تعارض مالکیت با وقفیت

رأی خلاصه جریان پرونده

به شرحی است. سازمان *دادخواستی به طرفیت اقایان ح. ق. س. م. ف. م. د. خانم ح. م. سازمان *به خواسته اثبات وقفیت ششدانگ یک قطعه زمین که در حال حاضر تحت پلاک های یک *و فروعات ۴ و ۵ و ۷ و باقیمانده پلاک اصلی ۸۵۹۹ بخش ۴ *به ۵۰/۰۰۱/۰۰۰ ریال و ابطال سند مالکیت پلاک های فوق که بنام خواندگان فوق صادر گردیده و متعاقبا صدور سند مالکیت بنام موقوفه و الزام سازمان *نسبت به ادامه عملیات ثبتی بنام موقوفه و مطالبه کلیه خسارات قانونی … مقوم به ۳۰/۰۰۰/۰۱۰ ریال تقدیم و توضیح داده است: برابر شیاع و شهرت محلی قطعه زمینی مشهور به ح. س. واقع در *تحت تصرف و مستاجری ح. ت. م. معروف به ح. س. وقف بوده و اجاره نیز در این خصوص جهت اجرای نیت واقف که افطاری *بوده پرداخت می شده است.ولی متاسفانه برخلاف واقع در سالیان گذشته توسط خواندگان تحت عنوان ملکی و تحت پنج پلاک مجزی و به شماره پلاک یک *و فروعات ۷۵۴ و باقیمانده پلاک اصلی ۸۵۹۹ بخش ۴ *ثبت و سند مالکیت اخذ نموده اند و قسمتی از ان نیز در مسیر *( ع ) قرار گرفته و در حال حاضر تحت تصرف سازمان *می باشد. شایان ذکر است.که سابقا و اخیرا دو مرتبه اظهارات مطلعین طی استشهادیه تنظیم گردیده است.که موید وقفیت و شهرت و شیاع ملک مزبور علاوه بر اقرار متصرف و مستاجر سابق می باشد. که عنداللزوم قابلیت استماع اظهارات ایشان و شهادت بر وقفیت در محضر دادگاه وجود دارد. استدعای صدور حکم مبنی بر اثبات وقفیت پلاک های … به لحاظ شیوع و شهرت محلی و عمل به سیره وقف و … را دارد. ( ص۸ ) . این دادخواست در تاریخ ۱۳۹۷/۹/۱۹ به شعبه *ارجاع شده است. تصویر استشهادیه محلی باین مضمون طلب گواهی می نماید. از کسانیکه اطلاع کامل دارند بر اینکه ششدانگ یکباب باغ و خانه به شماره های ۸۵۹۹ و ۸۵۹۸ یک *وقف بر افطاری مسجد مهر میباشد. و درامد ان همه ساله بوسیله اقای ح. ت. افطاری تهیه و در مسجد مذکور به مومنین داده میشده گواهی خود را ذیلا مرقوم فرمایند که مورد حاجت است. که ذیل انرا عده ای امضا کرده یا انگشت زده اند و استشهادیه دیگر به همین مضمون و با ذکر این مطلب که این ملک در حال حاضر تحت تصرف افراد می باشد. و بدون رعایت حق و حقوق موقوفه اقدام به اخذ سند به عنوان ملک طلق بنام خود نموده اند و نیز تصویر نامه شماره ۰۷۵۷۲ مورخ ۱۳۹۷/۹/۱۱ سازمان *باین شرح: طبق سیستم جامع املاک و ثبت دفتر املاک ششدانگ *بنام م. د. سابقه ثبت دارد. و سند بنامش صادر گردیده و ششدانگ پلاک باقیمانده ۸۵۹۹ *بنام م. ف. سابقه ثبت دارد. و سند بنامش صادر و در رهن بانک سامان میباشد. پیوست دادخواست شده است. دادگاه وضعیت ثبتی پلاک های موضوع خواسته را استعلام نموده و پاسخ واصله از ثبت همان است.که در بالا مورد اشاره واقع گردید. ( ص۱۱ ) . شهرداری پاسخ داده ادعای وقف صحت ندارد. زیرا دلیلی بر قبض و عمل به وقف ارائه نشده و خواهان ذینفع در طرح دعوی نمی باشد. ( ص۱۲ ) . اقای ح. ن. ا. با اختیار تجدیدنظر و فرجام خواهی وکالت ح. ق. س. و م. ف. و م. د. و ح. م. را عهده دار شده است. ( ص۱۵ ) . وکیل مرقوم طی لایحه ای اعلام داشته: ۱ برخلاف ادعای مطروحه حسب محتویات پرونده ثبتی در سال ۱۳۱۷ شمسی از ناحیه مالکین وقت پلاک درخواست ثبت گردیده و در سال ۱۳۱۹ بنام انان ( ع. ا. ص. و م. م. ) به ثبت رسیده و سپس به اشخاص دیگر منتقل گردیده است.و از سال ۱۳۱۹ تاکنون که حدود ۸۰ سال می باشد. ملک مذکور در مالکیت افراد یاد شده و ایادی بعدی انان بوده است.