اعمال مجازات اشد در جرائم حمل و نگهداری و استعمال مواد مخدر

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۳/۰۸/۱۷
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر کرمانشاه

موضوع

اعمال مجازات اشد در جرائم حمل و نگهداری و استعمال مواد مخدر

پرسش

اگر فردی مرتکب جرمی وفق بند یک ماده ۵ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر شود و از طرف دیگر مرتکب بزه استعمال نیز گردد (بند یک ماده ۱۹ و بند یک ماده ۵ قانون فوق الذکر) در اینجا می‌بینیم که حسب ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی بزه استعمال اشد است. حال با توجه به ماده ۷ و تبصره ۲ ماده ۸ همین قانون کیفیت مجازات فعلی فرد مرتکب چگونه است؟ آیا بند یک ماده ۱۹ ملاک عمل است یا بایستی به استناد بند یک ماده ۵ به انضمام ماده ۷ و تبصره ۲ ماده ۸ این قانون رای صادر نمود؟

نظر هیات عالی

در مقام اجرای حکم، مجازات اشد قضایی قابل اجرا می‌باشد و دادگاه بسته به عواملی مانند میزان مواد مخدر، تعدد و تکرار جرم، قواعد تخفیف مجازات و ملاک های ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی ها را معین می‌نماید که به ترتیب حبس، شلاق و جزای نقدی اشد محسوب می‌شود.

نظر اتفاقی

در این خصوص ۳ نظر وجود دارد:
برخی معتقدند مجازات بند یک ماده ۵ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر اشد است و در فرض سوال همین مجازات بایستی ملاک عمل قرار گیرد چرا که قانونگذار یک مجازات مرکب را لحاظ کرده است. بند یک ماده ۵ به علاوه ماده ۷ و تبصره ۲ ماده ۸، با این رویکرد اعمال مجازات بند یک ماده ۵ اشد است.
برخی معتقدند چون مجازات اصلی همان مجازات بند یک ماده ۵ می‌باشد لذا طبق ماده ۱۳۴ استعمال اشد است و بایستی بزه استعمال ملاک عمل قرار گیرد و اصلاً نوبت به اعمال مجازات دیگر نمی‌رسد.
عده‌ای دیگر بر این باورند که آنچه ملاک عمل است مجازات اصلی است در حقیقت اعمال ماده ۷ و تبصره ۲ ماده ۸ یک تکمیل و تتمیم مجازات محسوب می‌گردد. لذا در مقایسه مجازات‌ها با هم شاهد هستیم که مجازات استعمال اشد بوده و دیگر نوبت به اعمال بند یک ماده ۵ نمی‌رسد که مجازات‌های تکمیلی و تتمیمی آن هم لحاظ شود.