رای شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۶۴۲۳۴۳ مورخ ۱۴۰۲/۰۶/۲۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شماره دادنامه: ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۶۴۲۳۴۳

تاریخ دادنامه: ۱۴۰۲/۰۶/۲۸

شماره پرونده: ۰۱۰۷۴۵۷

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: سازمان بازرسی کل کشور

طرف شکایت: شورای اسلامی شهر کاشان

موضوع شکایت و خواسته: ابطال تعرفه های شماره ۲۲۱۸ و ۱۱۲۶ از دفترچه بهای خدمات سال ۱۴۰۱ شهرداری کاشان تحت عنوان «بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری» و «عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن»

گردش کار: بازرس قضایی و سرپرست معاونت حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ۳۶۲۳۹۴-۱۴۰۱/۱۱/۱۶ اعلام کرده است:

" مصوبات شورای اسلامی شهر کاشان از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه آن به شرح ذیل جهت استحضار و صدور دستور شایسته قانونی اعلام می‌شود:

به موجب تعرفه شماره ۲۲۱۸ دفترچه بهای خدمات سال ۱۴۰۱ شهرداری کاشان با عنوان «بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری»، بهای ترمیم هر مترمربع ترانشه های مختلف و ترمیم هر متر طول جداول مشخص شده است. همچنین تعرفه شماره ۱۱۲۶ دفترچه عوارض سال ۱۴۰۱ شهرداری کاشان با عنوان «عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن» برای شهرداری وضع شده است. شهرداری به استناد تعرفه های «بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری» و «عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن» اقدام به دریافت وجه برای صدور مجوز حفاری می‌نماید. این در حالی است که:

۱- بر اساس ماده ۱۰۳ قانون شهرداری، کلیه وزارتخانه ها و موسسات دولتی و خصوصی موظفند قبل از هرگونه اقدامی نسبت به کارهای عمرانی واقع در مناطق مندرج در ماده ۹۷ و ۹۸ از قبیل احداث شبکه تلفن و برق و آب و سایر تاسیسات و همچنین اتصال راه های عمومی و فرعی رعایت نقشه جامع شهرسازی را بنمایند. این قبیل اقدام باید با موافقت کتبی شهرداری انجام گیرد و موسسه اقدام کننده مکلف است هرگونه خرابی و زیانی را که در اثر اقدامات مزبور به آسفالت یا ساختمان معابر عمومی وارد آید در مدت متناسبی که با جلب نظر شهرداری تعیین خواهد شد ترمیم نموه و به وضع اول درآورد و الاّ شهرداری خرابی و زیان وارده را ترمیم و به حال اول درآورده هزینه تمام شده را با ۱۰% اضافه از طریق اجرای ثبت اسناد وصول خواهد کرد.

۲- بر اساس ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، برای شورای اسلامی شهر صلاحیتی در خصوص تعیین بهای ترمیم ترانشه حفاری های معابر شهر پیش بینی نشده است.

۳- هیات عمومی دیوان عدالت اداری در آراء متعدد از جمله دادنامه شماره ۷۳۵-۱۴۰۱/۰۴/۱۴ و ۳۸۳-۱۴۰۱/۰۲/۲۰، هزینه ترمیم حفاری و صدور مجوز حفاری را ابطال نموده است.

بنا به مراتب تعرفه شماره ۲۲۱۸ دفترچه بهای خدمات سال ۱۴۰۱ شهرداری کاشان با عنوان «بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری» و تعرفه شماره ۱۱۲۶ دفترچه عوارض سال ۱۴۰۱ شهرداری کاشان با عنوان «عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن» مغایر با قوانین یاد شده، آراء هیات عمومی دیوان و خارج از حدود و اختیارات واضع تشخیص و ابطال آنها در هیات عمومی از تاریخ تصویب مورد تقاضا می‌باشد. "

متن مصوبه مورد شکایت به شرح زیر است:

"تعرفه بهای خدمات شهرداری کاشان سال ۱۴۰۱

الف- شماره تعرفه ۲۲۱۸

عنوان تعرفه: بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری

نحوه محاسبه:

بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه زیرسازی شده ۳۳۷/۵۰۰ ریال

بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه در معابر خاکی ۱۱۲/۵۰۰ ریال

بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه آسفالت ۶۷۵/۰۰۰ ریال

بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه در پیاده رو با بلوک ترنجی یا پاپیونی ۵۷۵/۰۰۰ ریال

بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه در پیاده رو با سنگ رنگی ۷/۵۰۰/۰۰۰ ریال

بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه در پیاده رو با سنگ کوبیک ۸۲۵/۰۰۰ ریال

بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه در پیاده رو با بلوک ضخامت ۶ سانتی متر (بلوک فرش سازمان عمران) ۷۱۲/۵۰۰ ریال

بهای ترمیم جدول سنگی و سیمانی با هر ضخامت به ازای هرمتر طول ۱/۰۶۸/۷۵۰ ریال

پیاده روهایی که با ملات ماسه، سیمان اجرا شده بازای هرمترمربع ۶۰/۰۰۰ ریال به ردیف های ۴، ۵ و ۶ اضافه و دریافت می‌گردد.

ضوابط و تبصره های اجرایی:

تبصره۱: این تعرفه به صورت جداگانه قابل وصول نیست و صرفاً جهت تعیین مبالغ پیش بینی شده در عوارض مجوز حفاری کد ۱۱۲۶ دفترچه عوارض شهرداری کاشان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تبصره ۲: هزینه صدور مجوز حفاری به منظور تامین بخش از هزینه هایی از قبیل اداری و نظارت عالیه بر عملکرد پیمانکاران دستگاه متقاضی حفاری و هزینه خدمات در مدت زمان اجرای پروژها از قبیل نظافت معابر و همچنین هزینه های مرتبط با خسارت بافت زیرسازی در محل حفاری و هزینه هایی که شهرداری بابت ترمیم محل ترانشه در آینده و ایجاد اختلال در انجام وظایف شهرداری متحمل خواهد شد مبلغی جهت صدور مجوز حفاری از دستگاه متقاضی دریافت می‌شود.

تبصره۳: اخذ برگه مسیر توسط پیمانکاران حفار الزامی است.

تبصره۴: در اجرای هر طرح و برنامه ترمیم بایستی مطابق زمان درج شده در مجوز انجام شود.

تبصره۵: طول موثر ترانشه براساس ماده ۱۰ دستورالعمل صدور مجوز حفاری در سطح شهرهای کشور تعیین می‌شود.

تبصره۶: حداقل عرض ترانشه یک معبر محاسبه خواهد شد.

بهای خدمات حفاری معابر که برای درخواست انشعاب، توسعه شبکه، اصلاح شبکه و همچنین حفاری های اضطراری و یا هرگونه حفاری های غیرمجاز دیگر (بدون مجوز) شرکت های آب و فاضلاب، برق، گاز، مخابرات و غیره براساس آخرین فهرست بهای ابلاغی از سوی هیات وزیران خواهند بود و چنانچه ترمیم ترانشه توسط شهرداری صورت پذیرد هزینه آن مطابق با فهرست بهای واحد پایه ترمیم و بازسازی نوار حفاری در معابر همان سال محاسبه خواهد شد و ادارات خدمات رسان مکلف به پرداخت آن خواهند بود.

ب: شماره تعرفه ۱۱۲۶

عنوان تعرفه: عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن

نحوه محاسبه:

الف- حفاری در معابر آسفالت و پیاده رو بالای ۴ سال (طولی و عرضی و انشعابات) ریال= MI+L×W×H×Z) یا N×K×(L×W×M

ب- حفاری در معابر زیرسازی و خاکی (طولی و عرضی و انشعابات) ریال = (Z۲ یا N×K×(L×W×H×Z

ج- حفاری طولی در معابر آسفالت و پیاده رو زیر ۴ سال ریال = M+L×W×H×Z) یا N×K×(L×W×MI

د- حفاری عرضی و انشعابات در معابر آسفالت زیر ۴ سال ریال = N×K×(%۵×L۲×M+L×W×H×Z)

تبصره: مجوزهای شخصی W۱ بالاتر از ۱۲ متر متراژ بیشتر از ۱۲، ۵۰% می‌گردد.