و می باشد. و این موضوع خود دلیل روشنی بر عدم وقفیت ملک مربوطه می باشد. ۲ حسب پرونده ثبتی ملک در طی ۸۰ سال گذشته مالکین ان مشخص می باشند و با توجه به اینکه وفق ماده ۵۷ قانون مدنی وقف باید از ناحیه مالک صورت گیرد ، چنانچه اداره خواهان دلیلی در اختیار دارد. که مالکین ملک انرا وقف نموده اند ارائه نماید. ۳ طبق مواد ۵۶ و ۵۹ قانون مدنی جهت انعقاد عقد وقف و تحقق ان ایجاب واقف و قبول موقوف علیهم و قبض مال موقوفه ضرورت دارد. درحالی که هیچ دلیلی بر وجود ارکان ۳گانه یاد شده وجود ندارد. ۴ برخلاف ادعای مطروحه بموجب استشهادیه محلی تنظیمی در سال ۱۳۱۷ که در پرونده ثبتی موجود است.تعدادی از اهالی *تایید نموده اند که ملک مربوطه ملک مالکی و موروثی مالکین اولیه ثبتی می باشد. ۵ در موقع اختلاف در ملکیت و وقفیت ، اصل ملکیت است.… ۶ در فرض اینکه بخشی از درامد ملک نیز در مسجد هزینه شده باشد. این موضوع به تنهایی دلیل وقفیت نمی باشد. دیوانعالی کشور نیز بموجب حکم شماره *چنین انشا رای نموده است.که مدعی وقف باید ادعای وقف را اثبات نماید. و عمل به وقف ( درصورتی که عمل به وقف شده باشد. ) به تنهایی مثبت وقف نمی باشد. … استدعای صدور حکم بر بطلان دعوی مطروحه را دارم. ( ص۱۶ ) . جلسه رسیدگی در تاریخ ۹۷/۱۱/۲۶ تشکیل شده است. نماینده اوقاف خواسته را بشرح دادخواست بیان داشته است. وکیل خواندگان مرقوم دفاع را بشرح لایحه تقدیمی بیان و اضافه نموده از نماینده خواهان درخصوص شخص واقف سیوال شود. که چه کسی است.و ایا وقف نامه ای وجود دارد. یا خیر؟ زمان وقف و اینکه چه کسی افطاری مورد ادعا را در *می داده است. نماینده خواهان جواب داده سازمان *با عنایت به شیاع و شهرت ملک موصوف درخواست اثبات وقفیت نموده است. ملک مذکور بنا بر اظهارات شهود بیش از یک قرن و بلکه بیشتر شهرت به وقفیت داشته است.و اینکه چه کسی ملک را وقف نموده و یا وقف نامه ای در دست می باشد. در حال حاضر اطلاعی در دست نیست و شاید در اینده وقف نامه این ملک نیز هویدا شود. و در مجموع اصل خواسته با دلیل شیاع میباشد. ( ص۱۷ ) . دادگاه وضعیت ثبتی پلاک های موضوع خواسته و نام مالکین از ابتدای ثبت تاکنون را خواستار شده است.و سازمان *پاسخ لازم را اعلام داشته که به شماره های ۱۹ و ۲۰ پرونده برگ شماری شده است. دادگاه قرار استماع شهادت شهود صادر کرده است. وکیل خواندگان یاد شده طی لایحه ای ضمن تکرار مطالب قبلی افزوده است.دعاوی مطروحه با توجه به مالکیت رسمی موکلین و عدم اعتراض در مهلت مقرره قانونی و با توجه به مقررات ماده ۱۳۰۹ قانون مدنی قابل استماع نمی باشد. و شیاع ادعایی مورد نظر به دلیل وجود شهود معارض و همچنین معارض بودن مفاد استشهادیه محلی ابرازی از ناحیه اداره خواهان با مندرجات برگ استشهادیه محلی مضبوط در پرونده ثبتی و سایر دلایل ساقط بوده و قابلیت استناد ندارد. ( ص۲۳ ) . اقای م. ص. متولد۱۳۳۲و اقای ن. ی. متولد۱۳۱۳و م. متولد۱۳۱۲ و اقای س. ع. خ. متولد۱۳۳۹بعنوان شهود خواهان اجمالا ب. داشته اند ح. س. روی این ملک کشاورزی می کرد و می گفت این ملک وقف است. ( وقف *است ) و بعنوان وقف خرمای بین دو نماز مردم را می داد ( خرمای افطاری می داد ) … بچه های برادر ح. ص. او را بیرون کردند. واقف پدر ش. ج. بوده است.