نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۲۲۵۸ مورخ ۱۳۹۵/۰۹/۱۵
تاریخ نظریه: ۱۳۹۵/۰۹/۱۵
شماره نظریه: ۷/۹۵/۲۲۵۸
شماره پرونده: ۶۹۴-۱/۱۶۸-۹۵
استعلام:
برای دو متهم به اسامی الف نگهداری ۶ گرم و ۱۰ سانت هروئین و ۸ سانت شیشه و ب نگهداری ۱۴۹ گرم هروئین و ۴ گرم و ۹۹ سانت شیشه کیفرخواست صادر میگردد و پرونده به دادگاه ارسال میگردد که دادگاه پس از تحقیقات تکمیلی و تشکیل جلسات دادرسی به این نتیجه میرسد که ۱۴۹ گرم هروئین متعلق به آقای الف میباشد و یا حداقل او نیز در ۱۴۹ گرم مشارکت دارد حال با توجه به کیفرخواست و عقیده دادگاه با عنایت به ماده ۲۷۵ قانون آیین دادرسی کیفری که بیان میدارد دادسرای مربوط با انجام تحقیقات مورد نظر دادگاه بدون صدور قرار مجدداً پرونده را به دادگاه ارسال می کند و با توجه به ماده ۲۸۰ قانون یاد شده و اینکه دادگاه فقط در حد کیفرخواست و تصحیح اتهام نادرست میتواند مبادرت به صدور رأی نماید
۱- آیا دادگاه میتواند از دادسرا بخواهد کیفرخواست جدید و صحیح برای متهم الف صادر نماید؟
۲- در صورت منفی بودن جواب سوال اول آیا دادگاه میتواند فراتر از کیفرخواست متهم الف را محکوم نماید که در مانحن از حبس موقت که تبدیل به سلب حیات میشود؟
۳- در صورت منفی بودن جواب سوال دوم تکلیف دادگاه چیست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱) با توجه به مواد ۲۸۰ و ۲۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و اصلاحات و الحاقات بعدی، موجب قانونی جهت مکلف نمودن دادسرا از سوی دادگاه کیفری به اصلاح کیفرخواست یا صدور کیفرخواست جدید وجود ندارد.
۲) مستفاد از مواد ۲۸۰، ۳۵۹، ۳۶۲، ۳۶۳ و ۳۸۲ قانون فوقالذکر، دادگاه کیفری تنها در حدود کیفرخواست صادره و اتهامات مطروحه مجاز به رسیدگی و صدور حکم میباشد و به تصریح ماده ۳۶۳ قانون مزبور، در صورتی که در حین رسیدگی جرم دیگری کشف شود که بدون شکایت شاکی قابل تعقیب باشد، دادگاه موضوع را به دادستان اعلام میکند. بنابراین، در فرض سوال نیز دادگاه مجاز به رسیدگی و صدور حکم نسبت به اتهاماتی که در پرونده امر (به طور نسبی یا کلی) مطرح نشده است، نمیباشد و تنها درمحدوده کیفرخواست و اتهامات مطروحه باید اظهار نظر کند، ضمناً در فرض سوال با توجه به لزوم تکمیل تحقیقات، دادگاه کیفری در صورت احراز اشتباه در کیفرخواست میتواند مراتب را جهت بررسی بیشتر و عنداللزوم تعقیب سایر افراد و صدور کیفرخواست جدید به دادسرا اعلام کند.
۳) با توجه به آنچه در بندهای ۱ و ۲ آمد پاسخ به این سوال نیز مشخص است و دادگاه تنها میتواند، مراتب را در صورت وجود شرایط قانونی به دادسرا اعلام نماید.