وصف کیفری اطلاع شخص از قرارداشتن مواد مخدر در خودروی تحت تصرف وی

رأی شعبه دیوان عالی کشور

در تاریخ ۱۳۹۴/۰۱/۱۶ به اداره عملیات ویژه پلیس مبارزه با مواد مخدر فرماندهی انتظامی استان قم گزارش رسیده که افرادی بنامان ع. م.ق. با همکاری برادرش س.ح. م.ق. در امر تهیه و توزیع مواد مخدر فعالیت می‌‌نماید و شب گذشته مقدار قابل توجهی مواد روانگردان را تحویل گرفته پس از خردکردن مقداری از آن را بین مشتریان توزیع کرده با پیگیری امر سریعاً منزل مورد بازرسی قرار گرفته و س.ح. م.ق. و ا. م.ق. را جلوی درب منزل دستگیر می‌نمایند و ع. نیز داخل منزل دستگیر می شود و در بازرسی از جیب ع. م.ق. یک بسته به وزن ده گرم شیشه با لفافه کشف و در بازرسی از داخل یک دستگاه کامیون بنز تک تانکر از کف کابین به شماره ... که در خیابان پارک بوده مقدار ۲۰۸ گرم مواد روانگردان شیشه در قالب یازده بسته به همراه یک دستگاه ترازوی دیجیتال کشف و نیز در بازرسی منزل مبلغ یک میلیون و ششصدهزار تومان وجه نقد و یک دستگاه ترازوی دیجیتال دیگر و شش عدد پایپ و یک عدد افشانه فلفلی و یک قبضه چاقو و یک قداره و تعدادی دوربین مدار بسته که کل کوچه را در بر می‌گرفتند کشف و ضبط می‌نمایند ( ص ۲ پرونده ) و متهم ع.م. در تحقیقات می گوید تاکنون دو بار به زندان رفته یک بار بخاطر مواد و یک بار برای درگیری و علت دستگیری خود را تهیه و نگهداری مواد روانگردان شیشه اعلام و اضافه می کند که موادها را از یک نفر ناشناس که اسم اورا نمی‌دانم خریدم و مواد را دو روز پیش در پمپ بنزین جاده اراک تحویل گرفتم حدود ۲۵۰ گرم شیشه به مبلغ سه میلیون تومان خریداری کردم و مواد را در منزل در بسته های ده تا ۲۰ گرمی تقسیم و بسته بندی کردم کامیون بنز تانکر آبرسان به شماره ... متعلق به پسر خاله ام م. می‌باشد و برادرانم از موضوع اطلاع نداشتند و بنده بدون اطلاع حسن با استفاده از کلید زاپاس خودرو تانکر مواد را داخل کابین تانکر گذاشتم بنده مصرف کننده شیشه می‌باشم روزانه سه گرم مصرف می‌کنم و با موتورسیکلت به جاده اراک شیشه تحویل گرفتم و قبول دارم مواد را خودم از فردی ناشناس به وزن ۲۵۰ گرم در پمپ جاده اراک تحویل گرفتم خریداری کردم و آن را خرد و برای فروش بسته بندی کردم و مقداری از آن را فروختم و خودم مصرف کردم اما مابقی آن توسط مأمورین کشف شد برادرانم نقشی در این موادها نداشتند و همین اظهارات که شامل اعتراف نامبرده بر خرید و مالکیت مواد مکشوفه و سایر اقلام در بازپرسی تکرار و حتی به قرار بازداشت موقت خود اعتراضی نکرده و نامبرده در دادگاه نیز پس از استماع اتهام خرید ۲۵۰ گرم شیشه و نگهداری آن و فروش حداقل ۲۰ گرم آن و نگهداری ۶ عدد پایپ گفته فقط موادی که کشف شده درست است یعنی موادی که داخل تانکر کشف شده و موادی که داخل جیب من کشف شده را قبول دارم و مواد دیگری نبوده و تمام موادی که داشتم همین مقداری است که کشف شده و من موادی به کسی نفروختم و پول داخل منزل ما برادرانم بوده ( صفحه ۱۲ تا ۱۵ و۲۹ تا ۳۱ و برگ ۱۰۰ پرونده ) و س.