رای وحدت رویه شماره ۱۰۴ مورخ ۱۳۷۷/۰۵/۲۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
کلاسه پرونده: ۸۹/۷۷
شماره دادنامه: ۱۰۴
تاریخ: ۲۴ مرداد ۱۳۷۷
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: معاون وامور مجلس بنیاد شهید انقلاب اسلامی
موضوع شکایت وخواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب ۷ و ۸ دیوان عدالت اداری
مقدمه: الف - شعبه هشتم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۶۱۹.۷۳ موضوع شکایت خانم اعظم اصفهانی نژاد به طرفیت بنیاد شهید مرکز به خواسته برقراری حقوق ومستمری به شرح دادنامه شماره ۵۱۸ مورخ ۱۳۷۴.۷.۲۶ چنین رای صادرنموده است، علاوه براینکه در عقد منقطع وجوب نفقه شرط نیست اصولاً با بذل مدت زوجه آزاد واز زوجیت شوهر خارج میشود، بنا به مراتب مذکور استحقاق شاکی بهبرقراری مستمری از تاریخی که قطع گردیده تصدیق وحکم به وارد بودن شکایت صادر میشود.
ب - شعبه هفتم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۵۱.۷۶ موضوع شکایت آقای قاسم ملاعلی اکبری به طرفیت بنیاد شهیدانقلاب اسلامی به خواستهاعتراض به برقراری حقوق و مستمری برای خانم اعظم اصفهانی نژاد به شرح دادنامه شماره ۱۹۴۵ مورخ ۱۳۷۶.۱۰.۲۸ چنین رای صادر نموده است،نظر به اینکه خانم اعظم اصفهانی نژاد همسرشهید مرحوم افسر خلبان رضا ملاعلی اکبری پس از شهادت همسرش ازدواج کردهوبرابر بند الف از ماده۱۶۴ قانون ارتش مصوب سال ۱۳۶۶ یکی از مستمری بگیران مشمول قانون ارتش همسر دائم شهید مادام که شوهر اختیار نکرده ویا اشتغال ندارد میباشد. ونظر به اینکه اختیار کردن شوهر اعم از ازدواج دائم یا غیر دائم همسر را از شمول این ماده قانونی خارج میسازد، بنابراین وبه جهات مرقوم باوارد دانستن اعتراض وشکایت شاکی رای به الزام بنیاد شهید انقلاب اسلامی به رعایت مفاد بند ماده ۱۶۴ واعمال ماده ۱۶۶ و ۱۶۷ قانون ارتشجمهوری اسلامی ایران درباره پدر شهید وشاکی پرونده صادر مینماید.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست آیت الله موسوی تبریزی وبا حضور روسای شعب دیوان تشکیل، وپس از بحث وبررسیوانجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
هدف قانون گذار از تثبیت حقوق مستمری واختصاص آن به وراث قانونی تحت تکفل مستخدم متوفی جلوگیری از استیصال وعسر و حرج آنان در امرار و معاش و تامین معیشت آنان است و نتیجتاً قطع مستمری همسر دائم مستخدم متوفی به جهت ازدواج منقطع که به صراحت ماده ۱۱۱۳ قانونمدنی فی حد ذاته موجد حق نفقه نیست جواز قانونی ندارد. مضافاً این که در جهت تجلیل از مقام والای شهداو تامین رفاه عائله تحت تکفل آنان در بند یک تبصره الحاقی به قانون استخدام جانبازان، اسرا وافراد خانواده های شهدا، جانبازان از کار افتاده، اسرا و مفقودالاثرهای انقلاب اسلامی و جنگتحمیلی و...مصوب ۷۵/۹/۷ تصریح گردیده است که ازدواج همسران شهدا موجب قطع حقوق و دریافتیهای موضوع تبصره نخواهد بود، بنا به جهاتفوق الذکر دادنامه شماره ۵۱۸ مورخ ۱۳۷۴/۰۷/۲۶ شعبه هشتم دیوان مبنی بر تایید استحقاق همسر دائم شهید به دریافت مستمری قانونی موافق اصول و موازین قانونی تشخیص داده میشود. این رای به استناد قسمت آخر ماده۲۰ قانون دیوان عدالت اداری، برای شعب دیوان و سایر مراجع ذیربط درموارد مشابه لازم الاتباع است.
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - سید ابوالفضل موسوی تبریزی