احراز سوء نیت در جرائم عمدی قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۹-۷۳۵۱
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۲/۲۹
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر بندر ترکمن

موضوع

احراز سوء نیت در جرائم عمدی قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲

پرسش

آیا با تصویب ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی در سال ۱۳۹۲ تمامی جرایم عمدی نیازمند سو نیت می باشد یا خیر؟ توضیحا آیا جرایم مادی صرف از جمله صدور چک بلامحل یا نگهداری آلات صیادی بر روی وسیله نقلیه آبی در دریای خزر که تا قبل از تصویب قانون مجازات سال ۱۳۹۲ به صرف تحقق عنصر مادی بزه مربوط محقق می شده با تصویب ماده ۱۴۴ قانون یادشده دیگر نیازمند عنصر معنوی هم برای تحقق می باشد؟

نظر هیئت عالی

در جرایم مادی صرف رکن روانی مفروض است این امر به معنای فقدان رکن روانی در این گونه جرایم نیست نتیجتا نظریه ابرازی در حد این استنتاج تایید می گردد.

نظر اکثریت

با توجه به ماده ۱۴۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ که دارای ۲ قسمت بوده و صرفا در مقام بیان جرایم عمدی مطلق و جرایم مقید به نتیجه می باشد و ارتباطی به تعیین تکلیف در خصوص جرایم مادی صرف که اساسا نیاز به سو نیت نمی باشد در عنصر معنوی جرم نخواهد داشت؛ لذا وضعیت جرایم مادی صرف از جمله مسدودی چک بلامحل در قوانین موضوعه جدید تغییر یا تحولی نداشته است. نظر ابرازی: ماده ۱۴۴ قانون مجازات اسلامی به صورت کلی بیان نموده که در جرایم عمدی نیازمند سو نیت مجرمانه می باشد پس در جرایمی مثل چک بلامحل نیز علاوه بر عنصر مادی قصد مجرمانه صادرکننده چک بر اینکه از حساب امکان پرداخت به طلبکار وجود ندارد نیز می بایست وجود داشته باشد که این نظر با اصول و تفاسیر قانونی از جمله تفسیر به نفع متهم و ترجیح اشتباه در عفو بر مجازات نیز منطبق و سازگار می باشد. مضافا قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ مجموعا به دنبال ایجاد نظم خاصی در قوانین موضوعه بوده که به تمامی قوانین دیگر در جای خود قابل تسری می باشد.