بررسی مجازات معاونت در جرم حفر چاه غیر مجاز
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۳/۰۸/۲۲
برگزار شده توسط: استان آذربایجان غربی/ شهر بوکان
موضوع
بررسی مجازات معاونت در جرم حفر چاه غیر مجاز
پرسش
با عنایت به قانون توزیع عادلانه آب که مجازات مباشر حفر چاه غیر مجاز را ۱۰ تا ۵۰ ضربه شلاق و یا ۱۵ روز تا ۳ ماه حبس تادیبی مقرر نموده در فرضی که مالک زمین (منتفع اصلی موضوع) حفر کننده را ترغیب به حفر چاه غیر مجاز نماید با توجه به تبصره ۲ و ۳ ماده ۱۹ و بند ت ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ تکلیف مجازات معاون در بزه مزبور چگونه خواهد بود؟
نظر هیئت عالی
با توجه به اینکه دستور دهنده و ترغیب کننده اصلا در عملیات مادی شرکت نداشته قطعا مشمول عنوان معاونت با احراز سایر شرایط قانونی خواهد بود توجها به میزان مجازات قانونی مباشر جرم که درجه ۶ محسوب می گردد مجازات معاون نیز منطبق با درجه ۷ و یا ۸ موضوع ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی خواهد بود. نظریه ابرازی در حد این استنتاج مورد قبول است.
نظر اکثریت
اکثریت همکاران محترم قضایی موضوع مطروح را در قالب مشارکت در حفر چاه غیر مجاز مورد تایید قرار داده و چنین استنباط می نمایند که بر اساس ماده ۱۲۵ قانون مجازات اسلامی مالک زمین به عنوان دستور دهنده با شخص حفر کننده چاه هر دو در عملیات اجرایی بزه مشارکت داشته و مستند ادعای خویش را آن قسم ماده مرقوم که مقرر نموده (خواه کار آنها مساوی بوده خواه متفاوت باشد) قرار داده تعقیب را در قالب مشارکت در بزه مزبور ملاک عمل قرار می دهند.
نظر اقلیت
نظر دسته دیگر از همکاران محترم نیز بر این است که با توجه به تبصره ۳ ماده ۱۹ مجازات حبس شدیدتر محسوب می شود مجازات حبس ماده ۴۵ قانون توزیع عادلانه آب نیزدرجه ۸ می باشد مجازات معاون جرم نیز باید بر اساس بند ت ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی یک یا دو درجه پایین تر از مجازات مباشر باشد؛ لذا با عنایت به اصل تفسیر مضیق قوانین جزایی اعتقادی به تعقیب معاون در این جرم به علت فقدان عنصر قانونی نداشته و چنین نظر می دهند که باید در این فرض همسو با اصل برایت معاون را مبرا از مسیولیت کیفری دانست.