وضعیت پرداخت دیه در مواردی که دسترسی به شخص نیست

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۳/۰۸/۲۸
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر بوشهر

موضوع

وضعیت پرداخت دیه در مواردی که دسترسی به شخص نیست

پرسش

اگر به شخصی که به پرداخت دیه محکوم گردیده دسترسی پیدا نشود و همچنین مالی نیز از وی کشف نگردد تکلیف پرداخت دیه چیست؟

نظر هیات عالی

در این صورت بیت المال مسئول پرداخت دیه خواهد بود در تفاوتی با موارد فرار یا مرگ مرتکب ندارد و چه اینکه فرار یا مرگ مرتکب که در ماده ۴۳۵ قانون مجازات اسلامی ذکر شده است دو مصداق از مصادیقی هستند که به مرتکب دستیابی حاصل نمی شود نه این که موضوعیت داشته باشد و شامل مورد عدم شناسایی مرتکب نشود. چه این که مشخص است هدف مقنن در این ماده این است اگر به هر علتی در جنایت عمدی به جانی دسترسی حاصل نشد دیه مجنی علیه هدر نمی رود و بیت المال مسئول پرداخت آن است. نظر مشورتی شماره ۷/۵۸۸۲ مورخ ۱۳۸۹/۴/۲۹ و ۲۷۶۳/۷ مورخ ۱۳۸۶/۴/۳۰ اداره حقوقی عمومیت این ماده را در غیر قتل و جراحت نیز شامل دانسته است.

نظر اتفاقی

بنا به ماده ۱۰۲ آیین‌نامه اجرای حدود، سلب حیات و... در تمام مواردی که به موجب حکم دادگاه پرداخت دیه بر عهده مرتکب است، در صورت فوت و یا فرار مرتکب و عدم دسترسی به وی، مطابق قانون نحوه اجرای محکومیت ‌های مالی مصوب ۱۳۹۴ دیه از اموال مرتکب استیفا می‌شود و در صورت عدم کفایت یا فقدان اموال، پرونده برای صدور حکم به پرداخت دیه حسب مورد از بیت المال یا عاقله به دادگاه ارسال می‌شود.