حق، توهین و تهدید در دادسرا تشکیل شود و دادسرا در خصوص عناوین تهدید، توهین و ممانعت از حق قرار منع تعقیب و در مورد بزه تصرف عدوانی قرار جلب به دادرسی و سپس کیفرخواست صادر کند و پرونده نزد دادگاه ارسال شود، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید: ۱- با توجه به اینکه پرونده به ‌صورت توأمان در دادسرا مطرح و با صدور کیفرخواست به دادگاه ارسال شده است، آیا مقام ارجاع میتواند در خصوص بزه تصرف عدوانی، پرونده را به دادگاه صلح ارجاع دهد؟ ۲- چنانچه با اعتراض به قرار منع تعقیب پرونده به دادگاه کیفری ۲ ارجاع و این قرار در دادگاه مذکور قطعی شود، آیا دادگاه اخیر میتواند در خصوص عنوان مجرمانه تصرف عدوانی قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه صلح صادر کند؟ ۳- با عنایت به اینکه در خصوص شکایت شاکی بابت ممانعت از حق قرار منع تعقیب صادر شده است، در صورت ارجاع پرونده به دادگاه صلح و نظر این دادگاه مبنی بر صدق عنوان مجرمانه ممانعت از حق، با توجه به صدور قرار منع تعقیب و حاکمیت اعتبار امر مختوم، تکلیف دادگاه صلح چیست؟

۱- نظر به اینکه در فرض سؤال، دادسرا کیفرخواست را خطاب به دادگاه کیفری دو صادر کرده است و به موجب مواد ۳۲ و ۳۳ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب تشخیص صلاحیت هر دادگاه به عهده او است، بنابراین مقام ارجاع باید پرونده را به دادگاه کیفری دو ارجاع کند تا در صورتی که این دادگاه به عدم صلاحیت خود و صلاحیت دادگاه صلح داشته باشد عقیده مطابق مقررات قرار عدم صلاحیت صادر کند. ۲- نظر به اینکه با طرح شکایت کیفری در دادرسی و انجام تحقیقات در خصوص جرایم متعدد که برخی از آنها درجه ۷ و ۸ و در صلاحیت دادگاه صلح و برخی دیگر جرایم درجه ۵ و ۶ و در صلاحیت دادگاه کیفری دو است، به لحاظ رسیدگی توأم و رعایت اصل وحدت دادرسی برای دادگاه کیفری دو و به تبع آن دادسرایی که در معیت آن انجام وظیفه می‌کند صلاحیت ایجاد شده است، در صورتی که فقط در مورد برخی از آن جرایم قرار جلب به دادرسی صادر شود؛ حتی اگر اصولاً در صلاحیت دادگاه صلح باشد، با عنایت به استمرار صلاحیت ایجاد شده، رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه کیفری دو مربوط است؛ بنابراین در فرض سؤال که در دادسرا در خصوص عناوین اتهامی ممانعت از حق، توهین و تهدید قرار منع تعقیب و در مورد بزه تصرف عدوانی قرار جلب به دادرسی صادر شده و قرار منع تعقیب نیز در دادگاه کیفری دو تأیید شده است، رسیدگی به عنوان مجرمانه تصرف عدوانی نیز در صلاحیت همین دادگاه است. ۳-با پاسخ سؤال ۲، پاسخ این سؤال سالبه به انتفاء موضوع است.