چک و نحوه نقل انتقال آن در وجه شخص معین با عنایت به ماده ۳۱۲ قانون تجارت

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۷/۰۶/۰۵
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر قائم شهر

موضوع

چک و نحوه نقل انتقال آن در وجه شخص معین با عنایت به ماده ۳۱۲ قانون تجارت

پرسش

با توجه به ماده ۳۱۲ قانون تجارت نقل و انتقال چک ها در وجه شخص معین به چه نحوی خواهد بود؟ آیا قابل نقل و انتقال است یا غیرقابل نقل و انتقال؟ آیا شخص منتقل الیه تنها قادر به دریافت وجه چک می باشد؟

نظر هیئت عالی

در ماده ۳۱۲ قانون تجارت چگونگی صدور چک بیان شده است. با این توضیح که چک ممکن است در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله¬کرد باشد در این صورت دارنده چک می¬تواند آن¬را به دیگری واگذار کند و این واگذاری دلالت بر تعلق چک به دارنده آن دارد و می¬تواند وجه چک را مطالبه و وصول کند. صادر کننده چک در قبال انتقال گیرنده مسیولیت دارد؛ در صورت عدم تادیه می¬تواند وجه چک را از صادر کننده چک مطالبه نماید. اگر چک با ظهرنویسی به افراد متعددی انتقال داده شود آخرین دارنده چک در صورتی که وجه چک پرداخت نشود می¬تواند به ایادی ماقبل مراجعه کند و صادر کننده چک و انتقال دهنده در قبال دارنده چک مسیولیت تضامنی دارند. اگر چک در وجه شخص معین هم صادر شده باشد منع قانونی برای واگذاری آن از طرف دارنده چک به دیگری وجود ندارد.

نظر اکثریت

به موجب قانون تجارت چک به وسیله ظهرنویسی قابل نقل و انتقال می باشد ولکن در خصوص چک های حامل با قبض و اقباض انتقال انجام می¬شود و نیاز به پشت نویسی ندارد. دارنده چنین چک هایی از کلیه امتیازات مقرر در قانون برخوردار می باشد و می¬تواند اقدام به اقامه دعوا کند.

نظر اقلیت

صادرکننده چک ها در وجه شخص معین عقیده به برداشت وجه کارسازی شده توسط همان شخص داشته است و اگر دارنده چک به انتقال چک اقدام کند خلاف این عمل نموده است. اگر پذیرفته شود دارنده چنین چکی که از شخص معین چک را گرفته است از همکاران حقوقی برخوردار می باشد که دارنده چک در وجه حامل دارا است دیگر چه تفاوتی بین این دو چک (در وجه حامل و در وجه شخص معین) می باشد و چه نیازی بوده است که مقنن در ماده ۳۱۲ قانون تجارت به بیان انواع این چک ها بپردازد.