نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۹۶ مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۱۶

چنانچه بابت ارتکاب جرایم منافی عفت در دادگاه کیفری یک، طرح شکایت شود و این دادگاه بر صلاحیت دادگاه کیفری دو عقیده داشته باشد و دادگاه کیفری دو نیز استدلال کند که در صورت طرح شکایت در دادگاه‌های کیفری یک، صلاحیت همین دادگاه مستقر شده است، در مقام حل اختلاف، کدام یک از دادگاه‌های کیفری یک یا دو صالح به رسیدگی هستند؟

اولاً، از بند «ب» ماده ۶۸ و مواد ۳۰۲، ۳۰۶ و تبصره آن از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ چنین مستفاد است که (صرفنظر از صحت یا سقم قضیه، وجود یا فقدان دلیل و یا تقدیم یا عدم تقدیم شکایت از سوی بزه‌دیده) ملاک صلاحیت دادگاه کیفری یک، مجازات قانونی رفتار موضوع شکایت است. بر این اساس، احراز صلاحیت مرجع قضایی، بر رسیدگی ماهوی به اتهام، مقدم است. ثانیاً، به تصریح تبصره ۲ ماده ۳۱۴ و تأکید ماده ۴۰۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، هرگاه دادگاه کیفری یک پس از رسیدگی تشخیص دهد که رفتار ارتکابی، عنوان مجرمانه دیگری دارد که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه کیفری دو است، دادگاه کیفری یک باید به این جرم رسیدگی و حکم مقتضی صادر کند و نمی تواند قرار عدم صلاحیت صادر نماید و مقصود از عبارت «دادگاه پس از رسیدگی و تحقیقات کافی و ختم دادرسی تشخیص دهد» در تبصره ۲ ماده ۳۱۴ یادشده، با لحاظ بند «ب» ماده ۳۸۹ و ماده ۳۹۱ این قانون، آن است که دادگاه کیفری یک پیش از تشخیص قابلیت طرح پرونده برای دادرسی و تعیین وقت رسیدگی، می‌تواند قرار عدم صلاحیت صادر کند؛ اما پس از شروع به رسیدگی حق صدور این قرار را ندارد.