تقاضای اعمال ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری بعد از گذشت ولی دم
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۵/۱۳
برگزار شده توسط: استان سیستان و بلوچستان/ شهر ایرانشهر
موضوع
تقاضای اعمال ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری بعد از گذشت ولی دم
پرسش
چنانچه در بزه قتل عمدی اولیای دم در مرحله رسیدگی و قبل از صدور رای از تقاضای قصاص صرفنظر و به دریافت دیه تراضی نمایند و متعاقباً دادگاه حکم به پرداخت دیه و تعیین مجازات حبس به لحاظ جنبه عمومی وفق ماده ۶۱۲ قانون مجازات بخش تعزیرات نماید و قاتل بعد از قطعیت حکم به موجب رضایتنامه رسمی گذشت اولیای دم را تحصیل و تقاضای اعمال ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری نماید با توجه به اینکه اولیای دم یک مرتبه قبل از صدور رای قطعی نسبت به قصاص گذشت کردهاند؛ دادگاه رسیدگیکننده با چه تکلیفی مواجه است؟
نظر هیات عالی
چنانچه اولیاء دم پس از صدور حکم قطعی متهم به پرداخت دیه و مجازات قانونی مقرر در ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب ۱۳۷۵، اعلام گذشت نمایند امکان اعمال ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری فراهم میباشد.
نظر اتفاقی
در فرض سوال که جنایت قتل عمدی است، طبق ماده ۱۶ قانون مجازات اسلامی مجازات اصلی و ابتدایی، قصاص نفس است؛ لکن طبق ماده ۳۴۷ قانون مزبور اولیایدم این اختیار را دارند که در هر مرحله از مراحل تعقیب، رسیدگی و اجرای حکم، بهطور مجانی یا با مصالحه برابر حق یا مال گذشت کنند
طبق ماده ۳۶۳ از همان قانون، گذشت اولیای دم پیش از صدور حکم یا پس از آن موجب سقوط حق قصاص است و محکومیت مرتکب به مجازات حبس مقرر در ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵، مجازات تعزیری مستقلی است که به لحاظ اخلال در نظم و صیانت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران صادر میشود. این «مجازات تعزیری» تابع احکام عام مقرر در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در خصوص مجازات تعزیری از جمله ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری میباشد.
بنابراین با توجه به اطلاق عبارت «جرایم غیر قابل گذشت» در ماده ۴۸۳ و اینکه جنایت عمدی مستوجب تعزیر غیر قابل گذشت است، در فرض سوال که حکم به پرداخت دیه و مجازات تعزیری صادر میشود و یا در سایر مواردی که جانی قصاص نشده و به جای آن تعزیر موضوع ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی اعمال میشود در صورت گذشت اولیاءدم بعد از قطعیت حکم، مقررات ماده ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری اعمال میگردد.