… ( صفحه۲۵ ببعد پرونده ) . سازمان *پاسخ داده دعوی متوجه این اداره نیست و اداره خوانده ذینفع در دعوی نمی باشد. تقاضای صدور قرار رد دعوی خواهان را دارد. اقدامات بعمل امده در اجرای قانون و با رعایت کلیه شرایط و ضوابط شکلی مربوط به ثبت صورت گرفته و موجبی برای بطلان اقدامات نیست ( ص۳۵ ) . اقای م. ( فامیل خوانا نیست ) متولد ۱۳۱۶ بعنوان شاهد بیان داشته در دست استاد صادق بود که اولاد نداشت استاد ص. خواست زمین را به پدر من بدهد پدر من گفت اینقدر زمین وقف داریم که نمی خواهیم من خود از استاد ص. شنیدم که اینجا وقف بوده است.گفت بابت وقف باید افطاری بدهند. استاد ص. انرا به ح. س. داده بود و داخل ان رعیتی می کرد و ۱۰ تا ۱۵ سال برای افطاری مسجد خرما می اورد می گفت اجاره زمین است.درخصوص وقف نامه چیزی نمی گفت بنده انزمان ۱۶ سال داشتم بعد از چند سال خرما نیاورد علت را جویا شدم گفت زمین را فروخته اند. خانم د. م. چ. متولد۲۹ بیان داشته باغ مال ح. ص. بود که دست ح. س. داده بود تا ابیاری کند. از دهان س. نشنیدم که اینجا وقف باشد. فقط یک دفعه زن س. گفت که حاجی س. خرما گرفته می برد مسجد برای اینکه کارو بار ما بهتر شود. گوساله ما مرده است.… شاید صاحب باغ راضی نباشد. خرما برای افطاری رمضان بود … از س. ن. ا. خواسته بود که بگوید اینجا وقف است. ( عین نوشته … ص۳۷ ببعد ) . ایضا از اقای ا. م. چ. متولد۱۳۲۷ و اقای ر. نام بخش متولد۱۳۳۰ و اقای ح. ف. ز. متولد۱۳۲۲ بعنوان شاهد تحقیق گردیده که از وقفیت محل اظهار بی اطلاعی کرده اند و اقای م. چ. اضافه نموده حاج ح. خ. معروف به حاج ح. ص. مالک باغ بود و ح. س. بعنوان ابیار ان بوده است.و بعد از فوت مالک ورثه وی س. را راضی کردند. و رفت ( صفحه۴۴ ببعد پرونده ) . سرانجام شعبه *ختم رسیدگی را اعلام و با این استدلال که منظور از شیاع این است.که به اندازه ای باشد. که مفید ظن قوی و قریب به علم باشد. به صورتی که شهرت و اعتقاد عمومی نسبت به وقوع امری ظاهر می شود. درحالیکه اظهارات شهود مفید علم و ظن قوی نیست و سابقه ثبتی ملک دلالت بر ملکیت دارد. و واقف مشخص نیست و وقف نامه ای وجود ندارد. حکم به بطلان دعوی صادر کرده است. ( دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۸/۷/۱۴ ص۵۵ ) . سازمان *از این رای تجدیدنظرخواهی کرده است. پرونده به شعبه *ارجاع شده است. در جلسه ۱۳۹۸/۱۲/۴ دادگاه نماینده اوقاف اظهار داشته مستند ادعا عمل به وقف و سیره جاری ان و شیاع و شهرت ملک به موقوفه و نیز رسیدهای متعدد مبنی بر اجاره زمین وقف لاسون ( ملک مورد ادعا ) میباشد. وکیل تجدیدنظرخواندگان جواب داده مطالب به شرح لایحه تقدیمی است.… شیاع مورد استناد به اندازه ای نیست که مفید علم باشد. … اگر ح. س. مدعی موقوفه بودن ملک بوده چرا شخص ایشان حدود مبلغ سیصد هزار تومان از ایادی قبلی موکلین بابت حق دسترنج خویش دریافت نموده است.زیرا اگر ملک موقوفه بود باید از اوقاف میگرفت … واقف مشخص نمی باشد. و وقف نامه ای وجود ندارد. … ( ص۷۵ ) . سازمان *لایحه ای در جهت اثبات ادعای خود تقدیم داشته ( ص۹۲ ) دادگاه قرار تحقیق محلی صادر و در تاریخ ۱۳۹۹/۳/۲۴ قرار مذکور اجرا شده است. عضو مجری قرار مرقوم داشته محل مورد نزاع شامل ۳ منزل مسکونی و یک منزل مسکونی در پشت این منازل است.که همه مسکونی و در تصرف خواندگان است.و سند مالکیت دارند و اوقاف نسبت به عرصه ان مدعی وقفیت است. از مطلعین محلی تحقیق گردیده: ۱ح. ف. ز. متولد۱۳۲۲ بیان داشته ۳۵ سال است.همسایه خواندگان هستم هیچ صحبتی از وقف زمین نبوده است.۲سیدع. م. متولد۱۳۵۴ بیان داشته اطلاعی از وقف ندارم. ۳درخشنده م. چ. متولد ۱۳۳۰ بیان داشته صحبتی از وقف نشده است.