رای وحدت رویه شماره ۱۲۴۳ مورخ ۱۳۸۶/۱۰/۲۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ:۲۵/۱۰/۱۳۸۶۷
شماره دادنامه: ۱۲۴۳
کلاسه پرونده: ۸۴/۷۲۴
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای غلامرضا شیری
موضوع شکایت: اعلام تعارض آراء صادره از شعب اول، ۳، ۴، ۶،۱۰ تجدیدنظر دیوان
مقدمه: الف-۱- شعبه نوزدهم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسههای ۷۸/۱۱۸۰و ۸۰/۱۱۷ موضوع شکایت محمدحسین حاجی زاده به طرفیت، تامین اجتماعی شعبه یک مشهد به خواسته، لغو بازنشستگی و قطع مستمری و برقراری مستمری به شرح دادنامه ۸۸۹-۸۹۰ مورخ ۳۱/۵/۱۳۸۰ چنین رای صادر نموده است، با در نظر گرفتن مدلول رای وحدت رویه ۹۰ مورخ ۲۷/۵/۱۳۷۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری که مقرر فرموده مراد مقنن از عبارت عدم اشتغال بیمه شده به کار در بند ۱۵ ماده ۲ قانون تامین اجتماعی مصوب سوم تیر ماه ۱۳۵۴ موضوع تعریف حالت بازنشستگی عدم اشتغال به کار ثابت در کارگاه مشمول قانون کار در قبال دریافت حقوق یا مزد مستمر طبق ضوابط مقرر در باب حداقل و حداکثر ساعت کار و حقوق یا مزد است که تعمیم و تسری آن به ارائه خدمات خاصی غیرمستمر در زمان و ساعات محدود با حق الزحمه معین بر مبنای توافق طرفین و قطع مستمری افراد بازنشسته مشمول قانون کار مذکور به واسطه آن ملاک موجهی دارد علیهذا شکایت فوق التوصیف را وارد تشخیص داده و حکم به اثبات آن صادر و اعلام میگردد. الف-۲- شعبه ۴ تجدیدنظر دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۰/۱۲۰۷ موضوع تقاضای تجدیدنظر خواهی اداره کل تامین اجتماعی خراسان نسبت به دادنامه ۸۹۰-۸۸ مورخ ۳۱/۵/۱۳۸۰ شعبه ۱۹ دیوان به شرح دادنامه شماره ۶۲۹ مورخ ۱/۵/۱۳۸۲ با رد تجدیدنظر خواهی دادنامه بدوی تایید میشود. ب-۱- شعبه ۱۸ دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۸/۱۱۷۹ موضوع شکایت آقای غلامرضا شیری به طرفیت، تامین اجتماعی شعبه یک مشهد به خواسته، لغو بازنشستگی و قطع مستمری و برقراری مستمری و بازنشستگی به شرح دادنامه ۹۶۳ مورخ ۱۲/۸/۱۳۷۹ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه شاکی به موجب قرارداد شماره ۲۴-س مورخ ۳۱/۲/۱۳۷۶ با شرکت سیمایاران شرق به مدت یک سال از تاریخ ۱/۳/۱۳۷۶ لغایت ۲۵/۱۲/۱۳۷۶ در مقابل حق الزحمه سالانه ۰۰۰/۴۵۰/۲ ریال جهت رفع نیاز عائله مندی و استفاده از تجربیات خود مشغول به کار نگهداری فضای سبز شده و این قرارداد شغل مستمری دائم نمیباشد و بلکه فصلی است لذا مشمول عنوان حقوق بگیر در کارهای دائم مفاد تبصره ۷ قانون بازنشستگی پیش از موعد بیمه شدگان مصوب ۲۸/۲/۱۳۷۶ نمیباشند و مشمول رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری میباشند که عیناً درج میگردد، «مراد مقنن از عدم اشتغال بیمه شده به کار در بند ۱۵ ماده ۲ قانون تامین اجتماعی مصوب سوم تیر ماه ۵۴ موضوع تعریف حالت بازنشستگی عدم اشتغال به کار ثابت در کارگاه مشمول قانون کار در قبال حقوق و مزد مستمری طبق ضوابط مقرر در باب حداقل و حداکثر ساعات کار و حقوق یا مزد است که تصمیم و تسری آن به ارائه خدمات خاص غیرمستمری در زمان و ساعات محدود با حق الزحمه معین بر مبنای توافق طرفین و قطع مستمری افراد بازنشسته مشمول قانون مذکور به واسطه آن ملاک موجهی ندارد» بنابه مراتب و با توجه به رای وحدت رویه یاد شده فوق شکایت شاکی وارد تشخیص و حکم بر الزام سازمان تامین اجتماعی شعبه یک مشهد به برقراری مستمری و بازنشستگی شاکی صادر و اعلام میگردد. ب-۲- شعبه ۶ تجدیدنظر دیوان در رسیدگی به پرونده ۷۹/۹۳۲ موضوع تقاضای تجدیدنظر خواهی اداره کل تامین اجتماعی خراسان نسبت به دادنامه شماره ۹۶۳ مورخ ۱۲/۸/۱۳۷۹ شعبه ۱۸ دیوان به شرح دادنامه شماره ۷۰۵ مورخ ۱۳/۶/۱۳۸۰ چنین رای صادر نموده است، تجدیدنظر خواهی وارد است زیرا اولاً اشتغال تجدیدنظر خوانده پس از برقراری مستمری بازنشستگی در مورد وی که علی الظاهر با اتکاء به قانون بازنشستگی پیش از موعد بیمه شدگان مصوب سال ۱۳۶۷ بوده جای تردیدی ندارد بنابراین به حکم مقرر در تبصره ۷ همان قانون از ادامه بهرهمندی از مزایای متعلقه محروم میگردند. ثانیاً، رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری که در صدور دادنامه بدوی مورد استناد قرار گرفته منصرف از موضوع