ح. م.ق. در تحقیقات انجام شده از نامبرده گفته : این موادها برای من نیست برای برادرم ع. بوده و ایشان در کار تهیه و توزیع و مصرف مواد مخدر می‌باشد و این ماشین برای پسرخاله‌ام به نام م. است که ساکن اراک می‌باشد داده تا من روی آن کار کنم و از وجود موادها اطلاعی نداشتم و نمی‌دانم چه کسی داخل ماشین گذاشته و چون من داخل منزل گذاشته‌ام به برادرم علی شک دارم و من با برادرم همکاری نکردم و قبول ندارم در بازپرسی اتهام معاونت در نگهداری مقدار ۲۰۸ گرم شیشه به نامبرده تفهیم گردیده وی در دفاع گفته به خدا قسم من روحم خبر نداشت که این مواد را برادرم داخل ماشین من مخفی کرده و خود برادرم قبول دارد و من تاکنون به هیچ کس یک سانت مواد نفروخته‌ام بیائید گوشی مرا چک کنید تحقیق کنید من این کاره نیستم حتی حاضرم آزمایش بدهم حتی سیگار هم نمی‌کشم کاسب هستم روی تانکر آب برای شهرداری کار می‌کنم سپس بازپرس برای س.ح. م.ق. قرار کفالت بیست میلیون تومان صادر می‌کند که با تودیع وجه الکفاله آزاد می‌شود (صفحه ۱۶ ، ۱۷ ، ۴۳ و ۴۴ پرونده) مجدد بازپرس در تاریخ ۱۳۹۴/۲/۲۹ از س.ح. م.ق. تحقیق و خطاب به وی حسب محتویات و تحقیقات انجام شده و گزارش مرجع انتظامی و اطلاعات فنی پرونده شما در خرید و فروش مواد مخدر و کشف مقدار ۲۰۸ گرم شیشه از داخل تانکر متعلق به شما اطلاعات جدید بدست آمده اتهام شما دائر بر ۱- فعالیت در زمینه فروش مواد مخدر ۲- حمل و نگهداری مقدار ۲۰۸ گرم شیشه تفهیم می‌شود از خود دفاع کنید ؟ نامبرده پاسخ داده دروغ است من از مواد داخل تانکر اطلاع نداشتم چون سوئیچ داخل منزل بود سوئیچ زاپاس داخل منزل بود برادرم برداشته و مواد داخل ماشین گذاشته من به تازگی فهمیدم برادرم اقدام به فروش مواد مخدر می‌کند البته بعد از اینکه دستگیر شدم فهمیدم ایشان شیشه می‌فروخته ولی قبل از دستگیری ایشان نمی‌دانستم سید علی شیشه می‌فروخت و فقط می‌دانستم یک نفر مصرف‌کننده است سپس بازپرس ریز مکالمه تلفنی دو برادر یعنی ع. و س.ح. را برای س.ح. قرائت کرده که با کنایه در مورد مواد و بهای آن صحبت کرده‌اند قرائت کرده ولی س.ح. گفته قبول ندارم در این لحظه پس از نصایح توسط بازپرس متهم اظهار می‌دارد حقایق را می‌خواهم بیان کنم و قبول است که من اطلاع از فروش داشتم و برادرم موادش را پیش من می‌گذاشت و می‌آمد می‌گرفت و بقیه مکالمات تلفنی را قبول دارم سپس بازپرس محترم مجدداً اتهام یاد شده را به متهم س.ح. م.ق. تفهیم و از وی خواسته تا آخرین دفاع خود را بگوید نامبرده گفته نمی‌دانم چه بگویم من بخاطر اینکه مواد را داخل منزل نیاورد برای ایشان نگهداری می‌کردم تا مادرم ناراحت نشود و هیچ سودی از این بابت به من نمی‌داد در نهایت بازپرس قرار سابق الصدور قرار بازداشت موقت متهم س.ح. ق. فرزند س.