۴ربابه م. چ. متولد۱۳۳۲ اظهار داشته هیچ کس نگفت اینجا وقف است.۵ح. ش. متولد ۱۳۲۲ اظهار داشته هیچ کس نگفت اینجا وقف است.البته قبل از سال ۱۳۶۷ را خبری ندارم. ۶ا. م. چ. ۷۲ساله هیچکس نگفت اینجا وقف است.۷بمانعل. خ. متولد۱۳۳۹ بیان داشته می گفتند این زمین وقف است.و افطاری می دادند. نمی دانم واقف کیست و وقف نامه دارد. یا خیر ۸م. ص. متولد۱۳۳۲ بیان داشته پدرم می گفت وقف است.۹م. ی. متولد۱۳۱۶ بیان داشته پدرم می گفت این زمین وقف است.که خرما در مسجد می دادند ۱۰م. ج. ۸۰ساله بیان داشته اطلاع دارم. که زمین وقف است.و با مال وقف نمی شود. شوخی کرد و ح. م. خرما می گرفت و در مسجد می داد. ۱۱ن. ی. متولد۱۳۱۳ بیان داشته س. م. خرما برای مسجد می اورد برای افطاری حتما وقف بوده که خرما می گرفته اینکه چه کسی وقف کرده نمی دانم ۱۲م. خ. متولد۱۳۱۲ بیان داشته پدرم می گفت اینجا وقف است. ( صفحه۹۶ ببعد پرونده ) . جلسه رسیدگی در تاریخ ۱۳۹۹/۶/۲۲ تشکیل شده است. نماینده اوقاف مطالب قبلی را تکرار و به شهادت شهود استناد کرده است. وکیل تجدیدنظرخواندگان مطالب قبلی را تکرار و اضافه نموده هیچگونه صحبتی و یا مکاتبه ای و یا اقراری دال بر وقفیت ملک وجود ندارد. ( ص۱۱۶ ) . تصویر نامه منتسب به ح. ت. م. خطاب به اداره کل سازمان *پیوست پرونده شده که طی ان اعلام داشته اینجانب ح. ت. م. مستاجر باغ و خانه موقوفه افطاری *می باشم و اجاره انرا طبق رسید مورخ۱۳۵۸/۵/۷ که فتوکپی ان پیوست است.به اقای س. ح. ن. امام مسجد پرداخت نمودم حال چون قرار است.قسمتی از محل مذکور تخریب و در مسیر خیابان قرار گیرد مراتب جهت اقدام بعرض می رسد ( ص۱۲۳ ) تصویر نوشته منتسب به اقای س. ن. پیوست است.که طی ان اعلام شده مبلغ دویست و پنجاه تومان بابت اجاره زمین وقف لاسون بتوسط ح. س. باین جانب س. ح. ن. برای افطاری *رسید بتاریخ ۱۳۵۸/۵/۷ برابر با ۳ رمضان المبارک ۱۳۹۹ ( ص۱۲۲ ) . تصاویر اوراقی از پرونده سازمان *پیوست پرونده فعلی شده است. وکیل تجدیدنظرخواندگان طی لایحه ای اعلام داشته تنها دلیل سازمان *جهت اقامه دعوی اقدام مستاجر ملک اقای ح. ت. م. بوده که مقداری خرما در ماه مبارک رمضان بعنوان افطاری داده است.و براساس مندرجات اوراق تحویل شده به ان مرجع وکیل سازمان *پس از ملاحظه پرونده اعلام نموده که بعلت عدم کفایت دلیل قابل طرح در دادگاه نمی باشد. … اقای س. ح. ن. نیز به اوقاف اعلام داشته اینجانب هیچگونه دلیل و مدرکی ندارم. فقط اقای ح. ت. م. بعنوان مستاجر پلاک های مزبور افطاری میدهد. فقط یک رسید بتاریخ ۱۳۵۸/۵/۷ پیوست پرونده شده که طبق ان ح. م. در یک مرحله مبلغ ۲۵۰ تومان بابت اجاره زمین به اقای ع. ح. ن. پرداخت نموده … با وجودیکه ملک دارای مالک رسمی بوده مشخص نیست که چرا ح. ت. م. که مستاجر ملک بوده باید اجاره را به اقای ح. ن. بپردازد … ح. ت. بعنوان مستاجر باغ در تاریخ ۱۳۶۰/۸/۳۰ مبلغ یک میلیون ریال بابت غرامت ناشی از تخریب بخشی از اعیانی گرفته است.… در قبال دعوی خلع ید مالکین ، ح. ت. م. با دریافت مبلغ سیصد هزار تومان پلاک های مربوطه را تحویل مالکین داده است.… مالکین چند بار به اوقاف دعوت شدند و همیشه منکر وقفیت بوده اند … تقاضای رد تجدیدنظرخواهی را دارد. ( ص۱۵۱ ) . از جمله اوراقی که پیوست پرونده شده تصویر نامه شماره ۱۰۵۲ مورخ ۶۴/۲/۱۲ اداره کل سازمان *خطاب به حجت الاسلام اقای س. ح. ن. ا. است.که طی ان اعلام شده در مورد پلاک های ۸۵۹۹ و یک *که سند مالکیت ان بنام اشخاص صادر شده است.