بررسی رابطه سببیت در سستی دیوار و خراب شدن آن؛ منجر به صدمه بدنی یا قتل

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۲/۰۹
برگزار شده توسط: استان تهران/ شهر تهران

موضوع

بررسی رابطه سببیت در سستی دیوار و خراب شدن آن؛ منجر به صدمه بدنی یا قتل

پرسش

در صورت بارش باران و وقوع سیل منجر به ابگرفتگی معابر که منجر به سست شدن پایه و تخریب دیواری شود که بر طبق اصول ساخته نشده و موجب ایراد صدمه بدنی یا قتل شخص ثالث شود، مسئولیت بر عهده چه کسی است؟ همچنین در صورتی‌که دیوار سالیان قبل و توسط ایادی سابق بر مالک فعلی ملک احداث شده باشد، مسئولیت بر عهده چه کسی است؟

نظر هیات عالی

اگر چه سوال متضمن امری موضوعی است که نیازمند اخذ نظر کارشناس پیرامون علت وقوع حادثه است اما با لحاظ مواد ۴۹۲، ۵۰۰، ۵۱۷، ۵۱۸، ۵۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۹۲ چنانچه علت سقوط و ریزش دیوار علل قهری بود. کسی ضامن نیست و چنانچه به نظر کارشناس علت سقوط دیوار سست بودن آن و یا ترکیب دو عامل نیمی سست بودن پایه آن و وقوع سیل باشد به حسب مورد مسبب آن و یا ترکیب دو سبب به اندازه سهم ضرر ضامن هستند و بدیهی است در فرض اخیرمالک یا شخصی که سبب ریزش شده به اندازه نصف جنایت ضامن است.

نظر اکثریت

درست است که هنگام اجتماع تقصیر فردی با قوه قاهره، تمام مسئولیت با شخص است اما نظر عرف را نیز می‌بایست لحاظ نمود. وقتی دیوار روستایی سالیان سال مستحکم باقی بوده دلالت بر استحکام قابل قبول آن دارد و این که به واسطه سیل از بین رفته دلیل بر مسئولیت سازنده ان نمی‌باشد؛ لذا در فرض سوال، تقصیر متوجه مالک یا سازنده نمی‌باشد.

نظر ابرازی

همین قدر که وفق نظریه کارشناس، اصول ایمنی جهت ساخت دیوار رعایت نشده کافی جهت انتساب تقصیر به شخص بوده و در جمع تقصیر شخص با قوه قاهره، انتساب تقصیر به شخص اولویت دارد.