ح. را صادر کرده یعنی در واقع قرار کفالت را تشدید کرد ( صفحه۶۸ تا ۷۲ پرونده ) و برگ انگشت نگاری شماره ۷۶ پرونده حاکی است که نامبرده فاقد سابقه کیفری می‌باشد سرانجام بازپرس با توجه به تحقیقات انجام شده و اقاریر متهم به استناد بند ( ک ) ماده ۳ اصلاحی قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب مصوب ۱۳۸۱ قرار مجرمیت نامبرده را صادر و دادیار اظهار نظر با قرار صادره موافقت کرده سپس طی کیفرخواست شماره ۴۰۰۰۷۵۶ پرونده کلاسه ۹۴۰۰۲۱ در تاریخ ۱۳۹۴/۰۳/۲۶ برای متهم ع. م.ق. به اتهام خرید ۲۵۰ گرم شیشه و نگهداری آن و فروش حداقل ۲۰ گرم شیشه و نگهداری شش عدد پایپ و برای س.ح. م.ق. به اتهام نگهداری ۱۹۶ گرم شیشه خالص داخل خودرو کامیون تانکر به استناد بند ۶ ماده ۸ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر از دادگاه های انقلاب اسلامی قم تقاضای مجازات شده و پرونده برای رسیدگی به شعبه دوم دادگاه انقلاب اسلامی قم ارجاع گردیده و آقای ا.ط. وکیل پایه یک دادگستری از ناحیه متهمان انتخاب گردیده و جلسه دادگاه در تاریخ ۱۳۹۴/۰۴/۲۱ با حضور رئیس و مستشار و نماینده دادستان و متهمان و وکیل آنان تشکیل و متهم ع. م.ق. به شرحی که گذشت به جرم خود که خرید ۲۵۰ گرم شیشه و نگهداری آن اعتراف کرده ، و دادگاه اتهام نگهداری ۱۹۶ گرم شیشه داخل تانکر که در تصرف وی بوده تفهیم نامبرده در دفاع گفته قبول دارم ماشین در تصرف من بوده و می دانستم برادرم ع. مرتب داخل ماشین رفت و آمد می کند بعد از دستگیری که مواد داخل ماشین گذاشته بود قبول دارم من اطلاع داشتم به خاطر مادرم نمی‌خواستم ع. مواد را داخل منزل بیاورد لذا گفتم مواد را داخل تانکر بگذار دادگاه پس از استماع اظهارات وکیل که عمده آن عدم پذیرش تغییر اتهام از معاونت به مشارکت بوده و دادگاه متهمان را به اعدام محکوم کرده و رأی دادگاه به شماره ۲۰۰۴۶۶ دادنامه و به وکیل طرفین ابلاغ و آقای وکیل در مهلت مقرر از دادنامه یاد شده فرجام‌خواهی کرده پرونده برای رسیدگی به شعبه ۴۹ دیوان عالی کشور ارجاع و شعبه اخیر به موضوع رسیدگی و رأی را درخصوص ع. م.ق. ابرام و در مورد س.ح. م.ق. با توجه به انکار متهم از بدو تشکیل پرونده تا تشکیل جلسه دادرسی و اظهارات ع. که در تمام با کلمه مقرر بیان شده : من اتهام را قبول دارم ، من خریدم مخفی کردم و اینکه گزارش نیروی انتظامی را در مورد برادرش س.ح. تکذیب کرده و گفته س.ح. سالم است و اطلاع از مواد ندارد و اینکه در مورد ا. م.ق. قرار منع پیگرد صادر گردیده که تسری در حق س.ح. دارد دادنامه در مورد س.ح. نقض و پرونده را برای رسیدگی به شعبه هم‌عرض ارجاع کرده و پرونده برای رسیدگی به اتهام س.ح. م.