و تابحال مدرکی که ما بتوانیم انرا به دادگاه ارائه نماییم بدست نیامده است.خواهشمند است.اگر مدرکی نزد اشخاص مبنی بر وقفیت پلاک های مزبور است.و شما میدانید این اداره را مطلع نمایید والا یک استشهادیه که پیرمردانی امضا کرده باشند تهیه فرمایید ( ص۱۳۳ ) . در جلسه رسیدگی ۹۹/۹/۳ دادگاه نماینده اوقاف اظهار داشته محتویات پرونده اوقاف شامل استشهادیه های متعددی است.که در پرونده اوقاف وجود دارد. و اولین سابقه وقف در سال۱۳۵۸ و مربوط به رسید اجرای ثبت است.که براساس ان ح. س. مبلغی را به امام جماعت اقای ن. برای افطاری تحویل داده اند ( رسید اجرای ثبت و یا رسید اجرای نیت هر دو خوانده می شود. عضوممیز ) نامه بعدی در سال۱۳۶۰ است.که م. نامه ای به سازمان *نوشته و گفته است.من مستاجر باغ و موقوفه *می باشم و اجاره انرا به امام جماعت مسجد پرداخت نموده ام … وکیل تجدیدنظرخواندگان ضمن تکرار مطالب قبلی افزوده س. مالک نبوده بلکه مستاجر بوده … شخص دیگری امام جماعت مسجد اقای ح. ن. بوده و اوقاف از س. ح. خواسته هرگونه دلیلی درخصوص وقفیت زمین دارد. ارائه دهد چونکه این اداره دلیل مکفی ندارد. و اقای ح. در ۶۳/۱۲/۱۸ به اوقاف مراجعه و گفته مدرکی ندارد. ولیکن اقای ت. بعنوان مستاجر اجاره را پرداخت و صرف افطاری مسجد شده است.… ( ص۱۵۷ ) . در نهایت شعبه *طی دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۹/۹/۱۰ ضمن شرح خلاصه ای از موضوع و با این استدلال: اولا اقای ح. م. ( ح. ت. ) طی مرقومه ای عادی ارائه شده در مورخ ۱۳۶۱/۱۰/۱۶ اقرار به موقوفه بودن زمین تحت تصرفی خود نموده ثانیانامبرده رسید ارائه نموده که در مورخ۱۳۵۸/۵/۷ اجاره زمین موقوفه را به س. ح. ن. امام جماعت *پرداخت نموده … ثالثادر همان زمان نیز استشهادیه ای تنظیم که تعدادی ذیل ان را امضا نموده اند که متن استشهادیه مزبور نیز دلالت بر وقف بودن ملک مورد دعوی دارد. و ذیل استشهادیه مزبور نیز امام جماعت *( به گفته بعضی از مطلعین و اقوام فروشنده زمین مزبور وقف بر افطاری *و دیوار و ساختمان ان خریدار و نمو درختان و دست رنج مال مستاجر کنونی است.عین نوشته ) و با توجه به اینکه مجموعه دلایل فوق بخصوص شیاع و شهرت ملک مزبور موجب ظن قوی قریب به علم برای دادگاه ایجاد می نماید. که ملک مزبور وقف می باشد. و با توجه به اینکه براساس نظر حضرت ا. ا. خ. اگر وقف بودن ملک بین مردم بخصوص افراد کهنسال شایع باشد. به طوری که مفید علم و اطمینان به وقفیت ان شود. و یا ذوالید به ان اقرار کند و یا احراز شود. که در سابق با ان به عنوان وقف رفتار می شده ملک مزبور محکوم به وقفیت می باشد. و درخصوص ملک مورد دعوی هم تعدادی از افراد مسن اذعان به وقفیت ان نموده اند و هم متصرف ان که سالها بر روی زمین کشت می نموده اذعان به وقفیت ان داشته است.… لذا در مجموع دادگاه تجدیدنظرخواهی تجدیدنظرخواه را موجه تشخیص ، ضمن نقض دادنامه در قسمت فوق حکم به وقفیت پلاک های مورد دعوی صادر نموده اند. درخصوص تجدیدنظرخواهی نسبت به ان قسمت از دادنامه فوق که به صدور حکم به بطلان دعوای تجدیدنظرخواه به خواسته های ابطال سند مالکیت پلاک های مورد دعوی و صدور سند مالکیت به نام موقوفه و الزام سازمان *به ادامه عملیات ثبتی منجر گردیده است.