رای شماره ۱۱۷ مورخ ۱۳۸۷/۰۲/۲۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ: ۲۹/۲/۱۳۸۷
شماره دادنامه: ۱۱۷
کلاسه پرونده: ۸۴/۴۲۶
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای محمد حسنوند
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۳۹/۱۴/۲۰۱/م/۴/ن مورخ ۱۴/۱۰/۱۳۸۱ ستاد کل نیروهای مسلح
مقدمه: وکیل شاکی در دادخواست تقدیمی خود چنین معنون داشتهاند که، ستاد کل نیروهای مسلح دستورالعمل اجرایی مقررات اعطاء امتیازات ویژه به خانوادههای ایثارگران، شهدا، مفقودالاثرها، آزادگان، رزمندگان و مشمولان دارای شرایط خاص را در سال ۱۳۷۵ به مبادی ذیربط نیروهای مسلح ابلاغ نمود که بر اساس این دستورالعمل افراد فوق در صورت داشتن شرایط خاص میتوانند یک فرزند ذکور خود را از خدمت ضرورت معاف نمایند و یکی از این موارد برابر ماده ۷ آن شامل افرادی است که بیش از ۵۰ ماه سابقه حضور در جبهههای حق علیه باطل دارند و مبنای محاسبه نیز اشخاصی که اولاً در مقابله با ضد انقلاب از تاریخ ۱/۱/۵۸ مشغول به فعالیت بودهاند و ثانیاً نفراتی که از تاریخ ۱/۷/۱۳۵۹ لغایت ۲۷/۵/۱۳۶۷ در جنگ تحمیلی حضور داشتهاند، میباشد. در دستورالعمل الحاقی در سال ۱۳۸۱ نکات قبلی مورد تصویب فرماندهی معظم کل قوا قرار گرفته است مع الاسف در سال ۱۳۸۱ ستاد کل نیروهای مسلح طی ابلاغیه به ارتش اعلام نمود که افرادی که به هر طریق از خدمت اخراج شدهاند، مشمول اعطاء امتیازات نخواهند شد. این در حالی است که از مصادیق اخذ معافیت، کارکنانی است که ۵۰ ماه حضور در جبهههای نبرد حق علیه باطل را داشته باشند، بنابراین خروج از خدمت نیروهای مسلح اعم از (بازنشستگی، بازخرید، استعفاء و یا اخراج) تاثیری در حق مکتسبه ایجاد ننموده و در بررسی دستورالعمل ابلاغی هیچ قید و شرطی در خصوص نوع ونحوه رهایی وجود ندارد و همچنین در رویه قانونگذاری نیز تصریح گردیده که شرایط اجرایی مقنن نباید توسط سازمانهایی محدود یا مشروط شود و در بررسی مانحن فیه نشانگر این است این نحوه خروج از خدمت بدون اخذ مجوز از سوی فرماندهی کل قوا به دستورالعمل تصویبی تحمیل نموده که مغایر هدف و حکم مقنن میباشد وموجبات محرومیت موکل از امتیازات تصویبی معظم له شدهاند. لذا تقاضای ابطال بخشنامه فوقالذکر را مینماید. معاونت نیروی انسانی نیروهای مسلح نیزدر مقام بیان نمودهاندکه کارکنان اخراجی زمانی مشمول مقررات فوق میباشند که علت اخراجی آن جاسوسی و محکومیت به مجازات محارب نباشد، زیرا حضور چنین افرادی در جبهه، خدمت تلقی نمیگردد، لیکن سایر کارکنان اخراجی مشمول امتیازات فوق طبق ضوابط ابلاغی خواهند شد. علی ایحال چنانچه علت اخراجی شخص مذکور یکی از موارد معنونه نبوده و مشمول اعطای امتیازات فوق خواهد گردید. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحثو بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
نظر به مندرجات دادخواست وکیل شاکی و مفاد لایحه جوابیه و سایر محتویات پرونده، مصوبه مقام معظم فرماندهی کل قوا متضمن آن است که یکی از فرزندان ذکور کارکنانی که به مدت ۵۰ ماه در جبهههای حق علیه باطل حضور داشتهاند، از امتیاز معافیت از خدمت وظیفه دوره ضرورت بهره مند شوند مشروط بر این که کارکنان مزبور به علت ارتکاب بزه جاسوسی و یا محکومیت به مجازات محارب از خدمت اخراج نشده باشند. نظر به اینکه اعطاء امتیازات ویژه به شرح فوقالذکر و تعیین شرایط و ضوابط آن از اختیارات مقام معظم فرماندهی کل قوا است، بنابراین اطلاق بند ۳ بخشنامه شماره ۳۹/۱۴/۲۰۱/م/۴/ن مورخ ۱۴/۱۰/۱۳۸۱ معاون نیروی انسانی ستاد کل نیروهای مسلح که علت اخراج به هر طریق به استناد ماده ۱۲۹ قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران را سالب حق استفاده از امتیاز مذکور اعلام داشته خارج از حدود اختیارات ستاد کل نیروهای مسلح است و بدین جهت مستنداً به قسمت دوم اصل ۱۷۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده یک و بند یک ماده ۱۹ و ۴۲ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ ابطال میشود.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری- مقدسیفرد