تاثیر عدم تمکین موجه زوجه در تحقق بزه ترک انفاق

رأی خلاصه جریان پرونده

خانم ر.س. از آقای ع.خ. (همسرش) به ترک انفاق شکایت نموده که شعبه ۱۰۱ دادگاه کیفری دو ... بعد از رسیدگی با صدور دادنامه شماره ۰۱۱۹۸ ـ ۱۳۹۴/۴/۱۴ با احراز بزهکاری حسب محتوا و مطاوی پرونده مستند به ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده و رعایت بند ث ماده ۳۸ و بند الف ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی و تقلیل کیفر تا درجه ۷ او را به تحمل پنج ماه حبس تعزیری محکوم نموده است و در مورد توهین حکم برائت صادر کرده و رأی حضوری اعلام شده است. وکیل محکوم علیه تجدیدنظرخواهی نموده که شعبه ۱۰ دادگاه تجدیدنظر استان ... با صدور دادنامه شماره ۳۳۰۰۰۲۴۳ ـ ۹۵/۲/۱۸ ضمن رد اعتراض، دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید کرده است . محکوم علیه با ارسال لایحه ای در سه صفحه و ضمائم، مستدعی اعاده دادرسی شده که به این شعبه ارجاع گردیده است. محکوم علیه اعلام نموده ۱ ـ طبق پرونده شعبه ۱۰۱ دادگاه کیفری ... یکی از مستندات رأی صادره رأی شعبه اول حقوقی دادگاه ... مبنی بر پرداخت نفقه معوقه و جاریه بوده آن هم رأی غیرقطعی که بعداً با صدور رأی از شعبه ۲۷ دادگاه تجدیدنظر استان (دادنامه شماره ۵۴۷۰۱۳۳۸ ـ ۹۴/۸/۲۸) حکم به ردّ دعوی در قسـمت نفقه و تمــکین صادر نموده اسـت(دادنامه ضمیمه لایحه است). ۲ ـ زوجــه صریحاً در دادگاه بــه نشوز اقرار نموده است. ۳ ـ شرط تحقق ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده: الف)استطاعت مالی ب)تمکین زوجه دانسته است. عنصر مادی جرم مخدوش است لذا رسیدگی مجدد و نقض دادنامه ها مستدعی است. لایحه و ضمائم به هنگام شور قرائت و بررسی خواهد شد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای فتوت نصیری سوادکوهی عضوممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای حسین شهرابی فراهانی دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر رسیدگی قانونی را دارم، در خصوص دادنامه شماره ۳۳۰۰۰۲۴۳ ـ ۹۵/۲/۱۸ صادره از شعبه ۱۰ دادگاه تجدیدنظر استان ... مشاوره نموده چنین رأی می دهد :

رأی شعبه دیوان عالی کشور

درخواست اعاده دادرسی ع.خ. نسبت به دادنامه فوق الذکر به استناد دادنامه شماره ۷۰۱۳۳۸ ـ ۹۴/۸/۲۸ شعبه ۲۷ دادگاه تجدیدنظر ... مبنی بر محکومیت زوجه به تمکین قابل پذیرش نیست زیرا: اولاًـ مطابق تبصره ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده در صورتی که عدم تمکین زوجه موجه و قانونی باشد شرط تمکین در تحقق جرم ترک انفاق منتفی می شود و یکی از موارد آن استفاده زوجه از حق حبس می باشد . ثانیاًـ محاکم کیفری ملزم به تبعیت از حکم حقوقی نیستند و بر عکس آن محاکم حقوقی باید در موارد مقتضی از رأی کیفری تبعیت نمایند. ثالثاًـ زمان صدور احکام کیفری و حقوقی متفاوت است و با توجه به مستمر بودن جرم ترک انفاق، درخواست اعاده دادرسی محکوم علیه با شقوق ماده ۴۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری انطباق ندارد و طبق ماده ۴۷۶ آن قرار ردّ اعاده دادرسی صادر می شود.
شعبه سی و ششم دیوان عالی کشور
ابراهیم بهنام اصل-فتوت نصیری سوادکوهی-محمد سلیمانی