چنین رای داده اند: نظر به اینکه هرچند حکم به وقفیت صادر گردیده لیکن ابطال سند مالکیت و در نتیجه ادامه عملیات ثبتی و صدور سند مالکیت به نام موقوفه منوط به ابطال عملیات مقدماتی ثبت پلاک های فوق می باشد. چرا که ملک مورد دعوی مطابق ماده ۲۲ قانون ثبت به ثبت رسیده و ابطال سند مالکیت ملک مزبور بدون ابطال عملیات مقدماتی ثبت ان قابلیت استماع ندارد. و بر همین اساس نیز ماده ۲۱ قانون سازمان *مرحله عملیات مقدماتی ثبت را از ثبت ملک در دفتر املاک و صدور سند مالکیت تفکیک نموده است.لذا دادگاه ضمن نقض این قسمت از رای قرار عدم استماع دعاوی فوق در شرایط فعلی صادر و اعلام می دارد. ( ص۱۶۹ ) . این رای در تاریخ ۱۳۹۹/۹/۱۶ به طرفین پرونده ابلاغ شده ( ص ۱۹۶ ) و سازمان *در تاریخ ۹۹/۱۰/۴ نسبت به قرار عدم استماع دعوی فرجام خواهی کرده است. ( ص ۱۷۷ ) . ایضا خانم ح. م. و ح. ق. س. و م. ف. و م. د. با وکالت اقای ح. ن. ا. نسبت به رای مرقوم به شماره*مورخ ۹۹/۹/۱۰ فرجام خواهی کرده اند ( ص۱۹۲ ) . سازمان *در دادخواست فرجامی اظهار داشته صدور حکم به وقفیت و عدم ابطال سند مالکیت طلق حکایت از دوگانگی و تضاد حکم دارد. … نقض قرار صادره مورد استدعاست. وکیل دیگر فرجام خواهان ( م. م. و غیره ) ضمن تکرار مطالبی که در طول رسیدگی بیان داشته اظهار داشته در زمان انجام عملیات ثبتی اعتراضی نشده است.و طبق ماده۲۴ قانون ثبت دعوی مطروحه محکوم به بطلان است. در تعارض ادعای وقفیت و عدم وقفیت ملک اصل بر عدم وقفیت است.… وقفنامه ای ارائه نشده است.… مالکین ملک اقراری به وقف ندارند و عمل به وقف نکرده اند … ح. س. حق دسترنج خود را از مالکین دریافت کرده است.… اظهارات شهود اوقاف با اظهارات شهود در پرونده ثبتی تعارض دارد. … اظهار شده فرزند ح. س. گفته اشخاصی از اهالی *از وی خواسته اند استشهادیه ای را با ادعای وقف امضا نماید. ولی ایشان بدلیل صحیح نبودن این ادعا انرا امضا نکرده است.… ادعای موقوفه بودن توسط ثالث تاثیر حقوقی ندارد. … واقف باید مالک مالی باشد. که وقف می نماید. … اقای س. ح. در سازمان *اظهار داشته هیچگونه مدرکی دال بر وقفیت ندارد. … استدعای نقض دادنامه فرجام خواسته را دارد. فرجام خواندگان پاسخ فرجام خواهان را داده اند. پرونده به شعبه *ارجاع شده است. و شعبه مرجوع الیه بموجب دادنامه های شماره *مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۴ چنین رای داده اند: درباره فرجام خواهی: الفخانم ح. م. و اقایان ح. ق. س. و م. ف. و م. د. با وکالت اقای ح. ن. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۹/۹/۱۰ شعبه *که طی ان نسبت به دعوای سازمان *یزد بخواسته اثبات وقفیت پلاک های موضوع پرونده ضمن نقض رای نخستین حکم به وقفیت صادر و در مورد خواسته های دیگر دایر به ابطال سند مالکیت مالکین و صدور سند بنام موقوفه و الزام سازمان *به ادامه عملیات ثبتی بنام موقوفه با نقض رای بدوی قرار عدم استماع دعوی اصدار یافته است ، با توجه به محتویات پرونده استدلال دادگاه در مورد اثبات وقفیت بر مبانی قانونی و حقوقی استوار نیست زیرا طبق ماده ۵۷ قانون مدنی واقف باید مالک مالی باشد. که وقف می نماید. درحالیکه در پرونده فعلی وقف نامه ای موجود نیست و واقف هم معلوم نمی باشد. و اظهارات ح. س. مستاجر یا کارگر باغ موصوف با توجه به ماده ۱۲۵۹ قانون مدنی تاثیری بر حقوق مالکین رسمی ملک ندارد. بعلاوه ملک موضوع خواسته جریان ثبتی خود را طی کرده و هیچ نشانه ای دال بر وقفیت در پرونده ثبتی و یا دلیلی بر عمل به وقف توسط مالکین وجود ندارد. مضاف بر این ، اظهارات شهود اوقاف علاوه بر اینکه با اظهارات شهود مالکین معارض است.