بررسی امکان حال شدن دیون متوفی در فرض قتل مدیون به وسیله متعهدله
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۲/۲۰
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
بررسی امکان حال شدن دیون متوفی در فرض قتل مدیون به وسیله متعهدله
پرسش
شخص «الف» مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان از شخص «ب» طلبکار است. مدیون به وسیله متعهدله (بستانکار) به قتل رسیده است. ورثه متعهدله به استناد حال شدن دیون متوفی دادخواست مطالبه تقدیم نمودهاند. دادگاه چه تصمیمی باید اتخاذ نماید؟
نظر هیات عالی
با توجه به اطلاق ماده ۲۳۱ قانون امور حبسی که شامل فوت طبیعی و غیر آن میشود و مقنن تفکیکی بین فوت طبیعی، قتل عمدی یا غیر عمدی و حتی خودکشی قائل نشده است؛ لذا نظریه اقلیت صحیح و مورد تایید است.
نظر اکثریت
مطابق ماده ۲۳۱ قانون امور حسبی مصوب ۱۳۱۹/۰۴/۰۲ «دیون موجل متوفی بعد از فوت، حال میشود» این ماده ناظر به فوت طبیعی است. قتل مدیون به وسیله متعهدله، موجب حلول دین میشود؛ بنابراین ورثه متعهدله حقی برای مطالبه دین در وضعیت فعلی به استناد حال شدن دیون متوفی ندارند؛ دادگاه میبایست به استناد ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی صادر نماید.
نظر اقلیت
ماده ۲۳۱ قانون امور حسبی مطلق است و دیون موجل متوفی بعد از فوت حال میشود؛ بنابراین در صورت قتل مدیون به وسیله بستانکار نیز این ماده حاکم است. مباحث اخلاقی و وجدانی نمیتواند صراحت ماده را تحتالشعاع قرار دهد. مضافاً اینکه مباحث دیگر از قبیل تهاتر دیه و مطالبات نیز مباحثی فرعی و مربوط به مرحله اجرای حکم میباشد. در حال حاضر برای تصمیم دادگاه میبایست طبق ماده ۲۳۱ قانون امور حسبی اتخاذ تصمیم نموده و حکم مقتضی صادر نماید.