رای وحدت رویه شماره ۱۴۶ مورخ ۱۳۸۷/۰۳/۰۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ: ۸/۳/۱۳۸۷
شماره دادنامه: ۱۴۶
کلاسه پرونده: ۸۵/۸۳۳
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: مستشار شعبه پانزدهم دیوان عدالت اداری
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب ۴، ۵، ۶ و ۷ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری
مقدمه:الف-۱- شعبه چهارم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۳/۶۸۱ موضوع شکایت محمدابراهیم ناوکی یاسمنج به طرفیت، گمرک جمهوری اسلامی ایران به خواسته، استرداد وجوه دریافتی به شرح دادنامه شماره ۱۷۸۴ مورخ ۲۱/۷/۱۳۸۳ چنین رای صادر نموده است،... نظر به اینکه در خصوص اتهام نامبرده دایر بر قاچاق کالا برابر رای شماره ۱۶/۱/۸۳/۸ مورخ ۱۶/۱/۱۳۸۳ شعبه دوم ویژه قاچاق کالا و ارز تعزیرات حکومتی تبریز قرار منع تعقیب صادر گردیده است، بنابراین با ورود کالای مجاز مطالبه حقوق گمرکی و سود بازرگانی براساس تعرفههای سال جاری قانونی نمیباشد و اعتراض موجه به نظر میرسد، لذا حکم به ورود شکایت شاکی و اجابت خواسته صادر میگردد. الف-۲- شعبه پنجم تجدیدنظر دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۳/۶۱۱ موضوع تقاضای تجدیدنظر دفتر حقوقی گمرک ایران نسبت به دادنامه شماره ۱۷۸۴ مورخ ۲۱/۷/۱۳۸۳ شعبه چهارم دیوان به شرح دادنامه شماره ۱۷۳ مورخ ۳۱/۲/۱۳۸۴ با رد تجدیدنظر خواهی دادنامه بدوی را تایید نموده است. ب-۱- شعبه پانزدهم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۴/۱۰۷۶ موضوع شکایت بایرامعلی نریمانی ابللو به طرفیت، گمرک جمهوری اسلامی ایران به خواسته، الزام گمرک مشتکیعنه به محاسبه قیمت روز و ورود کالا به شرح دادنامه شماره ۲۱۹۴ مورخ ۷/۱۲/۱۳۸۴ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه حسب مستفاد از دادنامه شماره ۳۱۷-۳۰/۸/۱۳۷۸ و ۲۱۰-۲/۶/۱۳۸۲ صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری در ابطال بند ۳ بخشنامههای شماره ۶۱۵۵۹/۴۱۸/۱۰۹/۵۴ مورخ ۸/۴/۱۳۷۹ و ۳۰۶-۲۰-۸/۱۴/۵۵ مورخ ۱۹/۱/۱۳۷۴ گمرک ایران و قاچاق شناخته نشدن کالای ورود موقت موصوف و در نتیجه مجاز محسوب شدن ورود آن به کشور با تبدیل به قطعی شدن ورود موقت این کالا مطالبه حقوق گمرکی و سود بازرگانی براساس تعرفههای تقدیم اظهارنامه تبدیل به قطعی شدن ورود کالا موجه نبوده بلکه بر مبنای تعرفه ورود موقت که در مورخ ۲۶/۱/۱۳۸۰ صورت گرفته و از ابتدا کاشفیت بر عدم قاچاق بودن آن داشته، منطبق با موازین قانونی تشخیص در نتیجه با عدم دفاع موثر و موجهی از سوی گمرک مشتکیعنه مستنداً به قسمت اخیر شق (پ) بند یک ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت شاکی و الزام گمرک خوانده به احتساب حقوق گمرکی و سود بازرگانی بر مبنای تعرفه ورود موقت کالا صادر و اعلام میدارد. ب-۲- شعبه ششم تجدیدنظر دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۵/۹۱ موضوع تقاضای تجدیدنظر گمرک ایران نسبت به دادنامه ۲۱۹۴ مورخ ۷/۱۲/۱۳۸۴ شعبه پانزدهم بدوی دیوان به شرح دادنامه شماره ۴۹۹ مورخ ۲۷/۴/۱۳۸۵ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه به شرح آراء صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامههای ۱۳۳، ۱۳۴ مورخ ۲۹/۳/۱۳۸۴ بخشنامه شماره ۴۸۹۷۴/۱۱۳/۱۴/۷۱/۸۲ مورخ ۳۰/۲/۱۳۸۳ مدیرکل دفتر صادرات گمرک ایران مغایرتی با قانون نداشته و در اجرای مقررات قانونی مربوط تنظیم و صادر گردیده است و نظر به اینکه براساس مندرجات بخشنامه مذکور اشاره به حقوق ورودی بر مبنای روز تبدیل اظهارنامه از حالت ورود موقت به قطعی گردیده است، بنابراین آنچه که مورد نظر گمرک میباشد یعنی پرداخت حقوق گمرکی و سود بازرگانی و سایر عوارض متعلقه به ماخذ زمان تبدیل اظهارنامه از حالت ورود موقت به قطعی و وسیله صاحبان شکر وارداتی نمیتواند مغایرتی با قانون داشته نتیجتاً شکایت و خواسته شاکی تجدیدنظر خوانده فعلی وارد نبوده با این وصف تجدیدنظر خواهی وارد است ضمن اعلام ورود آن و نقض دادنامه معترضعلیه حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام میگردد. ج-۱- شعبه نوزدهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۲/۲۲۱۶ موضوع شکایت خداداد قره ضیاءالدین به طرفیت گمرک سهلان تبریز به خواسته، محاسبه طبق جدول حقوقی گمرکی زمان ورود کالا به شرح دادنامه شماره ۲۶۵۵ مورخ ۲۸/۱۱/۱۳۸۳ چنین رای صادر نموده است،... با عنایت به مفاد رای شماره یک مورخ ۱۸/۱/۱۳۸۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری و همچنین مصوبه مورخ ۱۱/۸/۱۳۸۲ هیات وزیران که مقرر نموده «کلیه اشخاصی که پایان سال ۱۳۷۹ با استفاده از تسهیلات موضوع ماده ۱۲ قانون مقررات صادرات و واردات مصوب ۱۳۷۲ اقدام به ورود موقت کالا نمودهاند و حکم قضایی قطعی برای آنها صادر نشده است تا پایان سال ۱۳۸۲ فرصت دارند تا نسبت به ثبت سفارش کالا و پرداخت حقوق ورودی زمان ترخیص قطعی مبادرت نموده ورفع تعهدنمایند» وباالتفات بهاینکه عطف بهماسبق نمودن مقررات بدون اذن قانونگذار تجویز نگردیده و از طرفی در مقام تردید و عدم وجود مقررات صریح در مورد مطالبات و حقوق مالی بایستی به قدر متیقّن و مسلم اکتفاء نمود و نهایتاً با در نظر گرفتن فتوای مقام معظم رهبری در اینکه ملاک در محاسبات جرائم، زمان وقوع تخلف میباشد نه زمان محاسبه و رسیدگی، لذا شکایت به کیفیت مطروحه موجه و وارد است و اقدام گمرک در تقویم محاسبه حقوق گمرکی و عوارض متعلقه بر مبنای تعرفه و جدول سال ۱۳۸۲ خلاف ضوابط و مقررات میباشد و بالنتیجه رای به ورود شکایت و الزام گمرک به محاسبه مورد براساس جدول حقوقی گمرکی سال ورود (سال ۱۳۸۰) صادر و اعلام میگردد. ج-۲- شعبه چهارم تجدیدنظر دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۴/۱۴۸۶ موضوع تقاضای تجدیدنظر خواهی اداره