نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۱۵۱ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۱۰

در مواردی که برای پرونده‌های حقوقی وقت رسیدگی طولانی‌مدت تعیین شده است، چنانچه به جهتی مانند استرداد دادخواست، اوقات رسیدگی نزدیک‌تر خالی شود و یا اساساً برای مواعد نزدیک‌تر وقت رسیدگی تعیین نشده باشد، آیا دادگاه می‌تواند با رعایت مقررات مربوط به زمان ابلاغ تا جلسه رسیدگی، وقت‌های رسیدگی طولانی‌تر را ابلاغ و با وقت رسیدگی نزدیکتر جابجا کند؟ در صورتی که این اقدام فاقد منع قانونی است، آیا تعیین وقت رسیدگی نزدیک‌تر مستلزم دستور قضایی و یا اینکه مدیر دفتر خود می‌تواند در این خصوص اقدام کند؟

با عنایت به مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹؛ از جمله ماده ۳۹۰ این قانون، وقت رسیدگی جز در مواردی که به موجب قانون، رسیدگی خارج از نوبت مقرر شده است، باید به ترتیب نوبت تعیین شود و تغییر وقت رسیدگی جز در موارد قانونی جایز نیست؛ بنابر این در فرض سوال، هرگاه وقت رسیدگی تعیین و ابلاغ شده باشد، تغییر آن پس از خارج شدن یکی از پرونده‌ها به سبب استرداد دادخواست و مانند آن و با تمسک به تسریع در رسیدگی، جایز نیست؛ زیرا این اقدام مستلزم بر هم‌زدن ترتیب تمام اوقات بعدی و برخلاف انتظام دادرسی است و موجب اخلال در برنامه‌ریزی اصحاب دعوا برای تدارک دفاع است.