امکان طرح دعوای اعسار خوانده در ضمن دادخواست خواهان

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۱/۰۱
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر لار

موضوع

امکان طرح دعوای اعسار خوانده در ضمن دادخواست خواهان

پرسش

آیا خوانده می‌تواند در ضمن دعوای خواهان به خواسته پرداخت مال، دادخواست اعسار از پرداخت آن را نیز تقدیم کند؟

نظر هیات عالی

در فرض سوال، با توجه به فقدان نص صریح قانون در عدم پذیرش دعوای اعسار از دین؛ چنین دعوایی قابلیت استماع و رسیدگی دارد و رای وحدت رویه شماره ۷۲۲ مورخ ۱۳۹۰/۱۰/۱۳ هیات عمومی دیوان عالی کشور موید این معنا است.

نظر اکثریت

مستفاد از صدر ماده ۲۴ از قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ و لحاظ مقررات قانون اعسار سال ۱۳۱۳ این است که دعوای اعسار مدیون که در اثنای رسیدگی به دعوای دائن اقامه کرده است قابل استماع است و دادگاه به لحاظ ارتباط آن‌ها به یکدیگر هر دو دعوا را یکجا رسیدگی می‌کند؛ چراکه در صدر ماده ۲۴ قانون آیین دادرسی مدنی بیان شده است رسیدگی به دعوای اعسار به‌طورکلی با دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی نخستین به دعوای اصلی را دارد که این مربوط به جایی است که خوانده قبل از صدور حکم محکومیت قطعی خود قصد تقدیم اعسار را دارد.

نظر اقلیت

با توجه به اینکه قانون اعسار به موجب ماده ۲۹ از قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی ۱۳۹۴ صریحاً نسخ شده است؛ بنابراین در حال حاضر بدون وجود حکم قطعی نمی‌توانیم قایل به پذیرش دعوای اعسار باشیم و منظور از محکومیت در قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی نیز حکم قطعی می‌باشد؛ بنابراین در این موارد دادگاه باید به لحاظ عدم قطعیت حکم صادره، قرار عدم استماع دعوا را صادر نماید.