کل گمرک سهلان تبریز نسبت به دادنامه شماره ۲۶۵۵ مورخ ۲۸/۱۱/۱۳۸۳ صادره از شعبه نوزدهم به شرح دادنامه شماره ۶۵۴ مورخ ۲۶/۴/۱۳۸۵ چنین رای صادر نموده است، اظهارنظر مدیرکل امور واردات دلالت صریح بر تشخیص عوارض گمرک هنگام ورود موقت داشته است. لذا ایرادات ابرازی اداره طرف شکایت به دادنامه شعبه بدوی موجب فسخ دادنامه معترضعلیه نیست و چون مطابق مقررات و صحیحاً صادر شده است ضمن رد تجدیدنظر خواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته تایید میگردد. د-۱- شعبه چهاردهم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۲/۱۵۲۲ موضوع شکایت تورج قدسی زاد به طرفیت، گمرک شهید رجایی و گمرک شهریار به خواسته، اعمال عوارض گمرکی و سود بازرگانی زمان صدور پروانه ورود موقت جهت تبدیل آن به قطعی به شرح دادنامه شماره ۳۰۶۵ مورخ ۴/۱۲/۱۳۸۳ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه طبق تبصره یک ماده ۱۹ قانون امور گمرکی و ماده ۱۴۲ آییننامه اجرایی قانون مذکور کالای ورود موقت مشمول حقوق گمرکی سود بازرگانی عوارض و مقررات زمان ترخیص موقت بوده مگر اینکه در زمان تبدیل پروانه ورود موقت به قطعی شرایط و مقررات به نفع صاحب کالا تغییر نموده باشد که در این صورت تسهیلات برقرار شده قابل اعمال خواهد بود، فلذا با عنایت به مراتب یاد شده شکایت مطروحه را وارد تشخیص داده و حکم به ورود آن صادر و اعلام میگردد. د-۲- شعبه هفتم تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه۸۴/۱۴۶موضوع تقاضای تجدیدنظر گمرک جمهوری اسلامی ایران نسبت به دادنامه شماره ۳۰۶۵ مورخ۴/۱۲/۱۳۸۳ شعبه چهاردهم دیوان به شرح دادنامه شماره ۱۸۱۴ مورخ ۳/۱۱/۱۳۸۴ چنین رای صادر نموده است، با توجه به دفاع موثر گمرک و مفاد رای شماره ۱۳۴، ۱۳۳ مورخ ۲۹/۳/۱۳۸۴ هیات عمومی رای معترضعنه مخدوش بوده علیهذا ضمن فسخ دادنامه شماره ۳۰۶۵ مورخ ۴/۱۲/۱۳۸۳ به علت فقد دلیل شکایت شاکی را غیر وارد تشخیص و حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
همانطور که در دادنامه ۱۳۴-۱۳۳ مورخ ۲۹/۳/۱۳۸۴ هیات عمومی دیوان تصریح شده است، کالاهائی که به صورت ورود موقت وارد کشور شده لیکن پس از تکمیل یا تولید توسط واردکننده از کشور خارج نشده بلکه به مصرف داخلی رسیده است، مشمول تعریف کالای مصرف شده در داخل کشور و تابع قوانین و مقررات امور گمرکی مربوط به این قبیل کالاها محسوب میشود. بنابراین تعمیم مقررات مربوط به حقوق و سود گمرکی کالای ورود موقت که به حکم مقنن اختصاص به کالای صادراتی در خصوص مورد دارد به کالائی که پس از ورود و تکمیل به مصرف داخلی رسیده فاقد وجاهت قانونی است و دادنامههای شماره ۱۸۱۴ مورخ ۳/۱۱/۱۳۸۴ شعبه هفتم تجدیدنظر و شماره ۴۹۹ مورخ ۲۷/۴/۱۳۸۵ شعبه ششم تجدیدنظر دیوان مبنی بر رد شکایت شاکیان در این مورد صحیح و موافق قانون میباشد. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری - مقدسیفرد