تعیین وکیل تسخیری در جلسه دادگاه در صورت عدم حضور وکیل تعیینیهماهنگ استانی ۳ از ۱۰

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۶/۰۶
برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر کرمان

موضوع

تعیین وکیل تسخیری در جلسه دادگاه در صورت عدم حضور وکیل تعیینیهماهنگ استانی ۳ از ۱۰

پرسش

با توجه به ماده ۳۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری که بیان نموده در جرایم موضوع ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری در صورت عدم حضور وکیل تعیینی در جلسه رسیدگی در دادگاه تعیین وکیل تسخیری الزامی است. آیا وکالت وکیل تعیینی همچنان به قوت خود باقی است یا خیر؟ آیا حضور وکیل تسخیری در همان جلسه رسیدگی الزامی است یا لازم است وقت رسیدگی تجدید و بعد از رعایت تشریفات قانونی مراتب به وکیل تسخیری جهت مطالعه پرونده و حضور در جلسه رسیدگی ابلاغ گردد؟ بر فرض حضور وکیل تعیینی در جلسه رسیدگی بعدی، آیا وکالت ایشان مورد پذیرش قرار می‌گیرد؟

نظر هیات عالی

تعیین وکیل تسخیری در جرائم ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری در فرض عدم حضور وکیل تعیینی در جلسه رسیدگی موجب انتفاء عقد وکالت نخواهد شد و کماکان وکالت وکیل تعینی موجه و قانونی است. بدیهی است در صورت تشکیل جلسه، رسیدگی و تعیین وکیل تسخیری چنانچه مشارالیه جهت دفاع از موکل، اعلام به نیاز مطالعه پرونده و درخواست تجدید وقت را داشته باشد اجابت این خواسته موجه و قانونی است.

نظر اکثریت

با عنایت و توجه به مقررات مربوط به وکالت خصوصا مواد ۶۵۶ و ۶۷۸ قانون مدنی عقد وکالت جزء عقود اذنی است و منوط به اذن موکل می‌باشد و سه مورد در قانون مدنی شمرده شده که موجب ارتفاء عقد وکالت خواهد بود: ۱- به عزل موکل ۲- به استعفای وکیل ۳- به موت یا به جنون وکیل یا موکل در سایر موارد عقد وکالت مرتفع نخواهد شد و با توجه به ماده ۳۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری اگر وکیل تعیینی درجلسه رسیدگی در دادگاه حاضر نگردد صرفا تخلف وکیل به کانون وکلای دادگستری اعلام می‌گردد و درجهت حفظ حقوق موکل و با ملاحظه ی اینکه رسیدگی به جرائم ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری منوط به حضور وکیل می‌باشد وفق مقررات مربوطه از بین وکلای تسخیری به قید قرعه وکیل تسخیری معین و مراتب به وی جهت حضور در جلسه رسیدگی در دادگاه به ایشان ابلاغ می‌گردد ضمنا مراتب نیز به وکیل تعیینی جهت حضور در جلسه ی آتی ابلاغ خواهد شد و ماده ۳۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری به هیچ عنوان درصدد بیان عزل وکیل تعیینی از سوی دادگاه نمی‌باشد و حتی بر فرض شک در انتفاء وکالت اصل استصحاب دلالت بر استمرار عقد وکالت دارد بنابراین رعایت تشریفات قانونی در خصوص احضار وکیل الزامی است. موید این نظر اعمال مقررات آیین دادرسی مدنی در صورت عدم حضور وکیل تعیینی در جلسه رسیدگی در دادگاه می‌باشد چرا که در مواد ۳۷ تا ۴۷ قانون آیین دادرسی مدنی نیز اشاره دارد به اینکه به صرف عدم حضور وکیل تعیینی حکم به عزل آن نمی شود صادر نمود.

نظر ابرازی

یکی از قواعد مهم علم اصول قاعده حجیت ظواهر الفاظ می‌باشد و زمانی که قانونگذار ماده قانونی را با الفاظی بیان می کند باید با ملاحظه ی ظواهر الفاظی که در متن ماده ی قانونی نگارش شده مقصود و مراد قانونگذار را استنباط کرد. وقتی به سیاق ماده ۳۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری می نگریم متوجه می شویم که قانونگذار با بیان الزامی بودن تعیین وکیل تسخیری اشاره به عزل حکمی وکیل تعیینی می‌نماید چرا که هیچگونه عذری در این خصوص اعلام نکرده و بر خلاف مقررات مربوطه در دفاع از موکل حاضر نشده چرا که جرائم موضوع ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری از اهمیت به سزایی برخوردار بوده است به همین جهت نیز قانونگذار حضور وکیل را الزامی دانسته است، بنابراین بر خلاف نظر اکثریت نظر حقیر بر اینست که وکالت وکیل تعیینی باطل و بلااثر می‌شود و دادرسی باید با وکیل تسخیری ادامه پیدا کند لذا با ورود وکیل تسخیری وکالت وکیل تعیینی از سوی قانونگذار ابطال و بلااثر اعلام گردیده است و در صورتی که مقصود قانونگذارعدم عزل وکیل تعیینی می بود می‌بایست بیان می کرد (مراتب اعلام عذر موجه به وکیل تعیینی ابلاغ و وقت رسیدگی تجدید می‌گردد…) بنابراین ما با ملاحظه ی سیاق متن ماده به این نظر قائل هستیم چرا که حتی مجددا در انتها بیان می‌نماید که حتی اگر وکیل تسخیری هم در جلسه رسیدگی حاضر نگردد وکیل تسخیری دیگری معین می‌گردد بنابراین تمامی این عبارتها نشانگر اینست که وکالت وکیل تعیینی بلااثر اعلام گردیده است و به نوعی می توان قانونگذار در مباحث کیفری عزل حکمی وکیل تعیینی را پذیرفته است.