بوده و مرتبط با افراد بیمه شده بازنشسته عادی موضوع قانون تامین اجتماعی است که در بند ۱۵ ماده ۲ قانون مرقوم توصیف گردیده است، نتیجتاً با اعلام ورود تجدیدنظر خواهی و ضمن نقض دادنامه معترضعنه شکایت تجدیدنظر خوانده (شاکی اصلی) غیر وارد تشخیص و محکوم به رد است. ج-۱- شعبه هفدهم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۸/۱۱۷۰ موضوع شکایت محمدحسین قصابی به طرفیت، اداره تامین اجتماعی شعبه یک مشهد به خواسته، برقراری بازنشستگی مستمری به شرح دادنامه شماره ۱۵۵۸ مورخ ۴/۱۲/۱۳۷۹ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه خواسته مدعی برقراری بازنشستگی میباشد و طرف شکایت نیز موضوع را پذیرفته است به استناد ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی حکم به ورود شکایت صادر و اعلام میگردد. ج-۲- شعبه اول تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۰/۱۲۶ موضوع تقاضای تجدیدنظر سازمان تامین اجتماعی نسبت به دادنامه ۱۵۵۸ مورخ ۴/۱۲/۷۹ شعبه ۱۷ دیوان به شرح دادنامه شماره ۷۱۷ مورخ ۱۵/۵/۱۳۸۱ چنین رای صادر نموده است، توجهاً به رای وحدت رویه شماره ۹۰ مورخ ۲۷/۵/۱۳۷۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری که قطع مستمری افراد بازنشسته مشمول قانون تامین اجتماعی را به لحاظ ارائه خدمات خاص غیرمستمر در زمان و ساعات محدود با حق الزحمه معین بر مبنای توافق طرفین موجه ندانسته است با رد اعتراض تامین اجتماعی نتیجتاً دادنامه بدوی مبنی بر ورود شکایت و الزام تامین اجتماعی به برقراری مستمری بازنشستگی تجدیدنظر خوانده تایید میگردد. د-۲- شعبه نهم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۰/۲۱۳۱ موضوع شکایت اسماعیل دشتبان به طرفیت تامین اجتماعی شعبه یک مشهد به خواسته، لغو حکم و دستور قطعی مستمری و الزام مشتکیعنه به برقراری بازنشستگی قطع شده به شرح ۱۵۷۱ مورخ ۲۰/۱۱/۱۳۸۲ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه اشتغال شاکی در شرکت سیمایاران شرق به صورت تمام وقت نبوده بلکه پاره وقت بوده که قرارداد منعقده فیمابین وی و شرکت موید ادعای شاکی است لذا مستنبط از مفاد رای وحدت رویه لازمالاتباع شماره ۹۰ مورخ ۲۷/۵/۱۳۷۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعمال تبصره ۷ ماده واحده قانون بازنشستگی پیش از موعد بیمه شدگان تامین اجتماعی در خصوص شاکی موجه نبوده علیهذا خواسته وی وارد تشخیص ضمن ورود شکایت حکم به برقراری مستمری بازنشستگی شاکی توسط مشتکیعنه صادر و اعلام میگردد. د-۲- شعبه ۱۰ تجدیدنظر دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۳/۱۶ موضوع تقاضای تجدیدنظر خواهی اداره کل تامین اجتماعی خراسان رضوی نسبت به دادنامه شماره ۱۵۷۱ مورخ ۲۰/۱۱/۱۳۸۲ شعبه نهم به شرح دادنامه شماره ۱۱۶۲ مورخ ۱۸/۱۲/۱۳۸۳ با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی را عیناً تایید و استوار نموده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علی البدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت بر صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
به موجب تبصره ۷ قانون بازنشستگی پیش از موعد بیمه شدگان تامین اجتماعی مصوب ۱۳۶۷ چنانچه بیمه شدگانی که بر اساس ماده واحده قانون فوقالذکر بازنشسته شوند و مجدداً به عنوان حقوق بگیر در کارگاهی به کار اشتغال ورزند ضمن قطع مستمری از استفاده مجدد از بازنشستگی موضوع ماده واحده مزبور محروم خواهند شد. نظر به اینکه مراد مقنن اشتغال به کار مستمر در یک کارگاه در قبال دریافت حقوق است و تعمیم و تسری حکم قانونگذار به مواردی که بیمه شدگان بازنشسته به منظور کمک به معشیت خود و خانواده به کار نیمه وقت با دریافت اجرت اشتغال میورزند و اطلاق فرد شاغل تمام وقت حقوق بگیر به اشخاص مزبور و نتیجتاً حذف مستمری بازنشستگی آنان موافق هدف و حکم مقنن نیست، بنابراین دادنامههای شماره ۶۲۹ مورخ ۱۰/۵/۱۳۸۲ شعبه چهارم تجدیدنظر، شماره ۷۱۷ مورخ ۱۵/۵/۱۳۸۱ شعبه اول تجدیدنظر شماره ۱۱۶۲ مورخ ۱۸/۱۲/۱۳۸۳ شعبه دهم تجدیدنظر دیوان مبنی بر ورود شکایت و تایید استحقاق شاکیان به دریافت مستمری بازنشستگی در مدت اشتغال به خدمت نیمه وقت موافق اصول و موازین قانونی است. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری- مقدسی فرد