اصولا درحدی نیست که افاده علم و یقین برای قاضی نماید. بنابراین با پذیرش فرجام خواهی نامبردگان مستندا به بندهای ۲ و ۳ ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی رای فرجام خواسته در قسمت مربوط به اثبات وقفیت نقض و رسیدگی مجدد به شعبه دیگر از همان حوزه دادگاه صادرکننده رای منقوض محول می شود. که با توجه به محتویات پرونده و مدافعات طرفین و تحقیق از حجت الاسلام اقای س. ح. ن. امام جماعت مسجد محل و اخذ توضیح از نماینده اوقاف مبنی بر اینکه چنانچه ملک موقوفه بوده چرا اجاره بهای ملک از جانب مالک یا مالکین به اوقاف پرداخت نشده و نیز انجام هرگونه اقدام و تحقیقی که موجب کشف واقعیت باشد. و همچنین لحاظ قاعده مربوط به تعارض اصل مالکیت با وقفیت ، رای مقتضی صادر و به طرفین ابلاغ نمایند. بدر مورد فرجام خواهی اوقاف نسبت به بخش دیگر دادنامه فوق الذکر مبنی بر صدور قرار عدم استماع دعوی ، با توجه به رابطه لزومی خواسته های معنون در دادخواست و اینکه با نقض قسمت اول دادنامه بشرح بالا درباره قرار عدم استماع دعوی نیز باید تعیین تکلیف شود. تا از صدور تصمیمات معارض جلوگیری شود. ، لذا صرفنظر از نحوه استدلال دادگاه در این خصوص ، با قبول فرجام خواهی قرار فرجام خواسته نقض می شود. تا مرجع محترم رسیدگی کننده به پرونده با توجه به نقض کل دادنامه بشرح پیش گفته و نیز نتایج حاصله از بررسی پرونده و دادرسی معموله نسبت به کلیه خواسته های مذکور در دادخواست اظهارنظر نمایند. پرونده به شعبه *ارجاع گردیده است. اقای م. م. وکالت خانم ح. م. و اقایان م. د. و ح. ق. س. و م. ف. را پذیرفته است. ( ص۲۱۳ ) وکیل مرقوم طی لایحه ای ضمن تکرار مطالب قبلی ، افزوده صرف شیاع دلیل بر وقفیت نیست زیرا مقنن در مقام بیان سکوت نموده است.… مالکیت موکلین محرز است.و تصرف ح. ت. ماذون به اذن مالکین وقت بوده است.… با توجه به سوابق ثبتی تردیدی در طلق بودن ملک وجود ندارد. … اصل استصحاب مقتضی اثبات مالکیت موکلین است.… بر فرض اعتقاد به امکان اثبات وقف با شیاع ، شیاع به خودی خود حجت و واجد اعتبار نیست و حجیت ان به عنوان یکی از طرق اثبات وقفیت در فقه مقید به قید علم یا اطمینان شده است. درحالی که در رای دادگاه تجدیدنظر شیاع و شهرت ملک مزبور موجب ظن قوی قریب به علم بیان شده است.… استناد دادگاه تجدیدنظر مبنی بر رفتار با ملک به عنوان وقف با ایراد جدی روبرو است.چه این که در وقف عمل به وقف امری متفاوت از شیاع است.که این موضوع از سوی کلیه فقها مورد تذکار واقع شده است.و ان را در عرض شیاع به عنوان یکی از ادله ذکر کرده اند و اعتبار ان مقید به عدم وجود معارض و معامله متفاوت با ان است.درحالی که معارضات متعددی چون توثیق ملک موصوف نزد بانک کشاورزی در سال ۱۳۳۹ شمسی به مدت شش سال و سال ۱۳۴۶ شمسی به مدت چهار سال ، نامه سرپرست سازمان *مبنی بر عدم وجود مدرک مبنی بر وقفیت ملک و درخواست ارائه مدرک از اقای ح. و پاسخ ایشان …. وضعیت مالکیت موکلین را مشخص نموده و این دلایل ، عمل ح. ت. در خرید خرما و پرداخت مبلغی به عنوان مستاجر موقوفه را مخدوش می سازد درخواست صدور رای مقتضی دارد. ( ص۲۱۵ ) اقای ح. ن. ا. وکیل دیگر تجدیدنظر خوانده گان مذکور نیز طی لایحه ای وقفیت ملک موضوع پرونده را مردود دانسته است. ( ص۲۲۰ ) سازمان *طی لایحه ای اعلام داشته اقای حجت الاسلام ن. امام جماعت مسجد مرحوم شده و امام جماعت فعلی اماده شهادت در دادگاه می باشند …. عدم وجود وقف نامه یا مشخص نبودن واقف دلیلی بر عدم وقفیت نیست و به همین علت هزاران رقبه موقوفه در سراسر کشور وجود دارد. که نه وقف نامه ان در دسترس است.