۱- تعیین وجه التزام بیشتر از ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی ۲- نوع تعهدات موضوع ماده ۲۳۰ قانون مدنی

رأی خلاصه جریان پرونده

اقای س. ا. خ. به وکالت از طرف اقای س. ف. ف. دادخواستی به طرفیت اقایان ۱ م. ع. ز. ۲ ش. ب. به خواسته ۱ مطالبه مبلغ ۲۱۰ میلیون ریال بابت وجه التزام قرارداد مورخ ۹۷/۴/۱۳ از تاریخ ۹۷/۷/۱۳ لغایت ۹۸/۹/۱۳ به ازای هر روز پانصد هزار ریال جمعا به مبلغ ۲۸۰ میلیون ریال به انضمام هزینه دادرسی وحق الوکاله وکیل و خسارت طبق قرارداد بین طرفین دعوی تا زمان اجرای حکم ۲ مطالبه مبلغ ۷۰۳۰۰۰۰۰ ریال بابت اصل خواسته مربوط به ثمن یک دستگاه خودروی و صدور قرار تامین خواسته و اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را ارائه کرده و توضیح داده خواندگان طبق قرارداد پیوست یکدستگاه اتومبیل پراید از موکل بمبلغ ۷۰۳۰۰۰۰۰ ریال خریداری کرده اند که سی میلیون ریال به موکل پرداخت و بقیه ثمن را متعهد شده اند تا تاریخ ۹۷/۷/۱۳ پرداخت نمایند و چنانچه در سر رسید پرداخت نکنند روزانه مبلغ پنجاه هزار تومان بابت وجه التزام علاوه بر ثمن پرداخت نمایند که تا بحال پرداخت نکرده اند ، تقاضای رسیدگی و صدور حکم دارد. ، پرونده به شعبه *ارجاع شده است. دادگاه ابتدا اقدام به صدور قرار تامین خواسته نموده ، در جلسه اول دادگاه هیچیک از طرفین علیرغم ابلاغ وقت رسیدگی حاضر نشده اند در ادامه دادگاه دعوی اعسارخواهان را رد نموده ، جلسه بعدی دادگاه با حضور وکیل خواهان برگزار شده ، وکیل مذکور دعوی را به شرح دادخواست بیان کرده و تقاضای صدور حکم نموده سپس دادگاه اقدام به صدور رای نموده و مطابق دادنامه شماره *با توجه به مبایعه نامه استنادی خواهان و احراز وقوع عقد بیع صحیح بین خواهان و خوانده ردیف اول و با توجه به اینکه خواندگان متضامنا مسئول پرداخت ثمن می باشند و دلیلی بر برائت ذمه خود ارائه نکرده اند ، لذا دادگاه دعوی را وارد دانسته و حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت ۷۰۳۰۰۰۰۰ ریال بابت اصل خواسته و مبلغ ۱۷۵۷۵۰۰ریال بابت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل در حق خواهان صادر نموده و در خصوص مطالبه ۲۱۰ میلیون ریال وجه التزام قرارداد به ازای هر روز پانصد هزار ریال جمعا ۲۸۰ میلیون ریال به انضمام خسارت قانونی از جمله هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل و خسارت طبق قرارداد را بلحاظ اینکه مقرره ماده ۵۲۲ قانون ایین دادرسی مدنی امره است.و توافق بیش از ان فاقد اعتبار است.و شرط زیاده در تعهدات پول ، ربای قرضی محسوب می شود. و وجه التزام موضوع ماده ۲۳ قانون مدنی ناظر به تعهدات غیر پولی است.ومصالحه طرفین به موجب قسمت اخیر ماده ۵۲۲ قانون ایین دادرسی مدنی مصالحه به کمتر از شاخص تورم است.بنابراین دادگاه این قسمت از خواسته خواهان را وارد ندانسته و حکم بر بی حقی وی صادر نموده ، پس از ابلاغ رای وکیل خواهان نسبت به دادنامه مذکور اعتراض و تقاضای فرجام خواهی کرده که لایحه فرجام خواهی کرده به شرح پیوست می باشد. و در زمان شور قرائت خواهد شد.

جلسه هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل است.پس از استماع گزارش پرونده و شور به شرح زیر مبادرت به صدور رای می نماید.:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجام خواهی وارد می باشد. ، زیرا مقید کردن قسمت اخیر ماده ۵۲۲ قانون ایین دادرسی مدنی به مصالحه طرفین به کمتر از شاخص نرخ تورم فاقد مبنای قانونی است.و تعیین وجهی بعنوان التزام قراردادی مغایرتی با قانون و منافاتی با اصل ازادی اراده ندارد. ، بعلاوه دلیل و رویه واحدی وجود ندارد. که وجه التزام موضوع ماده ۲۳۰ قانون مدنی صرفا ناظر به تعهدات غیر پولی باشد. بنابراین مستندا بمواد ۱۰ و ۲۳۰ قانون مدنی و قسمت اخیر ماده ۵۲۲ قانون ایین دادرسی مدنی و بند ( ۲ ) ماده ۳۷۱ و بند ( ج ) ماده ۴۰۱ قانون اخیر الذکر دادنامه فرجام خواسته در قسمتی که مورد فرجام خواهی واقع شده نقض می شود. و پرونده جهت رسیدگی و اتخاذ تصمیم مقتضی به شعبه هم عرض دادگاه صادر کننده رای ارسال می شود.

شعبه *

رییس: ر. ا. س. مستشار: ع. م.