K= ضریب مدت حفاری

Z= بهای مترمربع زیرسازی

Z۲= بهای مترمربع خاکی

M= بهای مترمربع آسفالت

W= عرض تراشه (حداقل ۱ متر)

L= طول تراشه

N= ضریب اهمیت معبر

H= ارتفاع تراشه (حداقل ۱ متر)

M۱= بهای مترمربع سنگ رنگی یا بلوک سازمان با سنگ لاشه

W۱= عرض معبر (حداقل عرض ۸ متر)

L= طول موثر

نوع معبر

پیاده رو معابر خاکی زیر ۵ متر

کوچه های فرعی تا ۸ متر

معابر فرعی و اصلی

بلوار امام رضا (ع) کمربندی قطب راوندی جاده قمصر

N ضریب اهمیت معبر

۱

۱/۱

۱/۳

۱/۵

مدت حفاری

تا یک هفته

تا دو هفته

تا سه هفته

تا یک ماه

تا دو ماه

بیش از دو ماه

k ضریب مدت حفاری

۷%

۸%

۱

۱/۲

۱/۴

۱/۵

مبنا = (۲۰۰ متر ۱ هفته - ۱۰۰ متر ۴ روز- ۵۰ متر ۲ روز)

ضوابط و تبصره های اجرایی:

تبصره ۱- اخذ برگه مسیر از ستاد پاکیزگی منطقه مربوطه توسط پیمانکاران حفار الزامی است.

تبصره ۲- در اجرای هر طرح و برنامه و پروژه حفاری و ترمیم بایستی مطابق زمان درج شده در مجوز حفاری انجام گردد.

تبصره ۳- بهای مترمربع آسفالت شامل تهیه قیر، قیرپاشی، تهیه آسفالت و اجرای آن به ضخامت مورد نیاز معبر طبق ضوابط فنی می‌باشد.

تبصره ۴- دریافت عوارض این تعرفه مانع از دریافت سایر عوارض شهرداری نخواهد شد.

تبصره ۵- در صورت تاخیر در شروع کار تعرفه های قید شده در کلیه موارد فوق براساس زمان اجرای کار محاسبه و اخذ خواهد شد.

تبصره ۶- طول موثر ترانشه براساس ماده ۱۰ دستورالعمل صدور مجوز حفاری در سطح شهرهای کشور تعیین می‌شود.

تبصره ۷- با در نظر گرفتن مصوبه هیات وزیران و شرایط شهر کاشان در خصوص عرض معابر، عمر آسفالت و.... محاسبات صورت می پذیرد.-شهردار کاشان/رئیس شورای اسلامی شهر کاشان/استانداری اصفهان"

علیرغم ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن به طرف شکایت تا زمان صدور رای در هیات عمومی پاسخی از طرف شکایت دریافت نشده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۲/۰۶/۲۸ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

براساس ماده ۱۰۳ قانون شهرداری (الحاقی ۱۳۴۵/۱۱/۲۷): «کلّیه وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و خصوصی موظّفند قبل از هرگونه اقدامی نسبت به کارهای عمرانی واقع در مناطق مندرج در ماده ۹۷ و ۹۸ از قبیل احداث شبکه تلفن و برق و آب و سایر تاسیسات و همچنین اتصال راههای عمومی و فرعی رعایت نقشه جامع شهرسازی را بنمایند. ‌این قبیل اقدام باید با موافقت کتبی شهرداری انجام گیرد و موسسه اقدام‌کننده مکلّف است هرگونه خرابی و زیانی را که در اثر اقدامات مزبور به اسفالت‌ یا ساختمان معابر عمومی وارد آید در مدت متناسبی که با جلب نظر شهرداری تعیین خواهد شد، ترمیم نموده و به وضع اول درآورد. والا شهرداری‌ خرابی و زیان وارده را ترمیم و به حال اول درآورده هزینه تمام‌شده را با ۱۰% (‌ده درصد) اضافه از طریق اجرای ثبت اسناد وصول خواهد کرد.» با توجه به اینکه اولاً برمبنای حکم قانونی مذکور، در خصوص ترمیم و جبران خسارت ناشی از خرابی و زیانی که در اثر اقدامات وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و خصوصی به معابر و راه های عمومی وارد می‌شود تعیین تکلیف شده و براساس ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی برای شوراهای اسلامی شهر صلاحیتی در خصوص تعیین عوارض برای انجام حفاری در شهر پیش‌بینی نشده است و ثانیاً هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز براساس آرای مختلف خود از جمله رای شماره ۷۳۵ مورخ ۱۴۰۲/۰۴/۱۴ وضع عوارض در خصوص حفاری و ترمیم معابر شهر را توسط شوراهای اسلامی شهر خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال کرده است، بنابراین تعرفه شماره (۲۲۱۸) تحت عنوان بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری و تعرفه شماره (۱۱۲۶) تحت عنوان عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۱ شهرداری کاشان که به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رای براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب ۱۴۰۲/۰۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./

حکمتعلی مظفری

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری