آییننامه حفظ، نگهداری و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی، اماکن و آثار فیزیکی مرتبط مصوب ۱۳۹۵/۱۲/۰۵
مقدمه
در بند (ب) ماده ۳ (وظایف کلی) اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس مصوب ۱۳۸۳/۱۲/۲۲ فرمانده معظم کل قوا، انتخاب، تملک، حفظ و بهره برداری از آثار فیزیکی جا مانده از دفاع مقدس و ثبت آن در آثار ملّی به منظور جلوگیری از نابودی و تخریب و یا به فراموشی سپرده شدن دوران پرافتخار دفاع مقدس برای نسل حال و آینده تصریح گردیده است. این آییننامه به منظور دستیابی به شیوه و راه کارهای قانون مند در راستای حفظ، نگهداری و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی و اماکن و آثار فیزیکی مرتبط تدوین گردیده است.
ماده ۱) هدف
شناسایی، مستندسازی، نگهداری، تملک و ثبت آثار ملی منقول و غیرمنقول دفاع مقدس، به منظور ماندگار کردن این آثار برای نسل های آینده و پیشگیری از پراکندگی و استهلاک آن ها با بهره گیری از توان و ظرفیت نیروهای مسلح و سایر دستگاه های ذی ربط.
ماده ۲) تعاریف و اختصارات
۱ - بنیاد: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس.
۲ - اساسنامه بنیاد: اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس، مصوب ۱۳۸۳/۱۲/۲۲ فرمانده معظم کل قوا حضرت امام خامنه ای (مدظله العالی)
۳ - ادارات کل حفظ آثار: ادارات کل حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس استان ها.
۴ - کارگروه حفظ آثار: کارگروه حفظ، نگهداری، ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی و اماکن و آثار فیزیکی مرتبط که در بنیاد مرکز تشکیل میگردد.
۵ - کمیته استانی حفظ آثار: کمیته استانی حفظ، نگهداری، ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی و اماکن و آثار فیزیکی مرتبط که در استان های آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام، خوزستان، بوشهر و هرمزگان تشکیل میگردد. این کمیته در سایر استان ها، مختص مراکز فرهنگی دفاع مقدس و یادمان های شهدای گمنام تشکیل میشود.
۶ - آثار فیزیکی غیرمنقول مرتبط با دفاع مقدس: تمامی اراضی و آثار سرزمینی، اماکن و هرگونه بنای مرتبط با دفاع مقدس، یادمان های مناطق عملیاتی، بناهای یادبود، یادمان های شهدای گمنام و مراکز فرهنگی دفاع مقدس.
۷ - آثار فیزیکی منقول مرتبط با دفاع مقدس: تجهیزات، ماشین آلات و ادوات غیرعملیاتی (غنیمتی و سازمانی) مرتبط با دفاع مقدس اعم از نظامی، مهندسی، پزشکی، مخابراتی و. ..
ماده ۳) مستندات
الف - اساسنامه بنیاد:
۱) بند (ب) ماده (۳): انتخاب، تملک، حفظ و بهره برداری از آثار فیزیکی اعم از ادوات جنگی، غنائم، اماکن، اراضی و مواضع و ثبت آثار ملّی.
۲) بند (ه-) ماده (۳): ایجاد هماهنگی در حفظ آثار دفاع مقدس و حراست از آنها با بهترین روش های علمی و پیشگیری از پراکندگی و استهلاک.
۳) بند (و) ماده (۳): تشکیل کمیته های فنی و تخصصی حسب مورد با مشارکت نهادها و سازمان های ذی ربط در زمینه حفظ آثار و ارزش های دفاع مقدس و تعیین کیفیت بهره برداری از آن.
ب - ابلاغیه ریاست ستاد کل نیروهای مسلح به شماره ۱۴۳۳۳۱/۱/۸۸ - ۱۳۹۵/۸/۱۲ با موضوع حفظ آثار فیزیکی و ابنیه دفاع مقدس.
ماده ۴) وظایف و اختیارات کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس
به منظور حفظ، نگهداری و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی، اماکن و آثار فیزیکی مرتبط، کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس در مرکز (تهران) با وظایف و اختیارات زیر تشکیل میگردد:
۱ - سیاستگذاری، تصمیم گیری و هماهنگی های لازم فی مابین سازمان ها و دستگاه های ذی ربط کشوری و لشکری.
۲ - تهیه دستورالعمل های مورد نیاز درباره تعیین وظایف و تنظیم روابط بین کارگروه و کمیته های استانی.
۳ - تهیه دستورالعمل های مربوط به شناسایی، مستندسازی و ایجاد بانک اطلاعات آثار منقول و غیرمنقول دفاع مقدس.
۴ - تعیین فرآیند پیگیری تملک و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس.
۵ - تهیه دستورالعمل های مربوط به حفظ و نگهداری آثار منقول و غیرمنقول دفاع مقدس.
۶ - تصمیم گیری در خصوص تامین اعتبار و بودجه مورد نیاز برای اجرای این آییننامه و ابلاغ مصوبات در حدود وظایف کارگروه.
ماده ۵) ترکیب اعضای کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس
۱ - رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس (رئیس)
۲ - نماینده تام الاختیار معاون قوه قضائیه و رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
۳ - نماینده تام الاختیار معاون حقوقی رئیس جمهور
۴ - نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
۵ - نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران
۶ - نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان مناطق آزاد تجاری
۷ - نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان محیط زیست
۸ - نماینده تام الاختیار وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
۹ - نماینده تام الاختیار وزیر کشور
۱۰ - نماینده تام الاختیار معاون آماد و پشتیبانی و تحقیقات صنعتی ستاد کل نیروهای مسلح
۱۱ - نماینده تام الاختیار فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران
۱۲ - نماینده تام الاختیار فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
۱۳ - نماینده تام الاختیار فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
۱۴ - دبیر ستاد مرکزی راهیان نور کشور
۱۵ - رئیس بازرسی، حقوقی و امور استان های بنیاد حفظ آثار
۱۶ - رئیس سازمان امور موزه ها و یادمان های دفاع مقدس (دبیر)
تبصره: در صورت ضرورت، نماینده سایر سازمان ها و نهادها با درخواست رئیس کارگروه برای حضور در جلسات دعوت خواهند شد.
ماده ۶) وظایف و اختیارات کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس
به منظور اجرای سیاست ها، دستورالعمل ها و مصوبات کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس، کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس با وظایف و اختیارات زیر تشکیل میگردد:
۱ - هماهنگی با مراجع ذی ربط استانی.
۲ - بررسی و تعیین مصادیق آثار فیزیکی غیرمنقول و منقول برابر این آییننامه.
۳ - مستندسازی و ایجاد بانک اطلاعات آثار غیرمنقول و منقول دفاع مقدس.
۴ - ارزیابی و درخواست بودجه مورد نیاز برای تملک آثار دفاع مقدس.
۵ - جلوگیری و رفع تصرف، تعرض، تخریب و سوء استفاده از آثار دفاع مقدس.
۶ - ساماندهی، تملک، بهره برداری، حفظ، نگهداری، حراست و اعمال مدیریت بر آثار منقول و غیرمنقول مرتبط با دفاع مقدس در سطح استان.
ماده ۷) ترکیب اعضای کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس
۱ - مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس استان (رئیس)
۲ - نماینده تام الاختیار استاندار
۳ - نماینده تام الاختیار فرمانده ارشد ارتش جمهوری اسلامی ایران در استان
۴ - نماینده تام الاختیار فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استان
۵ - نماینده تام الاختیار ارشد وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در استان
۶ - نماینده تام الاختیار فرمانده انتظامی استان
۷ - نماینده تام الاختیار مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان
۸ - نماینده تام الاختیار مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان
۹ - نماینده تام الاختیار رئیس دادگستری استان
۱۰ - نماینده تام الاختیار مدیرکل منطقه آزاد تجاری استان مربوطه
۱۱ - مدیر مهندسی اداره کل حفظ آثار استان (دبیر و عضو)
تبصره: در صورت ضرورت، نماینده سایر سازمان ها و نهادها با درخواست رئیس کمیته استانی برای حضور در جلسات دعوت خواهند شد.
ماده ۸) دستورات هماهنگی
۱ - هرگونه تصرف غیرمجاز، تخریب، تغییر کاربری، ساخت و ساز غیرمجاز، تعرض و فروش اراضی و اماکن و همچنین آثار فیزیکی باقی مانده از دفاع مقدس که به ثبت رسیده و یا به تملک بنیاد حفظ آثار درآمده است ممنوع میباشد و موجب پیگرد قانونی خواهد بود.
۲ - کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس موظف است به منظور جلوگیری از تعرض، تصرف، تخریب و سوء استفاده احتمالی از آثار منقول و غیرمنقول دفاع مقدس، هرگونه مصوبه مورد نیاز را از مراجع ذی صلاح پیگیری و اخذ نماید و یا در حدود وظایف و اختیارات دستورالعمل های مورد نیاز را تهیه و صادر کند.
۳ - بنیاد حفظ آثار موظف است پس از تملک اراضی و اماکن مرتبط با دفاع مقدس، نسبت به نصب تابلو و علائم متحدالشکل و مصوب کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس اقدام نماید.
۴ - به موجب ابلاغیه شماره ۱۴۳۳۳۱/۱/۸۸ - ۱۳۹۵/۸/۱۲ ستاد کل نیروهای مسلح هرگونه تغییر کاربری اماکن، اراضی، ابنیه و آثار فیزیکی دفاع مقدس و هر اقدامی که موجب تغییر ماهیت آنها گردد منوط به اخذ مجوز کتبی از بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس میباشد.
۵ - نحوه بهره برداری، مدیریت و تصمیم گیری در خصوص کاربری آن بخش از آثار فیزیکی منقول و غیرمنقول مرتبط با دفاع مقدس که در تملک نهادها، سازمان های دولتی و غیردولتی میباشد بر اساس سیاست های ابلاغی بنیاد حفظ آثار خواهد بود. دستورالعمل این ماده توسط بنیاد تهیه و از طریق رئیس هیات امنای بنیاد حفظ آثار ابلاغ خواهد شد.
۶ - شناسایی و صورت برداری از کلیه آثار فیزیکی منقول و غیرمنقول مرتبط با دفاع مقدس در استان ها که در اختیار دستگاه های اجرایی و نهادهای دولتی و غیردولتی قرار دارد به عهده کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس میباشد و نهادهای مذکور وظیفه دارند به نحو مطلوب و شایسته از آنها نگهداری و حراست نمایند.
۷ - در صورت درخواست بنیاد از سازمان های کشوری، نهادهای عمومی و اشخاص حقیقی و حقوقی، آثار فیزیکی منقول و غیرمنقول مرتبط با دفاع مقدس برای بهره گیری در مراکز فرهنگی دفاع مقدس و یادمان های مناطق عملیاتی پس از طی مراحل قانونی مربوط در اختیار بنیاد قرار خواهد گرفت.
۸ - تملک اراضی و اماکن مربوط به دفاع مقدس، با درخواست بنیاد حفظ آثار و از طریق معاونت های ذی ربط در ستاد کل نیروهای مسلح و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح پس از طی مراحل قانونی مربوط انجام خواهد شد.
۹ - برآورد و پیگیری برای تامین منابع و اعتبارات مورد نیاز برای تملک، ثبت و مستندسازی اراضی و اماکن مربوط به دفاع مقدس، از طریق بنیاد حفظ آثار انجام خواهد شد.
۱۰ - شناسایی، جمع آوری، حفظ، نگهداری و بهره برداری از اسناد و مدارک دفاع مقدس برابر آییننامه حفظ و نگهداری اسناد و مدارک دفاع مقدس مصوب ۱۳۹۵/۱۲/۵ هیات امنای بنیاد اقدام خواهد شد.
ماده ۹) این آییننامه در ۹ ماده و ۲ تبصره در تاریخ ۱۳۹۵/۱۲/۵ به تصویب هیات امنای بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس رسید و از تاریخ تصویب، لازم الاجرا میباشد.
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و رئیس هیات امنای بنیاد
سرلشکر پاسدار محمد باقری