حال شدن دیون موجل متوفی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۰/۰۹/۰۳
برگزار شده توسط: استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند

موضوع

حال شدن دیون موجل متوفی

پرسش

می دانیم که دیون موجل متوفی به فوت او حال می شود. حال اگر مبنای دین سفته یا چک باشد و صادرکننده فوت کند آیا به تبعیت از اصل کلی قانون امور حسبی دین حال می شود یا باید تا سررسید بماند و در آن موقع پرداخت شود یعنی آیا بین اسناد تجاری و دیونی که در قانون ذکر شده تفاوتی هست؟

نظر هیئت عالی

نشست قضایی (۸): حسب مقررات ماده ۸۶۸ قانون مدنی که مقرر می دارد: مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی مستقر نمی شود مگر پس از ادای حقوق و دیونی که به ترکه میت تعلق گرفته. ؛ بنابراین چون دیون متوفی باید قبل از تقسیم ترکه از مال میت کسرشود و ماده ۲۲۵ قانون امور حسبی هم موید آن است و فرقی بین اسناد تجاری و غیرتجاری وجود ندارد. طبق مقررات مرقوم پس از فوت دیون متوفی حال شده و باید قبل از تقسیم ترکه تادیه شود.

نظر اکثریت

تفاوتی بین سایر دیون با دیون ناشی از اسناد تجاری نیست؛ چون هدف قانونگذار امور حسبی این بوده که ورثه تا دیون را تادیه نکرده اند نتوانند ماترک را تقسیم کنند و این هم به نفع ورثه است و هم به نفع داینین. ضمنا در قانون امور حسبی هم آمده پس از پرداخت دیون متوفی ترکه قابل تقسیم است و اصل بر این است که دیون حال می شود و تفاوتی بین اسناد تجاری و غیر آن نیست. مشابه این امر در مورد ورشکسته نیز هست که بعد از صدور حکم ورشکستگی کلیه دیون ورشکسته حال می شود و تفاوتی در مبنای دین وجود ندارد.

نظر اقلیت

بین دیون ناشی از اسناد تجاری یا غیر آن اختلاف است و اسناد تجاری شرایط خاص دارد؛ بنابراین به این مسیله هم سرایت می کند.