ق. به شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی قم ارجاع و جلسه دادگاه در تاریخ ۱۳۹۴/۸/۳۰ با حضور رئیس و مستشار و متهم و وکیل وی و نماینده دادستان تشکیل ابتدا نماینده دادستان با ذکر اتهام و بیان مختصر دلایل نقاضای مجازات نامبرده را برابر کیفرخواست نموده و دادگاه مفاد مواد ۱۹۳ و ۱۹۴ و ۱۹۵ قانون آئین دادرسی کیفری را به متهم تفهیم کرده و از متهم خواسته که در حیطه اتهام از خودش دفاع کند متهم گفته ... من با این تانکر کار می‌کردم سوئیچ هم داخل خانه بود ع. بعضاً سوئیچ را می‌گرفت برای برداشتن ابزار و اینطور چیزها تا اینکه ساعت ۱۲ ظهر بود دو نفر آمدند مرا دستگیر کردند و ع. هم در خانه خواب بود او را هم گرفت و از جیبش یک چیزی در آوردند گفتند سوئیچ کجاست گفتم در طاقچه است ما را با تانکر بردند از داخل تانکر گفتند مواد درآمده من شخصاً موادی را داخل تانکر نگذاشتم ع. گفت کار من است ( یعنی خودش ) من در بازپرسی این را گفتم مرا آزاد کردند دوباره دستگیر شدم راجع به تلفن هم عرض می‌کنم درست است به نام خودم است من آن را به ع. داده بودم اما من راجع به وجود مواد مخدر صحبتی نکردم و دادگاه اظهارات اقرار متهم در بازپرسی را برای وی قرائت کرده متهم پاسخ داده بله من گفتم من می‌خواستم با این اقرار کمکی به برادرم بکنم تا او را اعدام نکنند قسمتی گردن من بیفتد و در آخرین دفاع گفته من روحم خبر نداشت و تلفنی هم صحبت نکردم بعد از اظهارات متهم وکیل وی به دفاع پرداخت و گفته با فرض اطلاع س.ح. از موضوع اقدامات ع. باز هم نمی‌توان عنوان مشارکت را برایشان وارد دانست لذا تقاضای رسیدگی و صدور حکم شایسته دارم دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره ۱۰۱۱۰۵ پرونده کلاسه ۸۰۰۰۲۱-۱۳۹۴/۹/۲ اقرار متهم را در دادسرا و شعبه دوم دادگاه انقلاب را مقرون به واقع دانسته به اضافه صورتجلسه کشف و ضبط مواد و تحقیقات نامحسوس محلی مراجع به فعالیت متهمان در زمینه تهیه و توزیع مواد مخدر حکم اعدام متهم را صادر کرده است (ص ۱۲۹ تا ۱۳۵ پرونده ) و پرونده به این شعبه ارجاع گردیده و ۹۵۰۰۱۲ ثبت و در جریان رسیدگی قرار گرفته با توجه به اینکه شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی قم بر رأی شعبه دوم دادگاه انقلاب شهرستان یاد شده مبنی بر اعدام آقای س.ح. م.ق. به اتهام نگهداری مقدار یکصد و نود وشش گرم شیشه اصرار ورزیده و این شعبه به دو دلیل عمده رأی را قابل ابرام نمی‌داند ۱- آزمایش انجام شده در خصوص تعیین نوع و ماهیت مواد روانگردان در آزمایشگاه جنائی نیروی انتظامی انجام نشده و بر فرض پذیرش نظر به یاد شده این نظر حاکی است که نمونه حاوی مواد روانگردان شیشه می‌باشد که کلمه حاوی ظهور در اختلاط با مواد دیگری دارد ۲- آنچه متهم س.ح. م.ق. مرتکب شده کمکی بوده که نامبرده به خاطر مادرش به برادرش کرده بنابراین قدر متیقن اتهام وی با معاونت منطبق است در نتیجه مورد از مصادیق بند پ بخش الف ماده ۴۷۰ قانون آئین دادرسی کیفری می‌باشد پرونده به نظر ریاست محترم دیوان عالی کشور جهت طرح در هیأت عمومی شعب کیفری دیوان عالی کشور برسد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای سیدقاسم حسینی کوه کمری عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای محمد باقری دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر با توجه به کشف مواد مکشوفه از اتومبیل تحت رانندگی متهم و اقرار وی با اطلاع از وجود مواد در خودرو لذا با عنایت به دیگر محتویات پرونده عقیده به ابرام دادنامه دارم .درخصوص دادنامه تجدید نظر خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد :

رأی شعبه دیوان عالی کشور

درخصوص فرجام خواهی آقای ا. ط. به وکالت از آقای س.ح. م.ق. نسبت به دادنامه شماره ۱۱۰۵-۱۳۹۴/۹/۲ صادره از شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی قم در محکومیت وی به اعدام به اتهام نگهداری ۱۹۶ گرم شیشه داخل تانکر خودرو ( کامیون ) با توجه به اینکه مهمترین دلایل انتساب بزه در دادنامه کشف مواد از داخل تانکر خودرو تحت تصرف وی و اقاریر وی دردادسرا و دادگاه بوده در حالی که اولاً فرجام‌خواه مباشر و فاعل فعل قرار دادن مواد داخل تانکر نبوده بلکه برادرش ع. این عمل را مرتکب و حسب سوابق قبلی وی به همین اتهام محکوم به اعدام گردیده است و در ثانی اقاریر منتسب به فرجام‌خواه در دادسرا و دادگاه‌های شعب دوم و اول انقلاب قم و حتی مراجع انتظامی حاکی از اقرار وی به قرار گرفتن مواد داخل تانکر بوده که توسط برادرش ع. انجام شده ولی علم و اطلاع وی به قراردادن مواد داخل تانکر مسجل می باشد و با این اوصاف بزه معاونت در نگهداری مواد مخدر تحقق می‌یابد نه مباشرت، چه اینکه هیچ اقدام عملی و فعل مثبت که مبین نگهداری باشد از سوی وی تحقق نیافته است فقط شرایط و امکان نگهداری را برای ع. ( برادرش ) تسهیل نموده است و متهم دیگر ( محکوم ع. ) اقرار به اختفاء قرار دادن مواد در داخل تانکر داشته و صرف اطلاع فرجام‌خواه از قراردادن مواد داخل خودرو او مثبت مشارکت یا مباشرت نیست و با توجه به انکار مستمر فرجام‌خواه به مداخله در مواد مخدر و فقدان سابقه کیفری وی و اینکه اقرار وی در دادسرا ( ص ۷۱ ) با مقدمه پس از نصایح بازپرس فرجام‌خواه اظهار داشته ( من اطلاع از فروش مواد توسط برادرم داشتم و موادش رو پیش من گذاشت و می آمد می‌گرفت ) مبین اولاً الغاء و تلقین به وی بوده و از سویی نسبت به مواد نامشخص قبلی بوده که برادرش پیش او گذاشته که نوع و میزان آن مشخص نبوده و در اتهام اخیر که صراحتاً نگهداری ۱۹۶ گرم شیشه بوده مؤثر نیست و اگر مواد و قبل نیز مشابه اتهام اخیر بوده مؤید و نوع مباشرت نبوده و مستلزم رسیدگی و بررسی و احراز است و در موضوع مانحن فیه ارکان مثبته بزه مشارکت در نگهداری تحقق نیافته است و مستنداً به بند پ ماده ۴۷۰ قانون آئین دادرسی کیفری با صدور حکم به نقض دادنامه فرجام‌خواسته و تحقق شرایط طرح در هیأت عمومی شعب کیفری دیوان محترم عالی کشور به عنوان رأی اصراری ارسال می‌گردد رأی صادره قطعی است.
شعبه چهل ونهم دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون
سید قاسم حسینی کوه کمری - مهدیقلی رضایی