و نه واقف ان مشخص می باشد. ولی اصل وقفیت ثابت و به ان عمل می شود. …. حسب فتوای فقها وقفیت از طرق دیگر ازجمله شیاع عمل به وقفشهادت و اقرار متصرف و ذوالیه نیز می تواند موجب اثبات وقفیت شود. کما اینکه در هزاران رای قضایی نیز با ادله اخیرالذکر و بدون وقف نامه و یا مشخص بودن واقف وقف ثابت شده و این امر به صورت رویه قضایی مسلم درامده است.…. اظهارات ح. س. م. مستاجر یا کارگر باغ بر فرض که اقرار تلقی نشود. به هرحال به عنوان شهادت فردی خبیر و مطلع که سال های متمادی متصرف زمین موقوفه بوده موثر و علم اور است.…. اگر مالک عمل وی به عنوان عمل به وقف را قبول نداشت چرا او را اخراج نکرد و چرا اجاره را به مالک نداد … نامبرده به نوعی به نمایندگی از مالک عمل به وقف کرده است.فلذا اقرارش به عنوان اقرار مالک تلقی می شود. متصرفین قبلی نیز عمل به وقف کرده اند …. یکی از شهود صریحا گفته پدربزرگ خودم این زمین را وقف کرده درنتیجه همین شاهد را می توان به نوعی وارث مع الواسطه واقف تلقی نموده …. حدود ۴۰ سال قبل متصرف به اوقاف نوشته زمین موقوفه تحت تصرف وی در مسیر تعریض خیابان قرار گرفته لذا اوقاف اقدام نماید. …. صدور حکم به نفع وقف را دارد. ( ص ۲۲۶ ) در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۲۱ دادگاه وکلای خواندگان و نماینده اوقاف مطالب پیش گفته را تکرار کرده اند ( ص۲۲۷ ) دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۲۹ با این استدلال اظهارات شهود معرفی شده از ناحیه تجدیدنظرخواه با توجه به شهود معارض ، افاده شیاع در اثبات وقفیت نمی کند و در مقام تردید و شک در وقفیت اصل عدم وقفیت بوده و این که که توزیع خرما در مسجد در ایام ماه رمضان از سوی مستاجر ملک نمی تواند مثبت وقفیت باشد. … ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه نخستین را تایید کرده اند ( ص۲۳۲ ) این رای در تاریخ ۱۴۰۰/۰۴/۲۹ ابلاغ و سازمان *یزد در تاریخ ۱۴۰۰/۰۵/۱۶ نسبت به ان فرجام خواهی کرده است. ( ص۲۳۹ + ۲۴۷ ) . در لایحه منضم به دادخواست فرجامی و پاسخ وکیل فرجام خواندگان نوعا مطالب قبلی تکرار شده مع الوصف این لوایح زمان شور قرائت خواهد شد پرونده به شعبه *ارجاع گردیده است

هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل است.و پس از قرائت گزارش اقای ح. ی. عضوممیز و بررسی اوراق پرونده ، مشاوره نموده و به شرح زیر رای صادر می نماید.:

رای شعبه *

درباره ی فرجام خواهی سازمان *نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۲۹ شعبه *که طی ان رای نخستین مبنی بر رد دعوی وقفیت ملک موضوع خواسته تایید گردیده است ، نظر به این که در سابقه ثبتی ملک موضوع پرونده اعتراض یا اشاره ای به وقفیت نشده و وقف نامه ای در این خصوص وجود ندارد. و واقف نیز معلوم نیست و اظهارات شهود تعرفه شده از ناحیه فرجام خواه مثبت حصول قطع و یقین و اقناع قضایی در زمینه احراز شیاع و عمل به وقف نمی باشد. و در مقام تشکیک در وقفیت ، اصل بر مالکیت است.و این که مقررات ایین دادرسی در حد مقدور مراعات گردیده و اعتراض فرجام خواه به گونه ای نیست که موجب تخدیش رای فرجام خواسته باشد. ، لذا ضمن رد فرجام خواهی مستندا به مواد ۳۷۰٫۴۰۶ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی رای مرقوم ابرام می شود.

ح. ی. ع.

رییس شعبه *عضو معاون شعبه *